PrimusMetherologorum
gulatur autē in hyeme aqua. Grandines autēfiunt vere et autūno maxime. deinde aūt ⁊ tempore fructuū. hyeme autē rarius et quādo minus fuerit frigus. et vniuerſaliter autē fiūt grandines quideꝫ in temperatioribꝰ locis. niues autem in frigidioribus locis. Incōueniens autēet coagulari aquam in eo qui ſurſum loco. neqꝫem̄ congelatam eſſe poſſibile anteqͣꝫ aqua ſit facta: neqꝫ aquam nullo tempore poſſibile manere eleuatam exiſtentem. ¶ Atuero neqꝫ quēad/modum perſecades. ſurſum quidem incidentpropter paruitatem. Immorantes autē in aere ſicut ⁊ in aqua terra ⁊ aurum propter paruitatem partiū ſepe ſupernatāt ſicut in aere aquāConuenientibꝰ autē multis paruis magne deorſum ferūtur perſecades. hoc em̄ non contingit fieri in grandine. Non em̄ copulantur congelata quēadmodum humida. Palam igiturꝙ ſurſum tanta aqua maneret: nō em̄ vtiqꝫ cōgelata eſſet tanta ¶ His quidem igitur videturpaſſionis cauſa eſſe huius ⁊ generationis cuꝫpropulſa fuerit nubes in ſuperiorem locuꝫ magis exiſtentem frigidum. propterea ꝙ deſinuntibi refractiones radiorum a terra. ⁊ veniēs ibiaqua coagulat̉. propter qd̓ eſtate magis in calidis regionibꝰ fieri grandines. quoniā amplius caliduꝫ ſurſum pellit a terra nubes Acciditaūt in valde altis minime fieri grandinem. qͣꝫuis oportebat. quēadmodū ⁊ niuem videmuset in altis maxime factam. Adhuc autē ſepe viſe ſunt nubes delate cum ſono multo ſecus ipſam terram vt terribile eſſet audientibꝰ ⁊ videntibus tanqͣꝫ futuro aliquo maiori. aliquādo autem ⁊ ſine ſono talibꝰ viſis nubibus grando fitmulta ⁊ magnitudo incredibilis ⁊ figuris nonrotūda. propterea ꝙ non multo tempore fit latio ipſius tanqͣꝫ prope terram facta coagulation. ſed non ſicut illi aiunt. atuero neceſſariumab ea que maxime cauſa coagulationis maximas fieri grandines. Criſtallus em̄ grando ethoc omni manifeſtum. magne autē ſunt que figuris non rotūde. Hoc aūt ſignum eſt ꝙ ſit cōgelata prope terram. late em̄ delōge propter fieri longe circūattrite fiūt figureqꝫ rotude ⁊ magnitudine minoris. Ꝙ quidem igitur nō ex ꝓpellendi in ſuperiorē locū frigidum coagulatioaccidit palam¶ Iſtud eſt quintū capitulū huius tractatus. in quo incipit determinare de generatōe grandinis. Et diuidit̉ in
duas partes pͥncipales In pͥma facit hoc qd̓ dictū eſt ẜn.opiniones antiquoꝝ. In ſecūda ẜm opinionē ꝓpriam. ibi(ſed qm̄ videmus) Circa pͥmū tria facit. Primo ꝓponitintentū. Secūdo ſubiūgit duas difficultates. ibi (Eſt qͥdem em̄) Tercio narrat ſolutōes antiquoꝝ ⁊ eas reprobat. ibi. (Atuero neqꝫ) Dicit ergo pͥmo ꝙ grando generatur in media regione aeris. ſicut nix ⁊ pluuia. Sed differt in hoc ab eis. qꝛ ſicut nix generat̉ in media regione itapruina generat̉ in infima. et ſicut pluuia generat̉ in mediaſic ros in infima Sed grando non habet aliquid qd̓ ſimiliter generetur in infima. ſicut ipſa generat̉ in media ⁊ hocerit manifeſtū. cum expoſita fuerit cauſa generatōis grandinis. Subdit ꝙ oportꝫ determinare ea que accidunt circa naturā grandinis quecūqꝫ non ſunt ſeducentia a veritate. ſed ſunt ratiōabilia. ¶ Tūc ibi (Eſt quideꝫ) Proponit duas difficultates circa generationē grandinis Prima cum grando ſit ſicut criſtallus quedā. id eſt aqua vhementer ꝯgelata. ⁊ aqua maxime ꝯgelatur in hyeme. ſicvidetur ſequi ꝙ grando maxime deberet fieri in hyemeSed ꝯtrarium videtur accidere. qꝛ grandines maximefiūt in vere ⁊ autūno. ⁊ etiā tempore fructuū. id eſt in eſtate. ⁊ in pͥncipio autūni. ⁊ minus in hyeme. ⁊ vniuerſaliterfiūt grādines ī locꝭ magꝭ tēperatis. ſicut niues in locꝭ frigidioribꝰ. Secūda difficultas eſt. qꝛ inconueniens videturꝙ aqua ꝯgeletur ſuperius. qꝛ non poteſt ꝯgelari anteqͣꝫ ſitfacta aqua. neqꝫ poteſt (poſtqͣꝫ eſt generata) remanere eleuata quin ſtatim cadat. ⁊ ſic videtur ꝙ non poſſit dari tēpus in quo ꝯgeletur ad generationem grandinis Tūcibi Atuero quemad modū) Ponit quādaꝫ apparentemſolutōeꝫ huius difficultatis. qꝛ aliquis poſſet dicere ꝙ aqͣdiuiſa in minimas partes remanet in aere quaſi ei ꝯmixta. ⁊ nō cadit ſtatim. ſed ibi moratur. Sicut in ſimili accidit quādo cadūt perſecades. vt ſupra dictuꝫ eſt. Et iſtomodo etiā aurum vel terra qn̄ reſoluūtur in paruas partes tūc frequenter ſupernatant aque. ⁊ quādo ille partesꝯgregātur cadūt ſub aqua. Sic etiam in ꝓpoſito ꝯgregatis illis partibꝰ aque que reſident in aere. tūc fiunt magnegutte ⁊ cadūt deorſum perſecades. ſed quādo congelant̉generatur grando. Reſpondet ph̓us excludendo illaꝫ ſolutōem Dicens ꝙ nō eſt ſimile de grandine ⁊ perſecadbus. qꝛ partes aque cōgelate parue nō poſſunt vniri vt facerent aliquod magnū ꝯgelatū. ⁊ gͦ oportꝫ aquā eſſe tantam quāta eſt magnitudo grandinis. ſed illam aquā ſurſum remanere videtur impoſſibile ¶ Tūc ibi (His qͥdem) Ponit ſolutōem Anaxagore ad pͥmā q̄ſtionē Dcens ꝙ qͥbuſdā videt̉ ꝙ in eſtate ⁊ in regionibꝰ calidis fiant grandines. qꝛ ibi magnus calor ꝓpellit nubes in ſuperiore locū qͥ eſt valde frigidus. qꝛ ibi deficiūt radij refractia terra. ⁊ e rgo ibi aqua ꝓpter frigiditatē ꝯgelat̉. ¶ Sedph̓us hanc ſolutōeꝫ ſcꝫ ꝙ grando ita alte nō generet. reprobat tribꝰ rōnibꝰ Prima qꝛ in altis mōtibꝰ nō fiūt granduies. licꝫ ibi generent̉ niues. qd̓ tn̄ oꝑteret ẜm illā folutionem. Secūda rō qꝛ aliqn̄ cū cadūt grandines in nubibus celi audiūtur mirabiles ſoni. qd̓ eſſe nō poſſet ſi grando generaretur multum diſtanter a nobis Et quādo illeſonus non auditur tūc generatur grando incredibilis qͣꝫtitatis ⁊ figure non rotūde. quare ſignū eſt ꝙ generet prope terram. Tercia ratio. qꝛ quādoqꝫ generantur magnegrandines ex fortitudine cauſe ꝯgelationis grandinis etin illa magnitudine grandinis nō apparet figuta rotuda.que tamen neceſſario appareret ſi tam alte generarent. qꝛtūc partes eſſent circūquaqꝫ contrite. ⁊ ſic eſſent figure ro-
4