ArimusMethero ogorum
facit. boreas aūt hyemem. frigus em̄ quare. exhyeme exalationis extinguit caliditatē In ponto autem auſter quidem non ſic facit temperieꝫvt fiat vapor. boreas autem propter frigiditatem antiperiſtaſim faciens caliduꝫ congregat.quare plus vaporat magis. Sepe autē hoc etin exterioribꝰ locis eſt videre factum. vaporantem̄ putei borealibꝰ magis qͣꝫ auſtralibꝰ. ſed borealia quidē extinguūt anteqͣꝫ ꝯſtet aliqua multitudo. in auſtralibꝰ aūt ſinit̉ ꝯgregari exalatio¶ Iſtud eſt terciū capitulum huius tractatus. in quodeterminat de rore ⁊ pruina. Et circa hoc tria facit. Primo determinat modū generatōis eorum. Dicens ꝙ roset pruma ex hoc cōtingunt. ꝙ in die ſole exiſtente ſuꝑ terram vapor modicus ⁊ ſubtilis eleuatur propter caloremſolis. non tamen multum alte ꝓpter paucitateꝫ ignis. ideſt caloris. ⁊ talis vapor infrigidatus a frigiditate noctiscadit in terrā ⁊ vocatur ros ⁊ pruina. ¶ Tūc ibi. Pruina quidē) Secūdo tangit duas differentias inter roremet pruinam. Prima eſt. qꝛ pruina fit quando vapor ꝯgelatur prius anteqͣꝫ iterum in aquam conuertatur Sed rosfit quando vapor inſpiſſatur in aquam. ⁊ quando non eſttantus calor ꝙ ꝯſumet vaporem eleuatum. neqꝫ tantumfrigus ꝙ vapor congeletur. Secūda differētia. qꝛ pruinafit in tempore frigido ⁊ in locis frigidis. Sed ros fit in tēpore ⁊ loco temperatis. Ex hoc infertur primo ꝙ vaporeſt calidior qͣꝫ aqua ꝓpter caliditatem ipſum eleuantem.Secūdo infert̉ ꝙ maior frigiditas requiratur ad ꝯgelationem vaporis qͣꝫ aque. ⁊ ſic pruina nunqͣꝫ fit niſi vaporin magno frigore ꝯgeletur ¶ Tūc ibi (Fiunt autemambo) Ph̓us tercio oſtendit locum ⁊ tempus in quibꝰgenerantur ros ⁊ pruina. et habent fieri primo in generaliSecūdo in ſpeciali de rore. ibi (Fit aūt ros) Dicēs pͥºꝙ tā ros qͣꝫ pruina fiūt cū aer eſt ſerenꝰ abſqꝫ nubibꝰ ⁊ pluuia ⁊ trāqͥllꝰ abſqꝫ vēto. qꝛ ſi nō eſſꝫ ſerenꝰ nō poſſint eleuari in die vapores ꝓpter defectū caloris. et ſi nō eſſet trāquiſlitas (vt quando flat ventus) nō poſſent vapores condenſari vt generetur ros. Et hoc probat a ſigno. qꝛ roset pruina non poſſunt generari in locis altis. nec in montibus propter duas cauſas. Prima. qꝛ vapor ex quo generantur ros ⁊ pruina eleuatur ex locis infimis ⁊ humectisex quibus multi vapores eleuantur. ⁊ ergo calor paruuseleuans ipſos non p̄t ad multā altitudinē protendi. quiaportat onus excedens ſuam virtuteꝫ. et ergo dimittit vapores prope loca inferiora. et ergo in montibꝰ altis nō poteſt eſſe pruina. Secūda cā eſt. quia aer ſuperior excedensmontes diſtrahitur ex motu celi. ⁊ ſic diſſoluit adunationem vaporum que eſt cauſa pruine ⁊ roris ¶ Tūc ibi.(Fit autem ros) Oſtendit ſpecialiter de rore in qualidiſpoſitione fiat. Dicens ꝙ ros fit in aliquibꝰ locis flantibus ventis auſtralibꝰ. non tamen ita validis ꝙ impediant congregationem vaporis. Sed in regione ponti fittempore boreali. ⁊ flantibus borealibus ventis. Ratio pͥmi. quia vt dictum eſt ros fit tempore temperato ⁊ nō fitin hyeme. id eſt in tempore valde frigido Sed auſter facittemperiem ⁊ boreas hyemem. Ratio ſecūdi eſt. quia inponto propter magnam frigiditatem calidum per anthiperiſtaſim congregatur ⁊ vigoratur. vt virtute eius vapor
reſolui poſſet Et hoc probat a ſigno. quia putei magis vaporant flantibꝰ ventis borealibꝰ qͣꝫ auſtralibꝰ. propter calorem interius congregatum ex frigore circūſtante. Subiungit finaliter ꝙ tm̄ in alijs locis frigiditas boree extinguit caliditatem vaporum ad generatōem roris reqͥſitaꝫnon autem frigiditas venti auſtralis. ſed in ponto proptercauſam dictam boreas hoc non facit. ſed caliditas adunata reſiſtit ad modicum tempus frigiditati ibideꝫ. donec vapor tm̄ ꝯgregetur ꝙ ſufficiat ad generatōneꝫ rorisyUtrum ros ⁊ pruina generenꝘV IL. tur in infima regione aeris.¶ Dicendum ꝙ ſic. Patet primo de rore. quia ros generatur quando per caloreꝫ ſolis in die eleuatur vapor ſubtilis a corporibꝰ humidis ad infimam regionem aeris. qͥtemperata frigiditate noctis ſuperueniente cōuertitur inaquam deſcendentem per guttulas adherentes herbis exfolijs arborum. Et habet vapor roridus humidum ſubtile permixtum cum ſubtili ſicco terreſtri ⁊ cum temperato calido. ideo ſuꝑueniēte frigiditate noctis ſimul ingroſſatur ⁊ immediate conuertitur in aquam. Ex illis patꝫꝙ ros ⁊ pluuia conueiūt ⁊ differunt. Conuenniūt qꝛ ambo generantur ex vapore conuerſo in aquam. Sed differunt tripliciter. primo quia ros generatur ex ſubtiliori vapore qͣꝫ pluuia. Secūdo quia ros generatur in infima regione aeris. ſed pluuia in media. Tercio. quia ros non habet nubem preuiam. ſed vapor eius immediate conuertitur in aquam. ſic autem non eſt in pluuia. ¶ Secūdo patꝫde pruma. quia pruina generatur quando in die per calorem ſolis ⁊ aliorum aſtrorum eleuatur a corporibꝰ humidis vapor ſubtilis debilem habens calorem ad infimamregionem. qui frigiditate noctis adueniente ſimul ingroſſatur ⁊ congelatur. deſcendens ⁊ adherens folijs arborūherbis ⁊ pilis animalium. Et ſic patꝫ ꝙ ros ⁊ pruina cōueniūt ⁊ differunt. Conueniūt tripliciter. Primo qꝛ ambo generantur ex vapore habente debilem calorē Secūdoqꝛ generantur tempore ſereno ⁊ quādo nō ſunt multi venti. quia venti ſegregant illam materiam ſubtilem. Tercioconueniūt in loco generationis. quia generantur in infimaregione aeris. Similiter differūt tripliciter. Primo quiapruina congelatur. non autem ros. Secundo quia pruiuageneratur in locis frigidis ⁊ tempore frigido. ſed ros generatur in tempore ⁊ loco calidis. Tercio quia ros generatur flante modico vento auſtrali. ſed pruina generaturflante modico vento borealiNA 20 A¶Qꝭ aliqua ſunt accidentiaNOCANDLACCIoris. Primū quares erneratur in locis temperatis. Secūdum quia habet dulcedinem mellis. quia vt dictum eſt vapor roridus habet humidū ſubtile permixtum ſubtili ſicco terreſtri. ſed ſole radiante ſuꝑet ipſum euaporatur humidum. ⁊ relinquitur ſiccum dulce ad modum farine albe. ⁊ vocatur quādoqꝫ manna. Tercium quia blada collecta in rore citius putreſcunt qͣꝫ b lada depluta. quia putredo cauſatur a caliditate incluſa in humido. ſed ros a principio generationisin ſe habet caliditatem extrinſecam in pellicula contracta illius vaporis incluſam. Et quādoqꝫ illa materia viſtute celi ingroſſatur ⁊ recipit formam viuentis. quare tūcgenerant̉ vermiculi comedentes blada ⁊ herbas. Quartum ꝙ oues comedentes blada ⁊ herbas rore madefaceta ſepius moriūtur propter cauſam iam dictam. Similia