Folioix

denſati ⁊ magis obſcurāt lumen aſtroꝝ orientiū vel occidentiū. ⁊ illa mixtio ſit etiā quādoqꝫ ꝑ refractōem luminisa ſpeculo. id eſt a nube aquoſa. vel ab aliquo alio qd̓ facitapparere colorē ⁊ nō figurā. ſicut poſtea patebit. cū de iride agetur. ⁊ iſti colores nō diu manēt. quia cā ipſoꝝ eſt velox ⁊ cito ꝑtranſiens. qꝛ aer nō multo tꝑe ꝑmanet ſic diſpoſitus. ſed de facili ingroſſatur vel ſubtiliat̉. ¶ Tuncibi (Hiatus auteꝫ) Aſſignat cauſam hiatus ⁊ voraginisDicens ꝙ quādo lumen in aere apparēs diſcōtinuaturex aliquo obſcuro ⁊ nigro qd̓ eſt ibi ꝓpter vaporē ſpiſſumtūc apparet aliqua ꝓfunditas in celo. qꝛ lumen diſruptūex nigro facit apparere ꝓfunditatē. ⁊ vocatur hiatus. ex qͦvident̉ quādoqꝫ exire vel excidere titiones ignee Sed qn̄ille vapor obſcurus ⁊ inſpiſſatus diſcōtinuans lumen eſtmaior. tūc facit apparere maiorem ꝓfunditatem. qꝛ tūc album ſeparat̉ a nigro. ⁊ illa vocatur vorago. ¶ Patꝫ ergo ꝙ vtraqꝫ apparitio. ſcꝫ colorū ⁊ hiatuuꝫ fit ex ſimili cāſcꝫ ex ꝯmixtione albi ⁊ nigri. qꝛ color purpureus ⁊ puniceus fit ex albo tranſparente per nigrum. ſed hiatus ⁊ vorago fit ex nigro interrūpente album ¶ Tūc ibi (Omnino aūt) Oſtendit tercio ꝙ multa hmōi fiunt que nō apparent Dicens ꝙ albū ꝯiūctum nigro facit multas differentias colorū. Sicut in ſimili apparet de flamma accenſa in fumo. que facit diuerſos colores ẜm ꝙ fumꝰ eſt denſior vel rarior. ſed ſol in die ſua claritate ꝓhibet illos colores apparere ⁊ in nocte apparent tm̄ rubei. qꝛ alij colores ſicut viridis ꝓpter obſcuritatem ſunt ſimiles colori noctis¶ Tūc in fine epilogat dicens ꝙ p̄dictas cauſas oportꝫexiſtimare de aſtris diſcurrētibꝰ ⁊ ignitis ⁊ de alijs hmōiquecūqꝫ faciunt feſtinas phantaſias. id eſt apparitiones ſine magna moraUtrū de nocte exiſtente ſereniQl̓.VlIAL rate aeris. poſſint apparere ſanguinei colores. ſimiliter etiam hiatus ⁊ voragines Decendum ꝙ ſic patꝫ pͥmo de ſanguineis coloribꝰ qui cauſantur ex lumine aſtri tranſeūte ꝑ exalatōem calidam ⁊ ſiccaꝫnam luc idū aūt albū viſum ꝑ nigrum aut opacū apparetrubeum. Et ergo qͣꝫto lumen magis dominat̉ ſuꝑ exalationem. tanto magis apparet exalatio alba. et qͣꝫto minꝰ dominat̉ tanto minus apparet alba. ſed magis rubea vel alterius coloris. nunqͣꝫ tamen apparet totaliter alba. qꝛ ſi appareret totaliter alba lucidum totaliter dominaret̉ ſupraopacū exalatōis. ⁊ ſic nō videret̉ exalatio. Neqꝫ etiam poteſt apparere totaliter nigra niſi opacum totaliter dominaretur. ⁊ ſic lumen nō ꝑtranſiret. Sed qn̄ neutrū dominat̉ſimpl̓r ⁊ ſpēs vtriuſqꝫ ꝑ idem mediū veniunt ad oculumtūc ſenſus nō iudicat de altero extremoruꝫ. ſed de mediocolore inter album ⁊ nigrū. ſcꝫ de rubedine ¶ Secūdo pꝫde voragine ⁊ hiatu. qꝛ in die per calorem ſolis ⁊ aliorumaſtrorū ex corporibꝰ inferioribꝰ eleuatur ſurſuꝫ exalatio calida ⁊ ſicca. que frigiditate noctis ſuꝑueniente ⁊ aere exiſtente pͥuato nubibꝰ. talis exalatio quādoqꝫ congregaturet cōdenſatur magis in vna parte qͣꝫ in alia. quando ergopartes extremales illius exalatōis ſunt rariores ⁊ ſubtiliores. ⁊ pars media eſt groſſa ⁊ non penetrabilis a lumine.tūc partes extremales vident̉ lucide aut albe aut ſanguinee. ⁊ pars media videt̉ nigra ⁊ opaca. Et qꝛ nigrū minus mouet viſum qͣꝫ lucidum aut album. ergo illa parsmedia apparet nobis diſtantior qͣꝫ partes extremales ⁊ ſiapparet quedā ruptura ſiue feneſtra in celo. ⁊ cum illa eſtparua vocat̉ hiatus. ſꝫ qn̄ apparet magna tūc eſt vorago

¶¶ Qꝭ hiatꝰ vorago ⁊ ſanguinei coA OMores habent ꝓ materia exalationem calidā ⁊ ſiccam. ſicut impreſſiones ignite. ⁊ ergo in eodem tractatu determinat̉ de ipſis. Et hoc patꝫ a ſigno.qꝛ cū talia phantaſmata apparent tūc multotiens fiūt ignite impreſſiones. ſed pro cauſa efficiente habent lumē alicuius ſtelle incidens ſuꝑ hmōi exalatōem differentē in raritate ⁊ denſitate. in groſſitie ⁊ ſubtilitate. Nō tn̄ apparēttēpore nubiū. qꝛ nubes hmōi exalatiōem ꝯſumerent. necetiam in die ꝓpter lumen ſolis obfuſcans. Et tꝑe illarumapparitionū audiūtur qn̄qꝫ voces ſimiles vocibꝰ humanis. qꝛ eodeꝫ tꝑe ſunt frequēter multe exalatōes intra terram petentes exitum. ⁊ cū reperiūt aliquā ſtrictam viamviolenter exeūt ⁊ cauſant ſonū ſimilem vocibꝰ humanis ꝓpter imaginatōem audientium. Sicut in ſil̓i campana ſonans videt̉ dicere quicquid volumus imaginariF Dicte impreſſiones iudicātur eſſe in celo. ergo¶. nō debent in eodē tractatu ꝯnumerari illis quegenerant̉ ſub celo. cuiuſmodi ſunt imp̄ſſiones ignite.¶ Qd̓m ꝙ illi imp̄ſſiones ẜm veritatē nō ſunt in celo. ſꝫalique earū generant̉ valde remote a celo. ſed ꝓpter nimiam diſtantiam viſus a re viſibili vulgares iudicāt illa fantaſmata eſſe in celo. ⁊ ergo ꝯmuniter etiā appellant nubeseſſe celum. qꝛ nō cognoſcūt diſtantiā vlteriorē ad celū.Color nō videt̉ niſi in lumine. ſed in nocte non¶ . eſt ſufficiens lumen ſub quo videri poſſint huiuſmodi colores. ergo ¶ Qd̓m ꝙ iſta phantaſmata denocte vident̉ ſub lumine alicuius aſtri. qd̓ ſufficit ad hocꝙ appareant nobis. Et dicūtur phantaſmata. qꝛ non diudurant. vel etiā quia cauſant̉ ex refractiōe luminis. ſicutimago cauſatur in ſpeculo.Quod non eſt nō videtur. ſed iſti colores non¶ . ſunt realiter. ergo nō vident̉. ¶ Dd̓m ꝙ inhiatu ⁊ voragine ſunt duo ꝯſiderāda. ſcꝫ materiale ⁊ formale. formale eſt apertura ſeu ruptura apparens in celo ⁊talis non eſt a parte rei. Sꝫ materiale eſt exalatio in quaeſt talis apertura. ⁊ talis eſt in rerum natura. Sil̓iter inſanguineis coloribꝰ ſunt duo ꝯſideranda. ſcꝫ materiale. qd̓eſt ꝓportio qualitatū pͥmarū. ⁊ illud nō eſt Et formale qd̓eſt ꝑſpicuū. ⁊ quo ad hoc colores iſti ſunt. qꝛ ex diuerſa ꝓportione lucidi cū opaco cānt̉ apparentie diuerſoꝝ colorūF0 1¶ De cometis āt ⁊ vocato lacte dicamus dubitātes ad dicta ab alijs pͥmo. Anaxagoras qͥdem igit̉ ⁊ Democritus aiūt eſſe cometam ſimphaſim errantiū ſtellarū. cuꝫ ꝓpter ꝓpe venireputent̉ tangere inuicē. Italicoꝝ aūt qͥdam vocatoꝝ pytagoricoꝝ vnū dicūt ip̄m eſſe errātiuꝫſiderū. Sed poſt multū tēpus phantaſiā ipſiꝰeſſe ⁊ exceſſum ad modicū quod accidit ⁊ circamercurij ſtellaꝫ:. Quia em̄ modicuꝫ diſgredit̉ ſepe nō apparet ita vt poſt tempꝰ appareat multum. Sil̓iter auteꝫ his ⁊ qͥ circa Hypocratemchiū ⁊ diſcipulū eius Eſchilū enūciauerūt. ſedqm̄ nō ex ipſo aiūt habere. ſed errantem ꝓpterlocū aliqn̄ accipere refracto noſtro viſu ab attracto humore ab ipſo ad ſolē. Quia aūt diſce

b iij