Folio xvj
tunde. Ex illis patet ꝙ ſolutio Anaxagore ſit falſa.Sed quoniā videmus ꝙ fit anthiperiſtaſiscalido et frigido inuicem propter ꝙ in eſtubusfrigida inferiora terre ⁊ calida in gelu. hoc oportet p̄ſentare. et in eo qui ſurſum fieri locuꝫ. Quare in calidioribus temporibus anthiperiſtaſimpaſſum intra frigidum et propter eaꝫ que in circuitu caliditatem. Aliquando quidem cito aquam ex nube facit. propter qd̓ et gutte multomaiores in calidis fiunt diebus qͣꝫ in hyeme.Laboroce em̄ quidem dicuntur cum ſubito ſimul tote magis. ſubīto autem propter celeritatem coagulationis. hoc autem fit ipſum cōtrarium. quēadmodū vt Anaxagore dicit. Hic qͥdemem cum in frigidum aerem aſcenderit. aithoc pati. nos autem cum in calidū deſcenderitet maxime cum maxime. Cū autem adhuc magis anthiperiſtaſim patiatur intus frigiduꝫ abexteriori calido. aquā aūt faciens coagulauit etfit grando Accidit autē hoc cū citius fueritcoagulatio qͣꝫ aque latio deorſum. ſi em̄ ferturquidem in tanto auteꝫ tempore. frigiditas aūtvehemens exiſtens in minori coagulauit nihilprohibet eleuatā congelari ſi coagulatio in minori fiat tꝑe qͣꝫ que deorſum latio. ⁊ quanto vtiqꝫ propinqui et magis ſubito fiat coagulatio.aque lābrotere fiūt et gutte ⁊ grandines maiores propterea ꝙ breui ferant̉ loco et nō crebregutte q̄ magne cadunt propter eandem cauſaꝫMinus autē eſtate fit qͣꝫ vere et autūno magis autem qͣꝫ hyeme quia ſiccior eſtate In vere autem adhuc humidius in autūno auteꝫ iaꝫhumectatur. fiunt autem quemadmodum dictum eſt et in maturatione fructuum grandinespropter eandem cauſam. Cōfert autem adhuc ad celeritatem coagulationis et prefactiuāeſſe aquam. citius em̄ infrigidatur: propter qd̓multi cum calidam infrigidare cito voluerintad ſolem ponunt primo. Et qui circa pontū cūin glacie habitacula fecerint ad piſcium venationes. Uenantur em̄ decidentes glaciem aquam calidam calamis circūfundunt. propterea ꝙ citius coagulatur. Utuntur em̄ glacie qͣſi plumbo vt quieſcant calami. Calida autemfit cito conſtans aqua in regionibus ⁊ in temporibus calidis fiunt autem et circa Arabiaꝫet Ethiopiam eſtate aque et ſi in hyeme et heevehementes et eadem dic ſepe propter eandeꝫcauſam Cito em̄ infrigidātur anthiperiſtaſi q̄
ſit propter calidam eſſe regionem valde De pluuia quidem igitur. et rore. et niue. et pruina. etgrandine propter quam cauſam fiunt. ⁊ que natura ip̄orum eſt dicta ſint tanta.In hac ſecūda parte principali huius capituli ph̓usdeterminat de grandine ẜm opinionem ꝓpriam. Et diuiditur in quatuor partes. In prima parte aſſignat cauſam generationis grandinis. et cum hoc ſoluit primamdifficultateꝫ ſuperius motam In ſecūda ſoluit ſecūdamdifficultatem ibi (Accidit autem In tertia aſſignat rationem de tempore generationis. ibi (Minus autemIn quarta ponit vnū accidens conferens ad celeritatemgenerationis grandinis. ibi (Cōfert autem) Dicensprimo ꝙ experimento videmus ꝙ calidum et frigiduꝫſua contrarietate circūſtant ſeinuicem et aggregant. ſicutmanifeſte patet de terra. quia partes inferiores terre ineſtate ſunt frigide propter calidum aeris qd̓ frigus terre circūſtat. et ſic interius cōgregatur. ſed in hyeme interiora terre ſunt calida propter frigus qd̓ interius calorēqui erat in terra concludit. ergo aqua fontium in eſtate ēfrigida et in hyeme calida. Similiter etiam fit in ſuperiori loco vbi pluuia generatur. quia aliquando frigus circunſtans caliditateꝫ nubis valde cito facit ex nube aquāꝓpter celeritatem cōgelationis In ſignū cuius multo maiores gutte fiunt in diebꝰ calidis qͣꝫ in hyeme. et tunc etiāpluuie fiunt laboroce. id eſt velociores. quia tunc quaſiſimul tota deſcendit pluuia ꝓpter cauſam nunc aſſignatāque contrariatur dicto Anaxagore qͥ dixit grandines exhoc generari. ꝙ vapor aſcēdat in aerem valde frigidumſed nos econtra dicimus ꝙ hoc accidit quando vaporaſcendit in aerē calidū. et tāto magꝭ quanto ibi magꝭ eſtcalidū ¶ Eſt igit̉ generatio grandinis talis qꝛ calidū infime regionis aeris circuſtas frigidū ipſius aqͣ cōgregatip̄am in magnas guttas. et qn̄ calidum circūſtās eſt maius. tunc non ſolum cōdenſat nubes in aquam. ſed ex vehementi virtute facit illam aquam cōgelari et fit grādoEx quo patet ſolutio prime queſtionis quare ſcꝫ aquamagis congeletur in grandinem tempore eſtatis qͣꝫ hyemis. Uunc ibi ¶ Accidit autem Soluit ſecundamdifficultatem Dicens ꝙ tunc grando generatur. quando cōgelatio aque eſt velocior propter virtutem frigoris aggregati qꝫ ſit motus aque pluuie deorſum Et hoceſt poſſibile. quia nihil prohibet ꝙ propter iſtam vehemētiam frigiditatis per anthiperiſtaſim congelatio fiat inmaiori tempore qͣꝫ motus aque deorſum qui etiam fitin tempore. Et quanto plus deſcendit illa aqua tantomagis ſubito cōgelatur propter caliditatē prope terramexiſtentem Et hinc eſt ꝙ grandines et pluuie laboroceprope nos genite ſunt maiores. quia feruntur per minusſpacium ⁊ minus ab eis diſſoluūtur Uunc ibi (Qinus autem) Aſſignat rationem de tempore generationis Dicens ꝙ grandines minus cadunt in eſtate qͣꝫ invere et in autūno. ſed tamen magis fiunt in eſtate qͣꝫ inhyeme. Ratio primi. quia aer in eſtate eſt ſiccior. et ergo nō eſt tanta materia vaporum humidoꝝ ad generationem grandinis ſicut in vere quando aer adhuc eſt humidus propter hyemem precedenteꝫ Uel etiam ſicut inautūno quando aer incipit humectari. Ratio ſecundiquia licet in hyeme abundet materia humida. tamen deficit calor qͥ ſit potens cōcludere frigidū ad generationeꝫ
c iiij