Areſtotelis

Folio xv

ter ſunt aliqua accidentia pruine Primū quia pruia maxime generatur in tempore autūnali ⁊ in loco frigido. quiarequirit congelationem Secūdum quia cōmuniter eſt fetida. eo ꝙ generatur ex permixtione exalationis calide cuꝫvapore humido ⁊ viſcoſo Tercium quia materia pruinequādoqꝫ aſcendit ſurſum ⁊ cōuertitur in nubes. ⁊ tunc eſtſignum future pluuie. quādoqꝫ vero deſcendit. tūc eſt ſignum ſerenitatis. Sunt etiam iſtorum plura alia ſigna q̄ꝓpter multitudinem dimittūturNix ⁊ pluuia generātur in locis altis. ergo etiā¶ L. ros ⁊ pruina. Probatur conſequentia. qꝛ materia roris ⁊ pruine eſt ſubtilior qͣꝫ materia pluuie ⁊ niuis. qͣre altius aſcendunt ¶ Qd̓m ẜᵐ doctorem ſanctum ꝙaer ſuperior ex motu celi diſſoluit adunatōem vaporis qͣeſt cauſa pruine ⁊ roris. non autem diſſoluit adunationeꝫvaporis que eſt cauſa niuis ⁊ pluuie. Ratio diuerſitatisẜm eūdeꝫ eſt. quia materia niuis ⁊ pluuie eſt multa. quare de facili non diſſoluit̉. ſed materia roris ⁊ pruine eſt parua ſimpliciter. licet ſit multa in comparatōne ad caloremparuuꝫ ipſam eleuantem. Et ergo in montibꝰ valde altispropter maiorem fluxuꝫ aeris neqꝫ pluuia. neqꝫ ros. neqꝫ pruina cadit. ſed in montibꝰ non ita altis ꝓpter minoreꝫfluxum aeris cadit pluuia ⁊ nix. nō aūt ros ⁊ pruina.¶ Ipſa autē aqua non coagulatur hic. quēadmodū in circa nubes loco. Inde em̄ tria veniunt corpora conſtantia propter infrigidationem aqua ⁊ nix ⁊ grando. horum autē duo quidem proportionabiliter ⁊ propter eaſdem cauſas fiunt his que inferius differētia ẜm magiset minus ⁊ multitudine ⁊ paucitate. Nix em̄ ⁊pruina idem. ⁊ pluuia ⁊ ros. ſed hoc quidē multum. hoc autem paucum. Pluuia quidē em̄ exmulto vapore fit infrigidato. huius autē cauſaet locus multus ⁊ tempus exiſtens. in quo colligitur ⁊ ex quo: paucum autē ros. ephimerosem̄ ꝯſiſtentia ⁊ locus paruus. Manifeſtat aūtgeneratio exiſtens velox ⁊ parua multitudo. ſimiliter aūt ⁊ pruina ⁊ nix. Cum em̄ cōgeleturnubes nix eſt. cum autē vapor pruina. propterqd̓ aūt temporis aut regionis ſignum eſt frigide. Non em̄ vtiqꝫ coagularetur adhuc multainexiſtente caliditate ſi nō ſuperuinceret frigusIn nube em̄ adhuc ineſt multum calidum reſiduū ignis qui euaporare facit ex terra humidū¶ Iſtud eſt quartum capitulum huius tractatus. inquo ph̓us determinat de generatione niuis. Dicens pͥmo ꝙ licet vapor ꝯgeletur in hoc inferiori aere vicino terre. tamen ibidem aqua nō coagulatur ſicut coagulatur inloco nubium. Et ex illo loco veniūt tria corpora inſpiſſata. ſcꝫ aqua pluuie. nix ⁊ grando. et duo iſtorum corporuꝫproportionantur illis que fiunt in loco inferiori vicino terre. quia nix proportionatur pruine. ſꝫ pluuia proportionatur fori. quia fiunt ex eiſdē cauſis. Sed differunt ẜm magis ⁊ minus. quia citius ⁊ tardius generantur. Etiā differunt ẜm multitudinem ⁊ paucitatem. quia pluuia fit ex

multo vapore infrigidato ⁊ in magno loco ſeu alto. ſꝫ roshabet paucum de vapore. quia tempus in quo colligituſeſt paucum. quia eſt ephimeros. id eſt vnius diei. ⁊ ſimilit̓locus eſt paruus. quia generatur in loco propinquo terreEt ſicut ſe habet de rore ⁊ pluuia. ita ſe habet de niue etpruina. quia quando tota nubes congelatur fit nix. ſed qn̄paruus vapor circa terram generatur. tunc fit pruina Etideo vtrūqꝫ eorum eſt ſignum temporis ⁊ regionis frigide. qꝛ in vapore ⁊ nube adhuc eſt aliqͥd de caliditate q̄ fecit euaporare humidū aqueū. quare nō ꝯgelarent̉ niſi eſſꝫmagnū frigus vincens caliditatem predictam¶ Quare nix in media regione aeLVris genita. nō cadat per guttasſicut pluuia. ¶ Pro reſponſione notandum ꝙ nix tūcgeneratur quando per calorem ſolis ⁊ aliorum aſtrorumeleuatur vapor calidus ⁊ humidus vſqꝫ ad mediam regionem aeris. vbi propter nimiam frigiditatem condenſatur ⁊ conuertitur in nubes. et nubes anteqͣꝫ conuertitur inaquam prius conuertitur in niuem deſcendentem ꝑ partes quandoqꝫ paruas ⁊ quandoqꝫ magnas Et differt apruina tripliciter. Primo quia in diuerſis locis generāturSecūdo quia nix generatur ex materia groſſiori. Tercioquia nix habet nubem preuiam ¶ Tūc dicendū ad queſitum. ꝙ quando nix generatur tunc vapor prius congelatur anteqͣꝫ cōuertatur in aquam. vt dictum eſt. ⁊ ergonon acquiſiuit tātam humiditatem ꝙ poſſet fluere ad rotūditate. et propter eandē cauſaꝫ nix nō cadit ꝑ guttulas¶ E OIAOL.C. nantur accidentia nius. Pre¶ Qꝭ ꝯmuniter quatuor aſſigmū ꝙ apparet alba propter vehementem frigiditatē. Secūdum ꝙ quandoqꝫ cadit per partes paruas. ⁊ quandoqꝫ per magnas ẜm ꝙ materia eſt viſcoſa vel non viſcoſa.Tercium ꝙ nix auget blada. quia per eius frigiditatemclaudit pͥoros terre ⁊ interiꝰ calefacit terram. qui calor facit blada creſcere ⁊ ꝯſeruat fructus. Etiam nix generaturex matera pingui ⁊ viſcoſa. Et propter eandem cauſamreſolutio niuis facit maiorem inundationem aquarum qͣꝫpluuia. quia tempore pluuie propter apertōnem pororumterre magna pars aque terre imbibitur. Quartum accidens eſt ꝙ nix perpetue ꝯſeruatur in aliquibꝰ montibꝰ ꝓpter defectū caloris ipſam liquefacientisNix ⁊ pluuia generantur inFIIIII I¶AL. media recione aeris. ſed roset pruina generant̉ in regione infima. ergo nō ſimiliter generantur. ¶ Dicendū ꝙ dicte impreſſiones non generantur penitus eodem modo. ſed habent quandam proportionem. vt patuit in declaratione ſancti Thome circa textum¶ Grādo autē quidē ibi fit in propinquo aūtterre vaporante hoc deficit quemadmodū em̄diximus vt quideꝫ ibi nix. hic fit pruina. vt autem ibi pluuia. hic ros. vt autē ibi grando. hicnō contrareſpondet ſimile. Cauſa aūt cum dixerimus de grandine erit manifeſta. oꝑtet autaccipere ſimul ⁊ accidentia circa generationeꝫipſius queqꝫ nō ſeducentia ⁊ puta eſſe rationabilia. ¶ Eſt quidem em̄ grando criſtallus. coa-

c iij