MetherologorumPrimus
dunt tardiſſime tꝑe apparet poſt tēpus plurimū aliorū aſtroꝝ. Un̄ cū ex eodē appareat ſubdeficiēs ꝑ totum ſuū circulū. cedere aūt ipſumet ad arctu ⁊ ad auſtrum. Intermedio qͥdē igit̉loco tropicoꝝ nō attrahere aquaꝫ ad ipſum. qꝛꝯſumpta ē a ſolis latōe. ad auſtruꝫ aūt cū ferat̉copiam quidē habere talis humiditatis. ſed qꝛparua eſt deciſio circuli que ſuꝑ terram. q̄ aūtdeorſum multiplex. Nō p̄t viſus hominū fractus ferri ad ſolem. neqꝫ appropinquāte tropicoloco. neqꝫ in eſtiuis verſionibꝰ exiſtēte ſole. propter qd̓ in his qͥdem locis nō fieri cometā ip̄mQuādo vero ad boreaꝫ relictꝰ extiterit acciꝑecomā. qꝛ magna eſt perieria. que dicitur orizontis. Que aūt ſubtus pars circuli parua. facile em̄ viſui hominū ꝑtingere tūc ad ſolem.¶ Iſtud eſt ſecūdū capl̓m huius tractatus in quo determinat de imp̄ſſionibꝰ que diuturnaꝫ hn̄t ꝑſeuerātiamſcꝫ de cometis. Et ſubdiuiditur in tres partes In pͥmaponit oꝑiniones alioꝝ de cometis. quo ad quidditatē. tēpora. ⁊ loca in quibꝰ apparent. In ſecūda reprobat illasopiniones. ibi (Oībꝰ aūt) In tercia ponit opinionē ꝓpriāibi (Qm̄ aūt) Et pͥmo oſtēdit de quo ſit intentio Dicens. ꝙ nūc determinandū eſt de cometis ⁊ lacteo circulohoc ordīe ſeruato circa vtrūqꝫ ꝙ pͥmo ponātur dubitationes ⁊ obiectōes alioꝝ. Et poſtea determinet̉ qͥd Areſtoteli videat̉. Et ſtatim ponit tres opiniones. Prima eſtAnaxagore ⁊ Democriti. qui dixerūt cometaꝫ eē ſimphaſim. id eſt coapparitōem ſtellaꝝ errantiuꝫ. que ſunt qͥnqꝫſcꝫ ſaturnus. iupiter. mars. venus. ⁊ mercurius. quarumalique ad inuice appropinquantes vident̉ ſe tangere. ⁊ itavidetur vna ſtella que ꝓpter augmentū luminis apparetcomata. ¶ Secūda eſt opinio quorūdaꝫ pictagoricorū inItalia ꝯmorantiū. qui dixerūt cometā eſſe vnā de ſtelliserrantibꝰ ſed nō eſſe phantaſiā. id eſt viſionem ipſius. niſipoſt multū tp̄s ꝓpter hͦ ꝙ recedat a ſole ad modicuꝫ. ⁊ niſipoſt multū tēpus. ſicut etiā accidit circa ſtellā mercurij. q̄qꝛ modicū diſpergit̉. id eſt elongat̉ a ſole frequenter nō apparet. ita ꝙ poſt multū tēpus appareat. cū diu diſparuerit¶ Tercia opinio fuit Ipocratis ⁊ Eſchili diſcipuli eiusqui dixerūt cometā eſſe aliquā de ſtellis erraticis. vt Italici. Sed differebant in eis quo ad comā. qꝛ dixerūt ꝙ comā haberet ꝓpter reflectōem ipſius viſus ab humore perillā ſtellā attracto. qꝛ dixerūt ꝙ viſus fieret extramittēdoet ꝙ radius viſualis ꝑtingens ad illum humorē attractuꝫvirtute illius ſtelle repercutit̉ vſqꝫ ad ſoleꝫ. ⁊ ſic ille vaporattractus eſt quaſi quoddā ſpeculū igneū ſolis. Et illi aſſignant cauſaꝫ de tempore apparitōis. ⁊ dicūt ꝙ cometararo apparet ⁊ magis occultat̉ qͣꝫ alique alie ſtelle. qꝛ tardiſſime diſcedit a ſole ẜm tēpus. ſcꝫ cū ꝑegerit totū ſuū circūlū. qd̓ appellat ſub deficere reſpectu pͥmi motus. Uel qꝛmouentur motu ꝯtrario. ⁊ ſic vident̉ ẜm ꝓpriū motū p̄poſtera. Uel ſicut qͥdā dixerūt tardius mouent̉ qͣꝫ pͥmuꝫ celum qd̓ reuoluit om̄ia motu diurno. Et ille receſſus nonſolum eſt ẜm longitudinē. ſed etiā ẜm latitudine declināsad arctū ⁊ ad auſtrum. id eſt ad ſeptētrionē ⁊ meridiē Aſlignāt ꝯſequēter cām circa locū apparitōis huius ſtelle. et
dicūt ꝙ hec ſtella nō apparet in medio duoꝝ tropicoꝝ. ſcꝫcancri ⁊ capricorni. qꝛ per illam partē celi mouetur ſol ⁊ cōſumit humiditatē. Nec etiā cū dicta ſtella declinat verſusaſtrū. licꝫ ibi inueniat copiā humiditatis. qꝛ nobis habitantibꝰ in parte ſeptētrionali pars circuli paralelli (que ēſupra terram) eſt parua. quare non p̄t viſus noſter ab humore attracto refrangi ad ſolē. ſiue ſol ſit in viſionibꝰ eſtiualibꝰ ſiue hyemalibꝰ. Sed qn̄ ſtella iſta relinqͥtur a ſole verſus boreā. id eſt partē ſeptētrionalem. tūc poteſt reciꝑe comā. qꝛ ibi eſt multū de humiditate ⁊ periferia circuli. qͥ ēſupra ori zonteꝫ ē ibi magna. ⁊ ſic viſus hoīs refractus p̄tde facili pertingere ad ſolem¶ Omnibꝰ aūt his hec quidē ꝯiūctim acciditdicere impoſſibilia. hec aūt ſeparatim. pͥmo qͥdem igit̉ dicētibus ꝙ errantiū eſt vna ſtellaruꝫcometa errātes em̄ oēs in circulo aliū ſubdeficiūt: comete aūt multi viſi ſunt extra circulumDeinde ſi plures vno ſil̓ facti ſunt epe ¶ Adhucaūt ⁊ ꝓpter refractōem comam habēt: ſicut aitHipocrates. oportebat aliqn̄ apparere ⁊ ſinecoma ſtellam habere. qm̄ qͥdē ſubdeficit qͥdeꝫet ad alia loca. comā aūt hꝫ nō vbiqꝫ: Nūc autem nulla viſa eſt p̄ter quinqꝫ ſtellas. Iſte aūtſepe ſimul om̄es eleuate apparēt ſuꝑ orizontem⁊ manifeſtis autem exiſtentibꝰ ipſis omnibus⁊ non apparentibus omnibus. ſed quibuſdaꝫexiſtentibus circa ſolem nihilominus comete apparent facti ſepe Atuero neqꝫ hoc verumꝙ in loco ad arctū fit cometes ſolū ſimul ⁊ ſoleexiſtēte circa tropicos eſtiuales. magnꝰ em̄ cometes factus circa eū qui in achaīa terre motūet circa fluctus aſcenſum ab occaſionibꝰ eqͥnoctialibꝰ ortus fuit ⁊ ad auſtrū iā multi facti ſūtSub pͥncipe aūt atheniēſiū glorioſiſſimo molone factus fuit cometa ſtella menſe Gamelione ſole exiſtente circa tropicos hyemales ⁊ quidem tantam refractōem factā eſſe ⁊ ipſi impoſſibiliū eſſe aiunt. Come aūt his ⁊ cōtactumdicentibꝰ. pͥmo quidē. qꝛ ⁊ non errantiū accipiunt comam quedā. ⁊ hoc nō ſolū egiptijs credere oportꝫ equidē. ⁊ illi aiūt. ſed ⁊ nos aūt vidimus. Earū em̄ que infemore canis ſtella q̄dam habuit comam debilē tn̄ Intendentibꝰ qͥdem em̄ in ipſam debile factū eſt lumen. adiacentibꝰ aūt viſum remiſſe plus. Adhuc auteꝫom̄es qui apud nos viſi ſunt ſine occaſu diſparuerūt in celo ſuꝑ orizontem conſumpti paulatim. ita vt neqꝫ vnius ſtelle derelinqueret̉ corpus neqꝫ pluriū. qm̄ ⁊ magna ſtella de qua prius meminimus apparuerit qͥdē hyeme ⁊ gelu⁊ ſerenitate a veſpero. ſub Aſio pͥncipe a pͥmo