Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusMetherologorum

grandinis. ſed in eſtate poſſunt ille due cauſe ſimul inueniri. magis tamen in fine eſtatis tempore maturationis fructuum. quia tunc aer incipit humectari.Uunc ibi (Confert autem) Ponit quoddam accidens quod confert ad celeritatem congelationis aque.Dicens. ſi aqua vel materia vaporoſa fuerit precalefacta propter caliditatem temporis tunc citius infrigidatur. quia tunc frigus poteſt penetrare aquam rarefactam per calorem. Probat tribus ſignis. Primumquia multi cum volunt infrigidari aquam vel congelari. faciunt eam prius calefieri. vel ponūt eam ad ſolemprimo. Secundū. quia illi piſcant̉ in regione pontifecerint habitacula ad venationem piſcium optantesglaciem circūfuderunt aquam calidam calamis quibuspiſcantur vt citius coaguletur. ſic vtuntur glacie quaſi plūbo vt calami firmiter quieſcant. Tertium ſignum.quia in temporibus et regionibus calidis aqua calidafit cito conſtans vt cito inſpiſſetur. ergo in Ethiopiaet Arabia fiunt ſepe et vehementes pluuie in eſtate etnon hyeme propter eandem cauſam. quia cito infrigidātur ex cōtrarietate calidi circūſtantis. quia illa regio eſtvalde calida. Ultimo epilogat ea que dicta ſunt eſtplanum in littera. Utrum grandomagis generetur inQVtemperato tempore. qͣꝫ in hyeme autin eſtate Qd̓m ſic. quia in tempore temperato ſicut in vere et autūno magis reperiuntur cauſe generationis grandinis qͣꝫ in alijs temporibus. Patet quia illotempore viget ſatis magna caliditas ad euaporandumet etiam corpora inferiora ſunt ſatis humida vt euaporent. ſimiliter in eodem tempore infima regio aeris eſtſufficienter calida et ſicca ad cauſandum frigiditatem etcōgelationē per anthiperiſtaſim. Eſt ergo generatiograndinis talis. quia quando per calorem ſolis aliorūaſtrorum a corporibus humidis terreſtribus calefac̄tis eleuatur vapor calidus humidus vſqꝫ ad mediamregionem aeris. et ibi propter frigiditatem conuertiturin nubem. et nubes in aquam deſcendentem per guttasparuas et frigidas. que quidem guttule cadentes perinfimam regionem calidam adeo infrigidantur per anthiperiſtaſim congelantur. quanto ſunt diſtantiusa terra tanto ſunt magis rotunde figure. quia per motum confricationis teruntur anguli. Sed quando ſuntpe terrā tūc ſunt minus rotunde figure G ¶Ua Qꝭ ſex ſunt accidentia gran R UIA L Odinis. Primum cōgeleturper globos duros per modum lapidis ſeu criſtalli. Secundū mortificet vegetabilia propter ſuā frigiditateꝫTertium quandoqꝫ tempore grandinis audianturmagni ſoni et terribilēs. propter exalationes calidas etſiccas in nube grandinoſa incluſas. petūt exitum et mouentur per talem nubem frangendo eam et ideo cauſantſonum Quartum cum grandine quandoqꝫ cadat pluuia. et hoc fit propter paruam anthiperiſtaſim. Quintum quandoqꝫ ſit angularis. et quandoqꝫ rotundapter cauſam aſſignatam. Sextū in grandine apparetimagines hoīm et porcorum propter virtutes celeſtestunc vigentes generatiuas et conſeruatiuas talium animalium. vel etiam propter diuturnū aſpectum ſupragrandinem. ſicut in ſimili homo fortiter aſpiciens pru-

nas in igne diuerſas imaginatur in eis imagines.Ex dictis patet corollarie. quinqꝫ ſunt impreſſiones humide quarum due generantur in infima regioneaeris. ſcꝫ ros et pruina Sed alie tres generant̉ in mediaregione ſcꝫ pluuia. nix. et grandoF Grando generatur per congelatioN I ¶Nnem ad quam requiritur magna frgiditas. ergo frequentius generabitur in hyeme qͣꝫ inalio tempore. Dd̓m in hyeme corpora inferioraſunt nimis frigida et humida et calor eſt nimis debilisad euaporandū qͣre tunc grādo generari poteſtGrando generatur in infimaNl̓ IIIIL regioneaeris per anthiperiſtaſim caliditatis illius regionis. Sed in eſtate infima regio aeris eſt calidior. ergo in eſtate magis generabiturqꝫ in alio tempore. Qd̓m illa cauſa non ſufficit ſꝫetiā requirūtur alie Et quādo dicit̉. ſtatim dictumeſt grando generetur in media regione aeris. Dicendū grando congelatur et perficitur in infima region. ſed tamen principaliter generatur in illo loco vbi generantur nubes.Sequitur quartus tractatus.Eventis autē et omnibus ſpiritibus adhuc autē de fluuijs et mari dicamus. primo de his dubitantes ad nos ipſos ſicut em̄ dealijs: ſic de his nihil accipiemꝰdictū tale qd̓ non et quilibet dicat vtiqꝫ Suntaūt quidā qui aiūt vocatum aerē motū quidemet fluentē ventū eſſe. contraſiſtentem aūt eundēhunc iterū nubem aquā tāqͣꝫ eandem naturamexiſtente aqua et ſpiritu: et vētū exiſtentē motūaeris. propter et eorū qui ſapienter volūt dicere quidē vnū aiūt ventum eſſe omnes vētosquia accidit et aerē motū vnū. et eundē eſſe omniū. videri aūt differre nihil differentē propterloca vndecūqꝫ extiterit fluens ſimiliter dicensquēadmodū vtiqꝫ ſi quis putet fluuios om̄esvnū fluuiū eſſe ꝓpter qd̓ melius multi dicūt fine inqͥſitione qͣꝫ inqͥſitiōe ſic dicētes Si quidem em̄ ex vno principio om̄es fluūt et ibi ſpiritus eodem modo forſitan dicerent vtiqꝫ aliquid dicentes ſic. Si autem ſimiliter hic etibi palam hoc leue dictum erit vtiqꝫ mendatium. quoniam hoc quidem oportunaꝫ haberconſiderationem quid eſt ventus et quo modofit et quid mouēs et vnde principium ipſorū etpͥmo vtrū quēadmodū ex vaſe oꝫ accipere flue vētuꝫ vſqꝫ adhuc fluere donec vtiqꝫ euacuet̉ vas velut ex vtribꝰ emiſſuꝫ aut quēadmo pictores pingūt ex ſeip̄is pͥncipiū emittētes