De generationeSecundus
duobꝰ. Dicens ꝙ ſi altera qͣlitas vniuſcuiuſqꝫ elementoꝝ nō habentiū ſymbolū corrūpat̉ tūc nō erit trāſmutatio ad ſeinuicē. ſꝫ tūc poterit generari vnū terciū. Sicut ex igne ⁊ aqua q̄ in nulla qualitate ꝯueniunt poterint generari terra ⁊ aer. ſil̓r ex aere ⁊ terra ignis ⁊ aquaqꝛ qn̄ frigiditas aque corrūpit̉ ⁊ ſiccitas ignis. ſic fit aerqͥ eſt calidꝰ ⁊ humidꝰ. ſꝫ qn̄ corrūpit̉ calidū ignis ⁊ humidū aque. tūc erit terra. qꝛ tunc ſiccū ⁊ frigidū relinq̄rent̉ q̄ ſunt qͣlitates terre Quādo ꝟo corrupit̉ humidūaeris ⁊ frigidū terre. tūc fit ignis. qꝛ tūc relinquunt̉ qͣlitates ignis. qui ē calidꝰ ⁊ ſiccꝰ Et iſta generatio igniseſt ꝯceſſa ab oībꝰ. qꝛ ad ſenſum apparet ꝙ in lignis in qbus ē humiditas aerea generat̉ flāma q̄ eſt maxime ignis inter ea q̄ ſunt ignee nature. ſꝫ flāma nihil alid̓ ē qͣꝫfumꝰ ardens. Fumus aūt eſt ex terra ⁊ aere. qꝛ fumuseſt humiditas aerea expirans ⁊ ſecū trahēs ꝑtes terreſtres. ꝓpter quas denigrant̉ ea q̄ tangit. in iſta tn̄ generatione tercij. nccē ē vincere altera qͣlitatē ⁊ altera vincialias em̄ nō eēt ꝯiugatio poſſibil̓. ¶ Tunc ibi. In hisaūt. Oſtēdit in qͥbꝰ elemētis nō p̄t generari terciū. Dicens ꝙ in illis elemētis q̄ ſunt ꝑ ꝯn̄am .i. q̄ ſunt īmediate in loco ⁊ hn̄t ſymbolū. talis generatio eē nō p̄t. ſcꝫ ꝙex eis generet̉ terciū corrupto in vtroqꝫ taliū altero elementoꝝ .i. altera pͥmaꝝ qͣlitatū. qꝛ tūc nō relinqͥt̉ in ambobꝰ talibꝰ. aut eadem qͣlitas aut ꝯͣria. ſꝫ ex neutro iſtorum modoꝝ ꝯtingit generari corpꝰ elemētare. qꝛ elementū nō ꝯſtat tm̄ ex vna qͣlitate. nec ex qͣlitatibꝰ ꝯͣrijsSicut exēpli gr̄a ex igne ⁊ aere q̄ hn̄t ſe ꝯn̄r nō generat̉terciū. igit̉ ignis ⁊ aer dn̄t in ſicco ⁊ humido. ⁊ ꝯueniūtin calido. Si gͦ corrūperet̉ ſiccū ⁊ humidū nō ꝯſtitueret̉terciū. qꝛ ſolū relinq̄ret̉ calidū. ſi ꝟo corrūpat̉ calidū etrelinquant̉ alie due. erit cōpoſitio īpoſſibilis. Et ita ſil̓rē in alijs .ſ. in terra ⁊ aqua. ⁊ in oībꝰ q̄ hn̄t ꝯn̄am in locoet ꝯuenientiā in vna qͣlitate. in qͥbꝰ vna qͣlitas ē eadē ⁊ aſtera ꝯͣria. Ex oībꝰ illis manifeſtū ē ꝙ in illis elemētisex vno in vnū tranſeūt .i. cū elemētū generat̉ ex vno corrupto talia generant̉ corrupto vno .i. vna qͣlitate alia remanente eadē ẜm ſpēm. ſꝫ nō ẜm numeꝝ. vt inquit doctor. ſꝫ qn̄ ex duobꝰ elemētꝭ fit terciū elemētū. tunc ſꝑ fittalis generatio corruptis duabꝰ qualitatibꝰ Ultimoepilogat. Et patet in littera.F Utꝝ ex qͥbuſlibet duobꝰ elemētꝭ nōhabētibꝰ ſymbolū. generet̉ terciū abeis diſtinctū. ¶ Pro reſpōſione notādū ꝙ ex p̄t capi dupliciter. vnoº. vt d̓t circūſtantiā cauſe materialis. vt ſitſenſus ꝙ ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰ elemētꝭ nō habentibꝰ ſymbolū material̓r ꝑ actōem exterioris agētis poſſit generari terciū diſtinctū. Alioº p̄t ex dicere circūſtātiā cauſeefficiētꝭ. vt ſit ſenſus ꝙ ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰ elemētis nonſymboliſantibꝰ actōe ⁊ ꝟtute ꝓpria ſine cōcurſu alicuiꝑticularꝭ agētꝭ poſſit generari terciū ab eis diſtinctum.Et ſic dꝫ accipi in titulo queſtionis. qꝛ pͥmoº ex duobꝰſiue habeāt ſymbolū ſiue non. p̄t terciū generari. Et d̓rnotāter ſine ꝯcurſu ꝑticularꝭ agētis. qꝛ h̓ nō excludūt̉agētia vl̓a. ſicut ſunt orbes ⁊ ītelligētie celeſtes ¶ Tūcdd̓m ē ꝑ tres ꝯcluſiones Prima ē ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰelemētis nō habētibꝰ ſymbolū ꝟtute ꝓpria p̄t generariterciū elemētū ab vtroqꝫ diſtinctū. Patꝫ exēplariter qꝛex igne ⁊ aqͣ corrupta ſiccitate ignis manēte eiꝰ caliditate ⁊ corrupta frigiditate aque remanēte eiꝰ humiditatefit aer. vel etiā corrupta caliditate ignis ⁊ remanēte eiꝰ
ſiccitate ⁊ corrupta humiditate aque remanēte eiꝰ frigiditate fit terra. vt pꝫ etiā ex dictꝭ. ¶ Scd̓a ꝯcluſio. Exduobꝰ elemētis habētibꝰ ſymbolū ꝟtute ꝓpria nō p̄t generari terciū. ꝓbat̉. qꝛ cū vnū elemētū agit in reliquū. viſolū qͣlitas ſymbola remaneret ⁊ alie due corrūperent̉.vel alie due remanerēt ⁊ qͣlitas ſymbola remaneret. ſedneut ro iſtoꝝ modoꝝ p̄t ꝯſtitui terciū. igit̉ ⁊c̄. Minorꝓbat̉. qꝛ nec vna qͣlitas ne due ꝯͣrie pn̄t vnū elementuꝫꝯſtituere Tercia ꝯcluſio Ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰ elemētis ſiue habētibꝰ ſymbolū ſiue no. ꝟtute alicuiꝰ tercij ip̄atrāſmutantꝭ p̄t fieri elemētū ab vtroqꝫ diſtinctū. Sicutexēpli gr̄a. ſol vel ignis p̄t ex aqua ⁊ terra q̄ ſymboliſantgenerare ignē. corrūpēdo ſcꝫ ābas qͣlitates vnā aque ⁊alterā terre. Et ſil̓r ex aere ⁊ terra q̄ nō ſymboliſant p̄tab iſtꝭ agētibꝰ generari ignis ꝑ corruptōem humiditatꝭaerꝭ et frigiditatis terre.¶ ditas aeris vident̉ poſſe ſufficere ad generatioPer doctorē ſanctū. nec ſiccitas terre. nec calinem ignis. gͦ male dictū ē ꝙ corrupta frigiditate terre ⁊humiditate aerꝭ fieret ignis. Probat an̄s. qꝛ ignis multo calidior ē qͣꝫ aer ⁊ ſiccior qͣꝫ terra. ¶ Soluit idē doctorduplicit̓. pͥmo qꝛ qͥdā dicūt ꝙ nō intēdat ph̓s ꝙ ex illisduobꝰ generet̉ pͥus ignis. ſꝫ aliqͥd qd̓ maxime ꝑticipatnatura ignis. ſicut exēplificat de flāma. Sꝫ ſubiungitſanctꝰ Thomas ꝙ hͦ ſtare nō p̄t. qꝛ ph̓s loqͥt̉ hic de generatōne elementoꝝ ⁊ nō mixtiōe elemētoꝝ. Et preterea caliditas flāme multo intenſior ē qͣꝫ caliditas aeris.Eſt iō ſcd̓o dd̓m ꝙ generat̉ pͥus ignis ⁊ lꝫ illa caliditasaeris nō ſufficiat. iuuat̉ tn̄ ⁊ intendit̉ ꝑ ꝟtutē corꝑis celeſtis ⁊ luce ſolis. ⁊ etiā ꝑ ꝟtutē aliaꝝ ſtellaꝝ. Sūt etiāalij dicētes ꝙ caliditas aerꝭ diſponit ſolū materiā ignisad caliditate ⁊ raritatē ignis q̄ diſpōne cōpleta introducit̉ forma ignis q̄ reducit qͣlitates ignis ad ꝓpriuꝫ et cōpletum actum.F Ex duobꝰ exn̄tibꝰ in actu nō fit aliqd̓ vnū. ſedY duo elementa nō ſymboliſantia exiſtūt in actuqꝛ hn̄t formas ꝓprias. gͦ ⁊c̄. Qd̓m ꝙ duo elemēta inregionibꝰ ꝓprijs ſunt ī actu. tn̄ inqͣꝫtū ꝯcurrūt ad ꝓductionē vniꝰ tercij induūt modū agētꝭ ⁊ patiētꝭ. ⁊ gͦ d̓tſanctus Thomas ꝙ in tali ꝓductōe oportet ſꝑ alteruꝫelementorū vincere ⁊ alteꝝ vinci.¶ Sed tamē adhuc ſic reſpiciemꝰ de his Siem̄ eſt naturaliū corpoꝝ materia vt videt̉ qͥbuſdā aqua ⁊ aer et que talia neceſſe aut vnum eſſeaut duo hec aut plura. vnū qͥdē vtiqꝫ oīa nō poſſibile eſſe (vbi gra) Aerē oīa aut aquā aut ignēaut terrā ſi trāſmutatō ē in ꝯtrariū. et trāſmutatin ꝯtrariū Si em̄ erit ger ſiqͥdē ꝑmanet ⁊ alteratō erit et nō generatō Sil̓r āt neqꝫ ita vident̉ vtaqua ſit ſimul ⁊ aer aūt alid̓ qd̓cūqꝫ. erit igit̉ aliqua ꝯtrarietas ⁊ differētia Cuiꝰ habebit aliqͥdaltera particula ignis (ꝟbi gratia) caliditatem.Poſtqͣꝫ ph̓s determinauit de generatōe elemētoꝝadinuicē. hic ꝯn̄r on̄dit ꝙ ſubiectuꝫ illiꝰ trāſmutatōnisnō ē aliqd̓ corpꝰ actu exn̄s. ⁊ ꝑ ꝯn̄s illud ſubiectū ē materia cōis exn̄s in potētia. Et circa hͦ duo facit. Primoon̄dit ꝙ ſubiectū huiꝰ trāſmutatōis nō p̄t eē aliqd̓ ele-