De generationeSecundus

nulcē eſſe ꝯꝑabilia. Ex hoc ergo ſumit Areſto. rōem contra eū. Et eſt rō talis. q̄cunqꝫ ſunt ꝯꝑabilia. illa ſunt etiaꝫtrāſmutabilia. ſed elemēta ẜm Empe. ſunt ꝯꝑabilia. ergoſunt trāſmutabilia. Poteſt etiā aliter rō ſic formari. Si elementa ſunt intrāſmutabilia nō erūt ꝯꝑabilia. ſed ꝯſequeseſt falſum ẜm Empe. qꝛ ip̄e d̓t ea eſſe ꝯꝑabilia. qꝛ equaliaergo ⁊ an̄s erit falſum. ſcꝫ ip̄a eſſe intranſmutabilia. Circaiſtā rōem ſic ꝓcedit. qꝛ pͥmo ponit eā ꝑ modū queſtionis.Dicens ꝙ ſi elemēta ſint intranſmutabilia qūo ꝯuenit eisꝙ ſunt ꝯꝑabilia. quaſi diceret. nullo mō. Sed tn̄ Empe.d̓t ſic. ſcꝫ ꝙ ſint ꝯꝑabilia. qꝛ d̓t ea eſſe equalia Tunc ibi.Si ergo ẜm qͣꝫtum) ꝓbat qd̓ dixerat. videlicet hoc ſtarenō poſſe ꝙ elemēta ſint ꝯꝑabilia ⁊ equalia. ⁊ tn̄ ſint intrāſmutabilia. Et qꝛ duplex eſt ꝯꝑatio. ſcilꝫ ẜm quantitatē. etẜm virtutē. Ideo pͥmo on̄dit ꝙ ſi elemēta ſint ꝯꝑabilia ⁊equalia ẜm qualitatē. vt ſi ex vno pugillo aque fiāt decempugilli aeris. neceſſario oꝑtet ꝙ aliqd̓ vnū ſit in eis in quocōueniāt ⁊ in quo menſurent̉. ⁊ hoc eſt illud in qͦ ꝯꝑantur.qꝛ in oībus ꝯꝑabilibus eſt aliqd̓ vnū quo mēſurantur. Sicut qn̄ ex quata aqua puto ex vno pugillo fit quātus aetputa decē pugilli aeris. oꝑtet materiā eſſe vnā q̄ ſit minoris ⁊ maioris quātitatis ſub forma aq̄ ⁊ aeris. Sed quecūqꝫ cōicant in materia tranſmutant̉ adinuicē. gͦ elementaſunt trāſmutabilia Sil̓iter etiam ꝓbat ph̓s ꝙ ſi elemēta ſint ꝯꝑabilia ẜm quantitatē potētie ſue virtutis (vl̓ qd̓ideꝫ eſt) ẜm qualitatē. ꝙ nihilominus ſunt trāſmutabiliaUerbi gratia) ſi ponat̉ aer eſſe frigidus. ⁊ querat̉ vtruꝫtm̄ poſſit infrigidare vnus pupillus aq̄ qͣꝫtum pn̄x infrigidare deeē pugilli aeris. tūc fit ꝯꝑatio ẜm quantitatē virtutis. ⁊ nō ẜm quātitatē dimenſiōis. Et iſta ꝯꝑatio p̄t fieridupl̓r. ſcꝫ ẜm diſſimilitudinē qn̄ ſcꝫ fit in vna qͣlitate que ēin diuerſis ſubiectis. qꝛ ſil̓itudo eſt reꝝ drn̄tiū eadē qualitas. Et ẜm ꝓportōem qn̄ fit in diuerſis qualitatibꝰ habētibus ſe in vna habitudīe ad duo ſubiecta ¶Uerbi gratia)cū d̓r. ſicut hoc eſt calidū. ita hoc eſt album. Ibi hoc ⁊ hocẜcant in qͣlitate ſil̓e ⁊ in quātitate equale. ſed hic ꝓprie noneſt eqͣlitas. ſed ꝓportio. Nec ſic videbat̉ Empedo. intelligere. ut d̓t cōmentator. Si gͦ fiat ꝯꝑatio elemētoꝝ nō ẜm ꝓportōem. ſed ẜm menſura potentiaꝝ q̄ eſt ꝯꝑatio in vna q̄litate in ſpē. ſicut cū dicimꝰ ꝙ modicū ignis hꝫ tantā virtutē in calore ſicut multū aeris. tūc oꝑtet ꝙ ſint adinuiceꝫtrāſmutabilia. qꝛ ideꝫ ⁊ plus dicūt aliqd̓ homogenios. id ēvnius generis. gͦ oꝑtet ꝙ cōicent in materia. ſed quoruꝫ eſtmateria vna illa ſunt adinuicē ꝯꝑabilia. Falſum eſt gͦ qd̓d̓t Empe. ſcꝫ ꝙ elemēta nō trāſmutent̉ adinuicē Et quis iſta expoſitio longa ſit. tn̄ ſi qͥs diligenter aduertat tota virtus iſtoꝝ verboꝝ in hoc cōfiſtit ẜm doctorē ſanctuꝫꝙ ea que ꝯꝑantur ſiue pͥmo mō ſiue ſcd̓o mō habēt eādemmateriā. ⁊ talia neceſſario ſunt mutabilia vt dcm̄ eſtQuātitas terre ⁊ alioꝝ elementorūNV A A. en ꝯgabilis quātitari fiellaꝝ. ⁊ tamēnon eſt eadē materia vtrorūqꝫ. vt d̓r duodecimo metaphꝫſice Dicendū ẜm doctorē ſanctū. qͥ hoc argumentum informa ponit ꝙ ph̓us non loqͥtur hic de quātitate ẜm extēſionē: ſed de quātitate ẜm ſubſtantiā. ⁊ hoc ẜcat cū d̓t decēpugillos aeris eſſe equales vno pugillo aque. ſunt em̄ eqͣles in materia. qꝛ tm̄ eſt hic de materia qͣꝫtum ibi. Et q̄ cōmunicāt hoc mō in materia ſunt adinuicē trāſmutabiliaEt vocat̉ hec comꝑatio ẜm quantitatē. qͥa rarum ⁊ denſum nō addunt ſuꝑ partes materie qualitatē. que eſſentialiter ſit qualitas. ſed potius ſitum ad dimenſionē partiuꝫ

materie ꝑ maiorē ⁊ minorem quantitatem.Ignis ⁊ ſol ſunt comꝑabiles in calefactōne ẜmp¶ . magis ⁊ minus. ⁊ tamē nō cōmunicāt in moteria. ergo nō om̄ia comꝑabilia adinuicē ẜm potentiaꝫ velvirtutem cōmunicāt in materia Dicendū ẜm eundemdoctorē .ſ. ꝙ ph̓s intelligit dictum ſuū de his que ꝯꝑanturẜm qualitatē vel virtutē vniuoce acceptam in in vtroqꝫ. talis autem virtus nō eſt virtus calefactiua ſolis ⁊ ignis. ⁊ideo ceſſat obiectio.Sed neqꝫ augmētatio vtiqꝫ erit ẜm Empedoclē. ſed ẜm additōem. Igne em̄ auget̉ ignisAuget aūt puluis ꝓprium genus. ethera auteꝫether. Hec aūt adijciunt̉. vident̉ aūt nō ſic augeri q̄ augent̉ Multū aūt difficilius traderede generatōe ẜm naturā. aut ſemꝑ aut multumea aūt que p̄ter ſemꝑ ⁊ multū ab euentu ⁊ fortuna. Que igit̉ cauſa ex homine hoīem. aut ſemꝑaut multū ex frumēto frumentū: ſed nō oliuamant ſi ita componat̉ os. nō em̄ vt ꝯtingit cōuenientibꝰ nihil generat̉. quēadmodū ille inquit.ſed rōne aliqua. Querit̉ horuꝫ cauſa non ignisaut terra. ſed tamē nec amicicia neqꝫ lis cōgregationis em̄ folū hec. hec aūt ſegregatiōis cauſa. hec aūt eſt ſubſtātia vniuſcuiuſqꝫ. ſed non ſolum et mixtzo ⁊ ſeparatio mixtoꝝ. Quemadmodum ille inqͥt fortuna em̄ ad equale nominat̉.ſed non eſt rō. Eſt em̄ miſceri vt cōtingit. natura igit̉ entiū cauſa eſt ita habere ⁊ vniuſcuiuſqꝫ natura hec eſt. de qua nihil d̓t. nihil igitur denatura d̓t: ſed tamē ⁊ bonū hoc eſt ⁊ optimum.hic aūt mixtōem ſolum laudat: etem̄ elemēta ſegregat. non lis. ſed amicicia. que natura prioradeo. dicitur autem ⁊ hec 44ηM in cōHic ꝯn̄ter reprobat dictā opinionē deducēdo ad q̄dāalia incōueniētia. Et ſtꝭ duo. pͥmuꝫ eſt. qꝛ hec opinio tollitaugmētatōeꝫ. Et hͦ ſic on̄dit. qꝛ ſi elemēta nō trāſmutent̉ſtūc oꝑtet ꝙ vnū addat̉ alteri. ſicut lapis lapidi. ſedilla additio eſt q̄dā accumulatio ⁊ nō augmētatio. neqꝫ ẜm eosneqꝫ ẜm nos. qꝛ oꝑtet illud ꝑ qd̓ fit augmētū tranſmutet̉in auctū. Etiā ẜm Empe. illud qd̓ auget̉. auget̉ a ſuoi ſil̓iſicut ignis auget̉ igne ⁊ vnūqd̓qꝫ auget̉ ꝑ aliqd̓ ſui generꝭſicut ether auget̉ athere. ita ꝙ illa augmetatio fit ꝑ alterationē ⁊ ꝯuerſionē augmētati in augmētū. ſed talis cōgregatio eſt eorundē manentiū A forma. gͦ res ẜm illū modūnō vident̉ augeri Tunc io (Multū aūt) Ponit ſcd̓mincōueniēs. ⁊ eſt ꝙ hec opinio caſſat generatōeꝫ. Dicit gͦ ꝙdifficile fuit Empe. ſaluare augmētū. Sꝫ multo difficiliꝰeſt ei tradere .i. tractare de generatōe ẜm naturā. nō enimpotuit talē generatōem ſaluare ẜm caſuꝫ ⁊ fortunā. qꝛ illaq̄ generant̉ ẜm naturā aūt fiūt ſꝑ aut freq̄nter. ſed illa queſtꝭ a caſu ⁊ fortuma ſunt p̄ter ſꝑ ⁊ frequēter. Sicut (exēpligr̄a) Ex hoīe ſꝑ aut freq̄nt̓ generat̉ hō. ⁊ ex frumēto ſꝑ generat̉ frumētū. ⁊ non oliua. qͥa ſꝑ ex ſil̓i ſil̓e ꝓducit̉. niſi fiatpeccatū nature ꝓpter defectū. Si aūt ita eſſet vt d̓t Empedocles. ſcꝫ ꝙ elemēta ſint intranſmutabilia tunc equaliter