Folio xiiij.
quando ſol reſpicitur in ortu ⁊ ſupra ipſam apparet nubesnigra ⁊ longa ad moduꝫ turris. tūc ſi nubes ſtatim diſparet eſt ſignum pluuie future in illo die. ſed ſi diu permaneat ſignificat ſerenitatem. ⁊ raro accidit oppoſitum. Sextum ſignum vero eſt quando nō videntur multa aſtra denocte propter vaporem exiſtentem inter aſpectū noſtruꝫet ipſa aſtra. Septimū ſignum eſt mutatio ventoruꝫ abauſtro vſqꝫ ad aquilonem excluſiue per accidentem. Octauū eſt ſcintillatio aeris in lampade ardente. Nonuꝫ ſumitur ex parte animaliū. ſicut ex cantu ranarum. coruorum.et baſſo volatuhirūdinū. ex forti morſu muſcarum ⁊ pulicum. ex ouibꝰ ſe auide paſcentibꝰ. ex mugitu bouꝫ ⁊ vaccarum in campis ⁊ paſcuis. ex capitū eleuatione ⁊ feſtinareuerſione ad tectum. qꝛ om̄ia iſta ex inſtinctu nature ſentiūt paſſionē aeris. quare iſta ⁊ ſimilia agūtSecūdo ꝙ ꝯmuniter quinqꝫ¶E ¶ IAOA aſſignātur accidentia pluuie.Primū ꝙ deſcendat per guttulas rotūdas. Ratio quiapluuia eſt frigida ⁊ deſcendit per aerem calidum. vt ergopoſſet reſiſtere ſuo ꝯtrario recolligit ſe ad figuram ſphericam. Secūdū accidens. qꝛ ille guttule ſunt quādoqꝫ groſſiores ⁊ quādoqꝫ ſubtiliores ẜm diuerſam diſpoſitionemmaterie in calore ⁊ humiditate. vel etiam ẜm diuerſaꝫ diſpoſitionem medie regionis aeris. Terciū quia pluuia aliquādo eſt dulcis ꝓpter humidum aeris immixtum. ⁊ qn̄qꝫ eſt amara quando ſcꝫ ei admiſcetur exalatio terreſtriset aduſta. Quartum. quia ſepius generatur pluuia qͣꝫ q̄cunqꝫ alia impreſſio. quia corpora humida ſunt faciliꝰ euaporabilia qͣꝫ terreſtria ſint exalabilia. Etiā pluuia eſt magis neceſſaria ad ſalutem animantiū ⁊ viuentiū. ideo magis eſt intenta a natura vniuerſali. Quintum accidenseſt qn̄ aliquando cum pluuia cadunt rane vermes ⁊ multa alia animalia. Ratio. quia cum vapore aqueo eleuatur materia viſcoſa que poteſt per virtutē ſolis ⁊ ꝑ frigiditatē medie regionis tranſmutari ad hmōi aīalia.F Pluuia eſt ſubſtantialit̓ aqua. ſed locus natuV. ralis generationis aque nō eſt media regio aeris. ergo pluuia non generatur in media regione aeris.¶ Qd̓m ꝙ aliquis locus dicitur naturalis dupliciterUno modo quia eſt generatiuꝰ ⁊ ꝯſeruatiuus locati. etſic locus naturalis aque eſt terra. Alio modo quia ibi reperiūtur cauſe ſufficientes ad generatōeꝫ ipſius. ⁊ ſic media regio aeris eſt locus generatōis pluuie que eſt ſubſtātialiter aqua. Secūdo dd̓m ꝙ licet pluuia ſit ſubſtantialiter aqua. tn̄ ẜm accidens differt ab aqua pura. ⁊ ergo etiam habet alium locū ſue generationis.Tapor non poteſt aſcendere vſqꝫ ad mediamregionem aeris. ergo ibi non generabitur pluuia. Antecedens probatur. quia non videtur in vapore eēaliquod principium illius motus. cum forma ſubſtantialis vaporis ſit principium effectiuū motus deorſum. ⁊ illa ſublata alia pͥncipia non ſufficiūt. ¶ Dicendum ꝙforma ſubſtantialis voporis eſt principium talis deſcenſus. nec eſt inconueniens eandem formam ſubſtantialemper diuerſa principia ⁊ inſtrumenta eſſe principium cōtrariorum motuū. Sicut in ſimili. forma ſubſtantialis aqueper ſuam propriam frigiditatem frigefacit. ſed per caliditatē ſibi impreſſam per igneꝫ calefacit. ſic in propoſito forma ſubſtantialis vaporis per ſuam caliditatem quam cōſequitur leuitas manet ſurſum. ſed per ſuā frigiditatem
quam conſequitur grauitas manet deorſum. Solet etiāin impreſſionibus aquoſis duplex aſſignari cauſa efficiensUna remota. vt ſol vel alia aſtra. Alia propinqua. ⁊ illain aliqͥbꝰ vt ī pluuia ⁊ grandine eſt frigiditas medie regionis aeris. ſed in rore ⁊ pruina eſt frigiditas noctis. q̄ eſt inaere infime regionis. Sed cauſa finalis remota eſt generatio. ꝯſeruatio. ⁊ augmentatio viuentium ſupra terramet fructuū. Sed propinqua eſt generatio aque.N Alique impreſſiones ignite generantur in mey dia ⁊ infima regione aeris. ergo pluuia generabitur in inferiori qͣꝫ ſit media vel infima regio aeris. Tenet conſequētia. quia omnis impreſſio ignita eſt leuior qͣꝫpluuia ¶ Dicendum ꝙ non eſt incōueniens ꝙ multꝰvapor altius aſcendat qͣꝫ pauca exalatio. ideo non eſt incōueniens ꝙ aliqua impreſſio humida altius generaturqͣꝫ impreſſio ignita generata ex debili exalatione. ¶ Etquando dicitur. idem non poteſt eſſe cauſa ⁊ locus generationis oppoſitorum. Dicendum ꝙ hoc eſt poſſibile qn̄eſt vnius per ſe ⁊ alterius ꝑ accidens.¶ Ex eo auteꝫ qd̓ de die euaporat quantumſi non ſuſpenſum fuerit propter paucitateꝫ ſurſum ducentis ipſuꝫ ignis ad eum que eleuaturaquam iterum deorſum latum. cum infrigidatum fuerit nocte vocatur ros ⁊ pruina.Pruina quidē quādo vapor ꝯgelatur priusqꝫ in aquam cōcernatur iterum. fit autē in hyeme. ⁊ magis in hyemalibꝰ locis. Ros autē cūconcretus fuerit in aquam vapor. ⁊ neqꝫ ſic fuerit eſtus ⁊ exiccetur ſurſum ductus. neqꝫ ſic frigidus vt ꝯgeletur vapor ipſe. propterea ꝙ autlocus calidior. aut tepeſcit Fit enim ros magis intemperie ⁊ in tēperatis locis. pruina autem ſicut dictum eſt ꝯtrarie: palā em̄ ꝙ vaporcalidior aqua. hꝫ em̄ eleuātē adhuc ignem quare amplioris frigiditatis ipſaꝫ coagulare Fiunt autē ambo ſerenitate ⁊ tranquillitate. neqꝫem̄ eleuabūtur nō exiſtēte ſerenitate. neqꝫ cōſtare poterūt vtiqꝫ vento flante. Signum autemquia fiunt hec propterea ꝙ nō longe ſuſpendit̉vapor. in montibus quidem etem̄ non fit pruina. cauſa aūt vna quidē hec. quia ſurſum ducitur ex premiſſis ⁊ humectis locis. quare velutonus portans magis ſurſum ducēs caliditasquā ẜm ipſam. nō poteſt eleuare ipſum ad multum locum altitudinis. ſed prope dimittat iterum. alia autem quia ⁊ fluit iteruꝫ maxime aerfluens in altis qui diſſoluit ꝯſiſtentiam talem:Fit autē ros vbiqꝫ auſtralibꝰ non borealibꝰpreter qͣꝫ in ponto. ibi autem cōtrarie. borealibꝰquidem em̄ fit auſtralibus nō autem fit. cauſaautem ſimiliter ſitui. quia temperie quidem fithyeme autem non fit. auſter quidem temperiē
c ij