Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXr
Einzelbild herunterladen
 

Alollls

Folio xx

diu durantē fit exceſſus aquarum in tali regione. illa virtute euaneſcente ꝓpter ꝯtrariam virtutem contingit illaꝫregionē exiccari ex toto vel ad minus aquoſaꝫ remanere.et hoc fit in valde longo tempore. Ex omnibꝰ illis philoſophus ibi (Quādo aūt) ꝯcludit intentū ſuū Dicens cauſa illarum ꝑmutationū non eſt generatio corruptio celi. ſed permutatio in motu locali eſt cauſa omniū illorum per mutatōem locorum de arido in humidum ecōtra. Et hoc probat ph̓us quatuor ſignis. Primum. quiaEgyptij qui putātur antiquiſſimi hominū inhabitāt regionem que fuit prius mare eſt exiccata vſqꝫ ad flumenquod dicitur Nilus. Et argumētum hoc ſufficienter declarans eſt mare rubrum ꝓpinquū illi regioni. ergo aliqͥregum egiptij volentes copulare mare rubrum egiptopter vtilitates multas que poterāt huic regioni accidereet ideo inceperūt fodere. ſed tandem inuenerūt per geometricam conſideratōem illud mare eſſet altius terra egipri. ceſſauerūt a foſſione p̄dicta timētes Nilꝰ corrūperetur. propter ꝯiūctionem aque maris. per conſequenstota regio. Secūdum ſignū eſt. quia in libia eſt regio maxime profunditatis. ergo ſignum eſt ibi fuit aqua exiccata que ibi nūc dereliquit ſtagna fundum maris Tercium ſignum. qꝛ circa Meotidem paludem eſt facta tanta exiccatio fluuioruꝫ infra ſexaginta annos multo minores naues poſſunt nauigare nūc qͣꝫ antea Et ex illo manifeſtuꝫ ē ipſa palus eſt opus fluuiorum. ſicut etiā multa de numero ſtagnorum. et ergo neceſſe erit eas tandē exiccari propter exiccationem illorum. Quartum ſignū eſtquia hoc mare qd̓ dicitur Bufforus diuidens Aſiameuropam ſemper tendit in auguſtum propter exiccationem. hoc eſt facile videre oculis. quia aqua fluens a partibꝰ Aſie ad partes europe per illud mare propter appoſitionem arene quam adducit facit aliquam interceptōemet facit ſtagnum primo paruum quod deinde totū exiccatur. deinde facit aliud ſtagnum per appoſitionem eiuſdēarene qd̓ poſterius exiccat̉. ſic ipſum mare fit velut fluuius. tandem neceſſe eſt ipſum omnino exiccari Ex illisinfert correlarie neceſſe eſt fieri ꝑmutationes locorumaridorum in humida. humidorum in ficca ẜm aſtroruꝫcirculatōem. quare manifeſtū ē neqꝫ Thenais neqꝫ Nilus. neqꝫ Secana ſemper fluxerunt. neqꝫ ſemper fluent.Et quia ẜm Areſtotelem tempus non eſt generabile neqꝫ corruptibile. ſic neceſſe eſt tempus aliquando fuiſſe illa non erant. aliquando fore quādo non erunt. quia ſempiternum excedit generabile corruptibile. Tūc finaliter recapitulat ea que dicta ſunt Dicens in precedentibꝰ dictum eſt eedem partes terre ſemper ſunt mare vel arida. ſed permutātur. ꝓpter quam cauſam dictūeſt. Etiam dictum eſt quare quidam fluuij ſunt longioris durationis. et quidam breuioris. in hoc terminatmum librumUtrum vbi nunc ſunt mariaQIVIIVV. aliquando fuerit terra arida etecontra. Pro ſolutione huius queſiti conſiderandūeſt cōmuniter aſſignantur quatuor modi generatiōismontium. Primus eſt ex fluxū maris aliarum aquarūimpetuoſarum multa terra congregatur fit mons. Secūdus eſt. quia venti impetuoſi congregant multam arenam multas terreſtreitates ex quibus fit mons. Tercius quia per terre motum fit aliqua apertura in terra etſic fit vallis magna. ideo fit etiam mons magnus. Quar

tus modus eſt per influentiam deſiccatiuam rarefactiuam terre per quam terra eleuatur. ſub ea fit magna eocauitas. ſic fit mons. Dicūt tamen quidam probabiliter alti montes (ſicut aliqͥ reperuitur) non pn̄t naturaliter totaliter corrumpi nec poſſunt totaliter de nouo generari niſi fuerit terre motus naturalis vniuerſalis. ſꝫ parui montes qui naturaliter fiunt poſſunt etiam naturalitercorrumpi. in loco quo ſunt poſſunt fieri naturaliter valles. Ex his reſpondetur ad queſtiōem. vbi nūc eſt mare aliquando fuit terra ficca econtra. Hoc ſatis patꝫ exdeclaratione textus per ſimilia exempla et ſigna. de quibꝰdiffuſe habitum eſt ſuperius. Patet etiam per experimētum. quia cōſmographi mūdum deſcribentes per ſeptemclimata in noſtia habitabili regione nullam fecerunt mentionem de tribꝰ notabiliſſimis regnis. puta Dacie Suetie Norwegie. de quibꝰ merito tractaſſent ob illorum regnorum prerogatiuas maximas vtilitates niſi tūc temporis totalis illa terra fuiſſet aquis cooperta. ſed ſucceſſutemporis facta eſſꝫ arida Etiā circa noſtram achademicam. id eſt felicem ſanctaꝫ Coloniam fluuius Rheni fuit in alio loco tempore vndecim miliū virginum qͣꝫ nuncſit. vt teſtātur hiſtorie in laudem harum virginum conſcripte. Similiter etiam in inferiori patria fuerunt certeville numero multe. vbi nunc tota terra aquis eſt cooꝑtaNullum elementum naturaliter exit locuꝫ ſuI um. ſed mare eſt in loco ſuo naturali. igitur ⁊c̄. Dicendum nullum elementum ẜm ſe totuꝫ exit locum ſuum naturalem. ſed bene ẜᵐ partes propter alium alium aſpectum corporum celeſtium. Et quādo dicitur. mūdus iſte inferior ſemper gubernatur a celo.ergo qua ratione nunc eſt mare in aliquo loco ſemper fuit ſemper erit. Dicendum mundus iſte inferiorſemper gubernatur a celo. ſed non ẜm eandem circulationem. vt patuit ſuperius. ſed ẜm aliā aliam circulatōemiſte permutationes fiunt.Sidicta eſſent vera ſequereFIIIII IIL. tur poſſet per naturam fieri vniuerſale diluuiuꝫ. Sequela probatur. quia qua ratione vna regio terre poſſet permutari naturaliter de aridoin humidum. etiam videtur tota terra ſic ꝑmutari poſſit Dicendum non eſt ſimile. quia non eſt poſſibile vnam influentiam humectatiuā habere dominiū ſupratotam terram. Dicit tamen Cameracenſis epiſcopusin tractatulo ſuo de concordia theologie aſtrologievniuerſale diluuium tempore Noe factum fuit partimnaturale. aſſignat perſuaſioneꝫ pulcram ſatis rōnabileꝫvideatur ibidem. Et hec de primo libro metherologoꝝdicta ſufficiant Finitur primus Metherologorum Sequitur ſecūdusMetherologorum.

d ij