Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXVIr
Einzelbild herunterladen
 

Et corruptione

Follo. xxxvj

pͥmo celi vel inequalitate. ideſt ſit vnus idem motus ſed ineqͣliter ſe habeat ad ip̄a generabilia ẜᵐ diuerſas circuli partes. qui ſcꝫ motꝰ ex vna parte circuli cauſet vnum. et ex alia parte cauſet aliud. Quia ꝯtrariorūeffectuū cuiuſmodi ſunt generatio corruptio oporteteſſe cauſas contrarias. Et quia motus pͥmi orbis qudicitur diurnus habet ſe ſemꝑ vniformiter ſuꝑ circuloseque diſtantes. id eſt circulo eque mobili. ideo non poteſt eſſe cauſa generatōnis et corruptōnis Sed motuscirculi zodiaci eſt cauſa ſufficiens vtriuſqꝫ. quia inquartum vnus motus et ꝯtinuus totius orbis eſt cauſatinue generatōnis et corruptōnis. ſed ẜm duos motusſcꝫ ẜm motum acceſſus receſſus ſolum eſt cauſa generatōnis nec ſolum cauſa corruptōnis. ſed vtriuſqꝫ.quia circulus zodiacus quandoqꝫ inclinatur et quādoqꝫ eleuat̉ a circulo equinoctiali. et illa inclinatio eleuatio eſt eius preſentia abſentia. quia quādo inclinaturet eſt ꝓpe nos ſiue p̄ſens tunc eſt cauſa generatōnis Squando eſt longe et abſens ſiue diſtans a nobis. tunc ēcauſa corruptōnis. Et ergo ſicut in adueniendo etpe eſſe generat ens et in recedendo in longe eſſe corrūpit id ip̄m. ſic etiā multociēs adueniendo generat multotiens recedendo corrūpit. quia ꝯtrarioꝝ ꝯtrarie ſuntcauſe. Ex om̄ibus illis concludit tempus generatōnis eſt equale tempori corruptōnis et econuerſo. qꝛ ſolaſcendendo per ſex ſigna generat. per ſex deſcendendo corrumpit.F Utrū motus celi ſub obliquo circuQVlo factus p̄cipue ſolis. ſit cauſa generatōnis et corruptōnis. Pro reſponſione ſupponēdum eſt pͥmo tria ſunt pͥncipia generatōis et corruptionis. ſcꝫ materia forma efficiens. in pͥmo libro oſtēſa eſt perpetuitas generatōnis et corruptōnis ex parte materie. hic vero oſtenditur ꝑpetuitas ex parte cauſe efficientis et eoꝝ que concernunt cauſam efficientemcuiuſmodi motus et finis de quibus patebit infra. Secundo ſupponitur ex determinatis in octauo phyſicorū motus localis circularis celi eſt ꝑpetuus. Tūc dicendū ad queſitū motus celi diurnus eſt ſufficiēscauſa continue generatōnis et corruptōnis. ſed motusceli ſub obliquo circulo. pͥmum patꝫ. quia motus diur̄nus eſt vnꝰ et idē ſimiliter ſe habens. ſed idem ẜm idēeodem modo ſe habens eſt ſemꝑ natum facere idem. ergo poteſt eſſe cauſa generatōnis et corruptōnis queſunt diuerſi et contrarij motus. Scd̓m ꝓbatur qꝛ motus celi eſt ꝯtinuus. ergo eſt cauſa continue generatōiset corruptōnis. et etiam eſt diuerſus in acceſſu receſſuvt patet ex dictis. ergo etiam eſt cauſa diuerſitatis generatōnis corruptionisFide tenemus oīa incepiſſe a determinato poris pͥncipio vt pꝫ geneſis pͥmo. male hicꝯcludit̉ generatōnes corruptōnes ꝑpetuas Dicendū iſta ꝯcluſio innitit̉ pͥncipijs falſis antiquoꝝſunt quicqͥd incepit generatōne incipit et quicqͥd finitur corruptōe finit̉. ſed ꝯͣ illos antiquos ponit Areſtotiles mundū eſſe ꝑpetuū. id eſt tali modo īcepiſſenec tali finiri poſſe. ex illa poſitōe Areſtotilis ſedtur generatōes corruptōes ꝑpetuas .i. natural̓rincepiſſe in hoc nulloº obuiat fidei orthodoxe. Etqn̄ d̓r Ph̓s in octauo phyſicoꝝ oſtendit ſolus motꝰcircularis ſit continuus ꝑpetuus. videt̉ illud pͥn

cipiū ph̓i poſſit trahi ad generatōeo corruptōne:Dd̓m ſolus motus circularis ẜm numeꝝ eſt ꝑpetuus. ſꝫ generatōes corruptōes ꝑpetuant̉ ẜm circulūvt ptꝫ manifeſte infra. ibi. ſꝑ ꝟo de generatōe elemētoꝝNPMotus mutatōes iſtoꝝ inferioꝝ reducunt̉Y ad motū pͥmi mobilis. ſꝫ motus ſolis factus inobliqͦ circulo eſt pͥmus. ⁊c̄. Minor ꝓbat̉. qꝛ motus diurnus ẜm Areſtotele eſt pͥmus oīm Qd̓mlꝫ motus diurnus ſit pͥmus motus quantū ad ꝑmanetiā. qꝛ eſt pͥma ꝑmanētie in motibꝰ iſtoꝝ īferioꝝ nontn̄ ē pͥmus motꝰ ad diuerſitatē reꝑtā in motibꝰ inferiorū corpoꝝ. qꝛ talis motꝰ ē vnꝰ eodē ſe hn̄s. qͣreerit alicuiꝰ diuerſitatꝭ Et qn̄ d̓r deꝰ glorioſus eſtvnꝰ idē ſil̓r ſe hn̄s. qꝛ īmutabil̓. tn̄ p̄t plura etiā ſil̓ducere. Dd̓m Areſtoteles hic loqͥt̉ de agēte naturali qd̓ agit virtute ꝓpria ẜᵐ modū ſue forme ē īmediate ad vnū determinata. Et ītelligit̉ de agente volūtario (ſaltē pͥmo) qd̓ agit ſuā eſſentiā qd̓ abſqꝫ diuerſitate ſui p̄t plura ꝓducere Licet in eo ponat̉ pluralitasydeaꝝ ſunt aliud ẜm doctorē ſanctū qͣꝫ eſſentia diuina intellecta vt imitabilis a creaturis. Dicit̉ notāterſaltē pͥmo. qꝛ agentia voluntaria creata ſcd̓aria etiamaliqͦ ſtꝭ ad vnū determīata eo vnā ſpēm ītelligūtpͥmo ſe vnū tm̄ vl̓ etiā plura p̄nt vnaꝫ ſpēm rep̄ſentari tūc capiunt̉ modū vniꝰ. Et qn̄ d̓r. calidūē agēs naturale tn̄ eodē ſe hn̄s mollificat cerāindurat lutū. Dd̓m agens naturale pͥmo īmediatehꝫ vnū effectū. ſꝫ tn̄ illū effectū vnū iuxta diuerſitatemrecipiētiū pn̄t plures effectꝰ ſeqͥ ſic ē ī ꝓpoſito caloreAF In motu celi nulla eſt ꝯtrarietas. vt ꝓbaturFA L inductiue pͥmo celi. ergo videtur ꝯtrarietas que ē in generatione corruptōe diriuetur atrarietate ponitur in motu celi ſub obliquo circuloDicendū ẜm doctorē ſanctū motꝰ ſolis ſub obliq̄circulo eſt ſe ꝯtrarius alteri motui eiuſdē circuli ſꝫſolū ẜm aliū et aliū reſpectū radioꝝ ad locū generatōnisqꝛ ſol accedit tūc rectiori radio reſpicit locū generationis. et ideo plus calefacit. ſed recedit tūc reſpicit radio obliquiori tūc dominat̉ frigꝰ mortificās Uel dicit̉ ꝯtrarietas motꝰ eſt in obliquo circulo rōne acceſſuset receſſus. iuxta modū ſuperiꝰ expreſſuꝫ iſto modoetiā cauſa generationis et corruptōis Sed inquātū eſtvnꝰ et regularis ſic eſt ꝑpetuitatisF Generatio eſt ex cōtrarijs et in ꝯtraria. ſil̓rY corruptio vt ſepe dictū eſt ſupra Sed nullumtale ē ꝑpetuū ergo generatiōes et corruptiōes erūtꝑpetue Dicendū generatiōes corruptiōes eſſepetuas p̄t intelligi dupl̓r. vnomō ẜᵐ idētitatē materia rerū generabiliū et corruptibiliū ſic eſt impoſſibile.Aliomō ẜm identitatē ſpecificā et ſic ē poſſibile qꝛ ſubvna ſpecie generationis et corruptōnis ſibijnuicē ꝑpeue ſucceduiIdeoqꝫ et tempus. et vita vniuſcuiuſqꝫ numerū habet. et hoc determinatur Omniū enimē ordo et omne tempus et vita mēſurātur periodo ſed tamē non eadem omnes. ſed hi quideꝫminori hi aūt maiore. his quidem em̄ annꝰ hisaūt maior alijs aūt minor periodos eſt menſuraApparēt aūt ẜm ſenſum cōfeſſa his que a

qq iij