SecundusDe generatione
tia. ſcꝫ materia forma pͥuatio efficiens et finis. ¶ Etquando queritur quare Areſtoteles nō ꝓſequitur hicde materia et forma ſicut de efficiente. Dicendū ꝙ ideoquia de materia ⁊ forma determinatū eſt in pͥncipio huius ſcd̓i. et etiam in pͥmo libro. ideo in reſiduo huius libri pͥncipalius eſt agere de efficienteSed hi quidēſufficientē exiſtimauerūt cauſaꝫ eſſe ad generari ſpecierū naturā quēadmodūin Phedrone. Socrates etem̄ ille īcrepās alijsvt nihil dicētibus ſupponit. quoniā ſunt entiuꝫhec quidem ſpecies. hec āt particula ſpecierumet quoniā eſſe quidem vnūquodqꝫ dicit ẜm ſpeciem. generari aūt ẜm ſuſceptionē et corrumpiẜm eiectioneꝫ. quapropter ſi hec natura ſpeciesexiſtimat ex neceſſitate cauſas eſſe generatōniset corruptionis: Hi aūt ipſaꝫ materiā. ab hacenim motum.¶ Hic ꝯſequenter ph̓us ſcd̓o ponit opiniones aliorum de pͥncipijs. Et circa hoc duo facit. quia pͥmo ponit eas. et ſcd̓o reprobat ip̄as. ibi Neutri aūt. Dicenspͥmo ꝙ qͥdam exiſtimauerunt naturā ſpecieꝝ. id eſt ipſas ſpecies ſeꝑatas quas Plato appellauit ydeas eſſeſufficientes cauſas ad hoc ꝙ res generentur. quēadmodum Plato in Phedrone vbi inducit Socratē ad confirmatōem ſue opinionis. quia. dicit ꝙ Socrates increpabat alios quaſi nihil dicentes. Et ſupponit ibidē ꝙentiū quedā ſunt ſubſtantie ſeꝑate. quedam vero ꝑticipabilia ſpecieꝝ ſicut materialia. Et ẜm ip̄m vnūqd̓qꝫdicitur eſſe actu ẜm ſpēm. generari aūt ẜm illiꝰ ſpēi ſuſceptōnem. et corrumpi ẜm illius ſpēi abiectionē. Quapropter ſi iſta ſint vera vt Socrates ⁊ Plato exiſtimāttunc oportet ip̄as ydeas ex neceſſitate eſſe cauſas generationis et corruptōnis. ¶ Tunc ibi. Pi aūt Ponit ſecundā opinionē. Dicens ꝙ aliqui nō dixerunt. pͥmummouens eſſe extrinſecum. ſed dixerunt ip̄am materiameſſe ſufficiens pͥncipium generatōnis. quia dixerunt abhac materia ſupple diſpoſita et informata qualitatibuspaſſiuis eſſe motum et tranſmutatōnem.Neutri aūt dicunt beneſi quidē em̄ ſunt cau6ſe ſpecies quare non ſemper generantur continue. ſed quādoqꝫ quidē quandoqꝫ non. entibꝰ ⁊ſpeciebꝰ ſemꝑ et participabilibꝰ Amplius auteꝫin quibuſdam videmus aliam cauſaꝫ efficienteꝫentem. ſanitatē em̄ medicus facit. et doctrinamdoctor ente et ſanitate Ipſa et doctrina et participabilibꝰ. Similiter antē in alijs ẜm potentiāoperantes.¶ Hic ꝯſequenter reprobat p̄dictas opiniones. etp̓mo pͥmā. ſcd̓o ſcd̓am. ibi Si āt materiā. Primā reprobat duabꝰ rōnibus. quaꝝ pͥmā ponit. Dicens ꝙ neutra opinio eſt bona. quia ſi ſpecies ſeꝑate ſint cauſe ſufficientes generatōnis cum materia. tunc queritur quarenō ſemꝑ et continue generantur res ſed quādoqꝫ ⁊ quādoqꝫ no. Quia nō eſt maior ratio quare in vno tempo
ticipabilia. id eſt materia vel materie que nata eſt ſuſcipere hmōi ſpecies ſemꝑ eodē modo ſe habeant. Et format ſanctus Thomas illam rōnem ſic. idem manensſemꝑ natum eſt facere idem. ſed ſpecies vel ydee ſemꝑmanent eedem. ergo eodem modo ſemꝑ debent generare. Sed hoc eſt falſum ꝙ ſemꝑ generent cū quedā quādoqꝫ ſint et quandoqꝫ nō ſint. ergo ille nō ſunt cauſe generatōis et corruptōnis. Scd̓a ratio. quia nos videmad ſenſum in quibuſdā. ſcꝫ artificialibꝰ ꝙ neceſſariū eſteſſe aliud pͥncipium mouens p̄ter ſpecies. id eſt preterformas materie. quia medicus facit ſanitatē in corporeet doctor facit doctrinā in animo diſcentꝭ. Et qͣꝫuis ſanitas et doctrina ſint ſpecies ſimiliter corpus ⁊ anima.ſint ꝑticipabilia ip̄aꝝ ſpecieꝝ. nihilominꝰ tamē requirit̉ibi cauſa efficiens. vt doctor ⁊ medicus. ergo ſimile eritin alijs. ſcꝫ ꝙ p̄ter formā et materiā oportet ponere efficiens et operans. vt ẜᵐ potentiam operantis: īducaturforma in materiam.℟xυχοσο5 TA¶ Si aūt materiā quis īquiet generare ꝓpi̓motū naturaliꝰ vtiqꝫ dicet ita dicentibꝰ. Alterans em̄ et trāſformans magis cauſa generatōnis et in omnibꝰ aſſueti ſumus hoc dicere efficiens. ſimiliter et in his que natura. et in his q̄ abarte. ab arte aūt quodcūqꝫ mutans eſt: Sedtamen nec hi iuſte dicūt materie em̄ pati et moueri. mouere aūt et facere. alterius potētie. Magnifeſtū aūt et in his que arte et natura generant̉non em̄ ipſa facit aqua animal ex ſe ipſa. neqꝫ lignū lectū. ſed ars Quo circa ⁊ hi dicunt nonrecte ꝓpter hoc et quoniā derelinquūt principaliorem cauſam. Auferunt em̄ qd̓ quid eſt eſſe etformam. Amplius aūt et potentias attribuuntcorpori et ꝓpter quas generant valde organiceauferētes eam que ẜm ſpeciem cauſam Quoniā em̄ innatū eſt vt (inquiūt) calidū qͥdē ſegregare. frigidū aūt ꝯgregare ⁊ alioꝝ vnūquodqꝫ hͦquidē facere hoc aut pati. ex his dicunt ⁊ ꝑ hecalia omnia generari et corrūpi videt̉ aūt ⁊ ignisipſe motus et patiens. Amplius vero ſimilealiquid faciunt. vt ſi quis ſerre et vnicuiqꝫ inſtrumentoꝝ attribuat. cauſam omniū eoꝝ que generantur neceſſe em̄ ſerrantē diuidi ⁊ incidente coequari et in alijs ſimiliter. quocirca ſiqͥdē maxime facit et mouet ignis. ſed quomō mouet nonvidēt. quoniā deterius qͣꝫ organa¶ Hic ꝯſequenter reprobat ſcd̓am opinionē ⁊ circahoc duo facit. quia pͥmo cōꝑat eam pͥme opinioni. ſcd̓odeſtruit eam ibi. Sed tamē nec hi. Dicit pͥmo ꝙ ſi aliquis dicat ꝙ materia predicto modo diſpoſita generetꝓpter motum quem ip̄a cauſat ille magis dicit ẜm naturam qͣꝫ illi qui dicunt ſpecies ſeꝑatas generare. quiaid quod alterat et tranſformat magis eſt cauſa generationis qͣꝫ idea ſeꝑata que nulli tranſmutatōni eſt coniūcta. quia nos in om̄ibus ſcꝫ tam naturalibus qͣꝫ artifi-