Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XIIIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusMetherologorum De Ob

qui vel propter ſeparatōem illius qd̓ ſubtilius calidiuseſt in vapore remanet in reliqua ſui parte frigidius. velpter extinctōnem caloris eleuantis vapor aqueus reditad ſuam naturam coadiuuāte etiā frigiditate loci. ſic infrigidatur ibi. infrigidatus inſpiſſatur. inſpiſſatus cadit in terram ꝓpter ſui grauitatem. Tunc ibi (Eſtautē) Oſtendit ſecūdo quid ſit medium in predictis trāſmutatōibꝰ. Dicens in pͥma tranſmutatiōe ẜm quamaqua ſubtiliatur eleuatur. medium eſt vapor. qꝛ eſt exalatio reſoluta ab aqua. Sed in illa trāſmutatōe ẜm quāaer ꝯdenſatur in aquam mediū eſt nubes. que eſt via generationis aeris. Et cum nubes ꝯdenſatur in aquā. illudqd̓ eſt reſiduū de nube. qd̓ ſcꝫ in aquam ꝯdenſari non potuit eſt caligo nebule. et ideo nebule magis ſunt ſignuꝫ ſerenitatis qͣꝫ pluuie. qꝛ nebula eſt quaſi quedā nubes ſterilis .i. ſine pluuia. que eſt materialis effectus nubis. Contingit tn̄ ipſam nebulā aliquādo eleuari in ip̄a exalationevaporis anteqͣꝫ ꝯdenſetur in nubem perfecte. tūc poteſteſſe ſignum pluuie. Tūc ibi (Fiat autem) Oſtendittercio ſimilitudinem circulatōis illarum impreſſionū circulationis ſolis. Dicens iſta circularis tranſmutatiotenet aqua vel humidum pͥmo eleuatur a terra. ī media regione aeris ꝯuertitur in nubem. nubes iterumuertitur in aquam que in terrā reuertitur imitatur circularem motū ſolis. quia quādo ſol eſt ſupra terram eleuat̉vapor. quādo eſt ſub terra iterum reuertitur. hoc indeſinenter fit ẜm ordinem p̄dictum Unde ꝯcludit forte p̄dicti antiqui dicentes occanum eſſe quēdam fluuiumcircūdantem vel circūſtātem terram figuraliter loquebātur de hoc fluuio circulariter fluit circa terrā. vt dcm̄ eſtQuare nebula ſiue caligo fre l ¶L. quenter ꝑcipitur cum ferore ecdeſtruit fructus. eſt ſignū ſerenitatis in aere. Pro reſponſione notandū nunqͣꝫ eleuatur vapor a terra quin ſibi aliqͦ ꝯmiſceat̉ exalatio calida ficca. illa remanetpoſt ꝯuerſionem vaporis in pluuiam aquam decidentiā facit vocat̉ nebula. Tūc reſpondetur ad pͥmuꝫet ſecūdum fetor cauſatur ex mala ꝯmixtione ſicci cumhumido quādo calidū exalat ꝯſumitur ab eis. aut etiaꝫex putrefactione. quādo ergo in generatiōe pluuie vapore eſt mixta exalatio quedam bene digeſta. tūc calorſolis ipſam fetere facit. et quando eſt magna tūc ipſam rarefacit diſpergit. tunc latera petit adherens frondibꝰfructibꝰ arborum. illos ꝓpter fetorem putrefactōeꝫ deſtruit. Ad terciū dicitur illa exalatio mixta vapore non decidit niſi poſt conuerſionem vaporis in aquam.idcirco caligo apparens cum nebula eſt ſignū ſerenitatisfuture. quia ſignificat iam vapor fuit ꝯuerſus in aquāContingit tamen quandoqꝫ nebulā atne generari. tūceſt ſignū pluuie. vt pulcre declarat ſanctus Thomas circa expōnem textus. patuit ſuperius.Qꝭ vapor. nubes. nubeculaNOEANDM MA.caliso ſuntidem ẜm ſubſtantiam. ſcꝫ aqua. ſed differunt ẜm accidens. qꝛ vapor dicitur fumus ſubtilis calidꝰ humidꝰ humiditate aqueaSed nubes eſt ipſe fumus frigiditate medie regionis aeris condenſatus. Nubecula eſt parua nubes Caligo veroeſt idem nubes ſterilis apparens poſt pluuias et eſt ſignum future ſerenitatis Eleuato autē humido ſemper propter ca-

lidi virtutem iterum lato deorſum propter infrigidatōem ad terram proprie nomina paſſionibꝰ imponūtur ex quibuſdā differentijs eiuſdem ipſarum. Cum quidam em̄ ẜm modica feratur perſecades. quomodo autē ẜm maiorespartes pluuia vocatur Iſtud eſt ſecūdum capitulum huius tractatus. inquo agitur de predictis paſſionibꝰ in ſpeciali. oſtendēs differentiam ipſarum ad inuicem. Et pͥmo agit de illis quehabent cauſam manifeſtiorem. ſcꝫ de pluuia. Dicensmo humidum aqueum ſurſum eleuatur virtute calidi iterum fertur deorſum propter infrigidatōem. et ẜmquaſdam differentias huiuſmodi paſſionibꝰ aeris diuerſa imponūtur nomina. quia quando per modicas partesvapor inſpiſſatus in aquam cadit. tūc dicūtur perſecādesid eſt gutte. ſicut aliquādo contingit parue gutte emittūtur. Quādo vero ẜᵐ maiores partes fiunt caſus aqueex vaporibꝰ genite. vocatur pluuia. Et ſolet ſuꝑaddi tercium. quia quādo cadit per latas partes magnas veloces. ſicut in eſtate. tūc ille vocant̉ lamborote. id eſt velociores ẜm ſanctū Thomā.Utꝝ pluuia per ſe generetur inMVlaeris media regione. Pro reſponſione notandum duplex poteſt eſſe locus generationis alicuius impreſſionis. ſcꝫ naturalis. accidentalis.Naturalis eſt ille in quo per ſe inueniūtur cauſe materiales generationis talis impreſſionis. Accidentalis eſt illein quo per accidens quādoqꝫ reperitur talis cauſa. Tūcdicendum pluuia per ſe generatur in media regione aeris. quia ibi reperiūtur cauſe ſufficientes ad generationeꝫpluuie. nam media regio aeris eſt ſemꝑ frigida. quare vapores illic eleuati eius frigiditate condenſantur ꝯuertūtur in pluuiam Sed per accidens quandoqꝫ generaturin ſuprema parte infime regionis aeris. Eſt ergo generatio pluuie talis. qꝛ per calorem ſolis aliorum aſtroruꝫeleuatur a corporibꝰ humidis aqueis hic inferius exiſtentibꝰ vapor calidus humidꝰ humiditate aquea vſqꝫ admediam regionem aeris. vbi propter frigiditatem locidenſatur ꝯuertitur in nubem. nubes in aquam deſcēdeutem per guttulas ẜm quaſdam differentias. vt patuit circa textum. Eſt ergo pluuia vapor calidus humidus humiditate aquea. eleuatus a corporibꝰ humidis aqͣis hic inferius exiſtentibꝰ per calorem ſolis aliorū aſtroꝝviqꝫ ad mediam regionem aeris. vbi ꝓpter frigiditatē loci ꝯdenſatur cōuertitur in nubeꝫ. nubes in aquam deſcendentē guttas ſupra terrā ꝓpter ſalutē aīantium.I Primo multa ſunt ſigna plu Quie per que ſcitur eius generatioPrimum eſt rubedo matutina ſolis. ſed rubedo ſerotinaſolis eſt ſignum ſerenitatis. quia tunc vapores ſunt ſolumeleuati ad infimam regionem aeris. ſic adueuiente frigiditate noctis non poſſunt amplius aſcendere propter debilitatem caloris. ita conuertūtur in rores. Secundumſignū eſt quando ſol luna apparent coloris pallidi. Tercium eſt defectus roris in tempore apto ad rores. Quartum ſignum eſt quaſi infallibile. eſt quando luna in nouilunio habet cornua valde obtuſa magna. tunc illa lunatio erit pluuioſa. ſed quando habet cornua acuta ſignūeſt ſerenitatis. Quintum ſignū iterum quaſi infallibue