De generationeSecundus
uit dēm paſſionē mixtoꝝ in ꝓportionē quatuor qualitatum primaꝝ. Dicendū ꝙ illa reſolutio non fit tanqͣꝫ inpͥncipalia agentia. ſed tanqͣꝫ ī inſtrumēta et organa ꝓxime mouentia per virtutem eis a ſuperioribꝰ influxa.F Sip̄ter huiuſmodi virtutes et agentia ꝑticu¶ laria reqͥreret̉ aliqd̓ agens pͥncipalius. vel illud eſſet intelligentia aut corpus celeſte. Sed nullumiſtoꝝ videtur eſſe dicendū. igitur. minor ꝓbatur. qꝛ nonintelligentia cū ſit ꝑ eſſentiā ſeꝑata ab iſtis inferioribusnec corpus celeſte. quia nō tangit iſta inferiora Dicēdum ꝙ corpus celeſte eſt ponendū tanqͣꝫ inſtrumentūintelligentie vniuerſaliter ⁊ pͥncipaliter agentis. q̄ licetſit ſeꝑata per eſſentiam vnitur tamē orbi per operationem ſicut motor mobili. Et ꝯſequenter ip̄m celum tangit iſta inferiora virtualiter et ꝑ mediū quod ſufficit¶ Et quando dicitur huiuſmodi virtus eſt accidens.ergo videtur ꝙ nō poſſit attingere ꝓductōem alicuiusſubſtantialis forme que eſt dignior ⁊ nobilior. Dicendum ꝙ qͣꝫuis illa virtus ſit accidentalis. tamen ſortiturab illo a quo exiuit naturam ⁊ ꝓprietatem ꝙ poteſt cauſare ſubſtantiam¶ Nobis aūt et vniuerſaliter prius dictum ēde cauſis. et nūc determinatū eſt de materia etforma Amplius aūt quoniā qui ẜm alterationēmotus demonſtratū eſt qm̄ eſt perpetuus. nccēhis entibus et generationē eſſe continuā alteratio em̄ faciet generatōem actualiter quia adducit ⁊ abducit generans. Simil̓r aūt manifeſtum quoniā ⁊ pͥora bene dicta ſunt. Primamtranſmutationū alteratōem ſed nō generatōemdicendū. multū em̄ rationabilius ens nō generatōnis cauſam eſſe qͣꝫ nō ens enti eſſe. Quodfertur quidem igitur eſt. quod generatur autemnō eſt. propter qd̓ ⁊ alteratio pͥor generatōePoſtqͣꝫ ph̓us determinauit de pͥncipijs generatōisvniuerſaliter ẜm ꝓpriam et antiquoꝝ opinionē. ⁊ etiaꝫreprobauit opiniones alioꝝ de pͥncipio mouente. Hicꝯſequenter in iſto capitulo ſcd̓o inquirit ſpecialit̓ de ip̄opͥncipio mouente. Et diuiditur in duas ꝑtes pͥncipales. in pͥma determinat de ip̄o. In ſcd̓a circa determinata mouet queſtionem. ibi. Quoniā aūt in cōtinue motis. Et qꝛ generatio eſt ꝑpetua ẜm ip̄m Ideo ph̓s primo aſſignat cauſam ꝑpetuitatis generatōnis. Dicensꝙ cum a nobis pͥus. ideſt in libro phyſicoꝝ dictū ſit depͥncipijs et cauſis naturalibꝰ vniuerſaliter. ⁊ nunc etiaꝫdeterminatū eſt de materia et forma que ſunt principiagenerabiliū. dictum eſt etiam ꝙ motus qui eſt ẜm allationē. id eſt motus circuli celeſtis ſit ꝑpetuus. His āttribus ſic ſe habentibꝰ neceſſe eſt generatōem eſſe continue id eſt perpetue. quia allatio. id eſt motus circularisfacit generatōem actualiter eo ꝙ adducit ⁊ abducit generans. ideſt ſolem qui eſt cauſa omniū generabiliū. qͥacum ſol accedit ad nos cauſat generatōem. cū vero abducitur. id eſt recedit cauſat corruptōem. ¶ Tunc ibi Similiter aūt. ꝓbat quod dixit ꝑ duas rōnes. Prima. qͥain p̄cedentibꝰ dictum eſt ꝙ allatio. id eſt loci mutatio ſit
pͥma oīm mutationū. ſed illud quod eſt pͥus ē cauſa poſterioris. et nō econtra. ergo loci mutatio eſt cauſa generatōnis ⁊ nō econuerſo. Scd̓a ratio. quia multo rationabilius eſt ꝙ illud quod ſemper eſt et ꝑpetuum ⁊ perfectum in eſſe ſit cauſa nō entis qͣꝫ econtra. ſed id quodmouetur localiter eſt ens. quod aūt generatur nō eſt. ergo motus localis erit pͥor motu generatōnis et per cōſequens erit cauſa eius Et hoc intelligendū eſt in diuerſis. qꝛ in vno et eodem generabili prius eſt generatio qͣꝫloci mutatio.Quoniā aūt ſuppoſitum eſt ⁊ demonſtratū.continua ens rebus generatio ⁊ corruptio. dicimus aūt cauſam eſſe allatōem generatōis. Manifeſtum qͥdem quoniā vna ente allatōne nō cōtingit fieri ambo. quia cōtraria ſunt. Idem em̄ſimiliter ⁊ ſe habens ſemꝑ idē innatum eſt facere quo circa generatio erit ſemꝑ aut corruptio.Oportet aūt multos eſſe ⁊ contrarios motus.aut allatōnem aut inequalitates. cōtrariorumem̄ contraria cauſa Ideoqꝫ nō pͥma allatio cauſa generatōnis et corruptōnis eſt ſed que circaobliquū circulum. In hac em̄ et continuū inē ⁊moueri ẜm duos motus. Neceſſe em̄ ſi erit ſemper ⁊ continua generatio ⁊ corruptio. ſemꝑ aliquid moueri. vt nō deficiant tranſmutatōnes.he duo aūt vt nō ſolum contingat alterum. Cōtinuitatis qͥdem igitur totius allatio cauſa preſentie vero ⁊ abſentie inclinatio. Contingit em̄quandoqꝫ fieri longe quandoqꝫ vero prope. inequali vero diſtantia ente inequalis erit motusquo circa ſi in adueniendo ⁊ imprope eſſe generant ⁊ in recedendo et longe fieri ad ip̄m corrūpunt: ⁊ ſi in multotiens adueniendo generat etin multotiens recedendo corrumpit. contrariorum em̄ contraria eſt cauſa. ⁊ inequali temporeet corruptio ⁊ generatio que ẜm naturam AHic ꝯſequenter ph̓us oſtendit q̄ allatio ſit cauſa generatōnis et corruptōnis. quia ſcꝫ motus obliqui circuli qui dicitur zodiacus. ⁊ nō motus pͥmi mobilis eſtillius cauſa. Et circa hoc duo facit. quia pͥmo ꝓbat hocꝑ ratōnem. ſcd̓o infert quoddā correlariū. ibi Ideoqꝫ ⁊tempus. Dicit ergo pͥmo ꝙ quia ſuppoſitum eſt ⁊ demonſtratū in hoc libro ꝙ generatio et corruptio ſint cōtinue. et ſimiliter dictum eſt ꝙ motus corporis celeſtisſit cauſa continue generatōnis. Sed cum generatio etcorruptio ſint contraria tunc nō contingit ambo .ſ. generatōnem et corruptōnem fieri ſi ſit tm̄ vna allatio ⁊ vnꝰmotus localis. quia idem manens idem ⁊ ſemꝑ ſimiliter ſe habens ſemꝑ eſt natum facere idem et nō contraria. Si em̄ eſſet tm̄ vna loci mutatio. tunc eſſet generatōtm̄ vel corruptio tm̄. Cum ergo nō ſit tm̄ alteꝝ. vt patꝫad ſenſum tunc oportet eſſe multos contrarios motusaltero duoꝝ modoꝝ. ſcꝫ vel ꝙ vnus ſit contrarius alteri. quod nō poteſt eſſe in motu circulari. vt probatū eſt1