Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXIr
Einzelbild herunterladen
 

Et corruptione

xxxjFolio

quo i gnis et aqua dicunt̉ extrema reſpectu aeris. ſil̓raer terra ſunt extrema reſpectu aq̄ Primo ph̓s noīatelemēta ẜm cōes termīos. Dicēs. ſit terra g. aqͣ y. aer a. ignis p. ex quo infert rōnem intentā multis verbis ſatis obſcure poſitis. quā ſanctus Tho. ad talē reducit formam.Quecūqꝫ ſunt ꝯtraria adinuicē trāſmutant̉. ſed oīa elemēta ſiue habeāt ſymbolū ſiue ſunt ꝯtraria in ambabꝰ velaltera qualitate. vt in littera deducit̉ ad longū. om̄ia elemēta adinuiceꝫ tranſmutant̉. hoc deſtruit̉ pͥma opinioantiquoꝝ. Eſt tn̄ aduertendū ẜm doc. ſanctū. iſte qͣlitates qͥbus vtit̉ ad on̄dendū ꝯtrarietate elemētoꝝ ſuntꝓprie elemētis. ſed vtit̉ eis Areſto gratia exēpli. parū em̄curauit ph̓s de exēplis. vt d̓t ꝯmētator in terciode aīa. accipit hic albedine nigredinē quacūqꝫ ꝯtrarietate.Qm̄ aūt in infinitū poſſibile eſt ire qd̓ futurū eſt oſtēdere ad hoc pͥus venimus manifeſtū ex his Si em̄ rurſus ignis p. in alio trāſmutat̉ reuoluunt̉ (verbi gratia) in x contrarietas igni inter ꝑͦ x. alia exiſtat p̄ter p̄dictas. nulli em̄ idē ſupponit̉ g. y. a. p. qd̓ eſt x. Sit ergok. x. f. k aūt vtiqꝫ oībus exiſtet. g. y. a. p. Tranſmutant̉ em̄ inuicē. ſi em̄ hoc quidē ſit nondū demonſtratū eſt. ſed illud manifeſtū qm̄ ſi rurſusx. in aliud alia erit cōtrarietas. que x. exiſtet etg. p.. Similiter aūt ſꝑ adiecto ꝯtrarietas aliqua exiſtet eius ante Quapropter ſi infinitacōtrarietates infinite vni exiſtūt. ſi aūt hoc nonerit definire nihil nec generare. Oportebit em̄ſi erit aliud ex alio tot trāſire qͣlitates ampliꝰplures. Quapropter in q̄dam qͥdem nunqͣꝫ erittrāſmutatio (verbi grā) Si infinita media neceſſe infinita fieri elemēta. Amplius auteꝫ neqꝫex aere in ignē trāſmutatio. ſi infinite ꝯtrarietates ſunt. fiūt aūt oīa vnū. Neceſſe em̄ oēs exiſtere. in inferioribꝰ qͥdem p. ſuperioꝝ: his aūtque inferioꝝ Quapropter om̄ia vnū eruntHic ꝯn̄ter ph̓us ꝓbat quoddā qd̓ ſuppoſuerat .ſ. inelemētis ſit ſtatus in aſcēdendo. trāſmutatio elementoꝝ ꝓcedat in infinitū. Si em̄ ponat̉ ſequunt̉ qͣttuorincōueniētia. quoꝝ pͥmū eſt. in vno elemēto erūt infiniteqͣlitates infinite ꝯtrarietates .i. non tot qͥn plures. ꝓbat.qꝛ ſi vnū haberet trāſmutatōem ad oīa illa infinita. oꝑterꝫ etiā haberet ad illa ꝯtrarietatē. Sicut (exēpli gr̄a) ſi ignis trāſmutaret̉ in aliud .r. in qͥntum elementū mnelemēta ſunt ſub eo. hoc erit per aliā ꝯtrarietatē. et ſic in eo igne erūt plures ꝯtrarietates. plures qͣlitates qͣꝫ dueſi eſſet ꝓceſſus in infinitū eſſent infinite ꝯtrarietates infinite qͣlitates. ē pͥᵐ īpoſſibile. Scd̓m incōueniēs. qͥa ſeſſent infinita elemēta infinite qͣlitates. tūc poſſent adinuicē trāſmutari. qꝛ in infinitis infinita ſunt media. talia pn̄t ꝑtrāſiri. vt d̓r tercio metaphy. Terciū incōueniēsqꝛ ſi ſic etiā ꝓximū elemētū poſſet mutari in ſibi ꝓximūſicut ignis nūqͣꝫ trāſibit in aerem nec ecōuerſo. qꝛ in qͦlibetiſtoꝝ ſunt infinite qͣlitates qͣs īpoſſibile eſt ꝑtrāſire. Quar incōueniēs. qꝛ oīa elemēta erūt vnū. qͥa q i. oēs qͣlitates que ſtꝭ ſuꝑioꝝ. ncc̄e eſt exiſtere in inferioribꝰ. qualita

tes que ſunt inferioꝝ neceſſe eſt exiſtere his. id eſt ſuperloribus. quapropter om̄ia erunt vnūF vtꝝ poſitis elemētis īfinitis īpoſſibiQV. le. ſit nccāriū in qͦlibet elemēto īfinitasꝯrietates Dd̓m ſic. qꝛ qd̓libet elemētū diſtinctū ꝯſtituit̉ vna ꝯͣrietate tāqͣꝫ formali pͥnº. vt viſuꝫ eſt ſuꝑius. Etilliꝰ ꝯͣrietatis ꝑtē opꝫ īuenire in elemētotali diſtīcto. ꝑteꝫin alijs qͥbꝰ ꝯͣtrariat̉. Si eēt īfinita elemēta oꝑteret eſſeinfinitas ꝯͣrietates in qͦlibet elemento. qͥbꝰ ꝯͣriaret̉ infinitisalijs elemētis. Sicut (exēpli gr̄a) ſi poneret̉ qͥntū eleᵐ diſtinctū. tale haberet ꝯͣrietatē ab alijs diſtinctā iuxta moᵐnūc tactū. ſil̓r ſi poneret̉ ſextū. Si ponāt̉ infinita eruntſil̓r infinite ꝯͣrietates Qꝭ aūt impoſſibile ſit elementa infinita. patꝫ ex littera Areſtotelis immediate expoſitay Unū elemētū eadeꝫ ꝯͣrietate p̄t ꝯͣriari pluribꝰY elemētis. opꝫ elemētis exn̄tibꝰ infinitꝭ ꝯͣrietates infinitas. Ans ꝓbat̉. qꝛ ignis calidꝰ et ſiccꝰ ꝯriat̉aq̄ frigide hūide. ſil̓r aeri hūido. Et ꝯfirmat̉. qꝛ eadēlitas īuenit̉ in pluribꝰ elemētis. vtꝫ manifeſte de igne aere. eadē ꝯͣrietas. Tenet ꝯn̄a. qꝛ ꝯͣrietas cauſat̉ ex qͣlitate.vtꝫ ex dictis Dd̓m ad pͥmū ꝯͣrietas eſt pͥnᵐ formalerepones eeᵐ in for̄a rōe actiui paſſiui. ſic̄ viſuꝫ ē ſuꝑiusnec ſufficit vna qͣlitas tm̄. ſꝫ opꝫ elemētū duabꝰ ꝯſtitutūet qd̓libet elemētū ē ab alijs q̄daꝫ ꝯͣrietate diſtīctū. qͣre ſiponant̉ infinita elemēta. ꝯͣrietates nccārio erūt īfinite. Adꝯfirmatōeꝫ dd̓m vna ꝯͣrietate vnū elemētū pͥº ꝯͣnat̉ alteri. ſic̄ ignis calidꝰ ſiccꝰ ꝯͣriat̉ aq̄ frigide hūide. qͣꝫuistn̄ vnā qͣlitatē ſue ꝯͣrietatis ꝯͣriet̉ pl̓ibꝰ alijs imꝑfcā ꝯrīetate. ſꝫ ſi eleᵗª eēt īfinita oꝑteret ea hr̄e īfinitas ꝯrietatesAdmirabitur āt aliquis. dicētes plura vnoelementa corpoꝝ vt tranſmutent̉ inuicꝫ. ſicutEmpedocles inqͥt: quomō cōtingit eis Sicerecōparabilia elementa. tn̄ d̓t ſic. hec em̄ equaliaom̄ia eſſe Si ergo ẜm quantū neceſſe idē aliqͥd eſſe exiſtēs in om̄ibus cōparabilibꝰ menſurant̉ (verbi gratia. Si ex aque pugillo erūtaeris pugilli decē. idē aliquid erant igit̉ amboſi menſurant̉ eodē. ſi aūt non ſic ẜm quantūparabilia vt quantū ex quāto. ſed ẜm quantumpoteſt (verbi gratia) Si pugillus aque eqͣliterpoteſt infrigidare decē aeris. ſic ẜm quātuꝫet ẜm id qd̓ quantū cōꝑabilia. ſed ẜm id qd̓poſſunt aliqͥd Erit ergo quāti menſurāparare. ẜm potētias ẜm ꝓportōnem (verbigratia) vt hoc calidū hoc albū. hoc aūt vt hocſignificat. in quali qͥdem ſimile. in quāto auteꝫequale. incōueniēs igit̉ videt̉ ſi corꝑa immutabilia entia ꝓportione cōparabilia. ſed mēſura potentiaꝝ. qd̓ eſſe equalia. calidū aūt ſimile ignis tantū aeris multiplex Ideꝫ em̄ plusquia homogeneos talem habebit rōemPoſtqͣꝫ ph̓s deſtruxit vnā opinionē falſaꝫ de trāſmutatōeelemētoꝝ. Hic ꝯn̄t deſtiuit aliā. Et circa duo facit. qͥapͥmo ponit. ſcd̓o reprobat ip̄a m. ibi Qūo ꝯtingit. Circaprimū ſciendū eſt ẜm doctorē ſanctum Empedocleslicet ponat elemēta eſſe iutrāſmutabilia. īip̄a ac

pp iiij