Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIXv
Einzelbild herunterladen
 

De generationeSecundus

duobꝰ. Dicens ſi altera qͣlitas vniuſcuiuſqꝫ elementoꝝ habentiū ſymbolū corrūpat̉ tūc erit trāſmutatio ad ſeinuicē. ſꝫ tūc poterit generari vnū terciū. Sicut ex igne aqua in nulla qualitate ꝯueniunt poterint generari terra aer. ſil̓r ex aere terra ignis aquaqꝛ qn̄ frigiditas aque corrūpit̉ ſiccitas ignis. ſic fit aer eſt calidꝰ humidꝰ. ſꝫ qn̄ corrūpit̉ calidū ignis humidū aque. tūc erit terra. qꝛ tunc ſiccū frigidū relinq̄rent̉ ſunt qͣlitates terre Quādo ꝟo corrupit̉ humidūaeris frigidū terre. tūc fit ignis. qꝛ tūc relinquunt̉ qͣlitates ignis. qui ē calidꝰ ſiccꝰ Et iſta generatio igniseſt ꝯceſſa ab oībꝰ. qꝛ ad ſenſum apparet in lignis in qbus ē humiditas aerea generat̉ flāma eſt maxime ignis inter ea ſunt ignee nature. ſꝫ flāma nihil alid̓ ē qͣꝫfumꝰ ardens. Fumus aūt eſt ex terra aere. qꝛ fumuseſt humiditas aerea expirans ſecū trahēs ꝑtes terreſtres. ꝓpter quas denigrant̉ ea tangit. in iſta tn̄ generatione tercij. nccē ē vincere altera qͣlitatē altera vincialias em̄ eēt ꝯiugatio poſſibil̓. Tunc ibi. In hisaūt. Oſtēdit in qͥbꝰ elemētis p̄t generari terciū. Dicens in illis elemētis ſunt ꝯn̄am .i. ſunt īmediate in loco hn̄t ſymbolū. talis generatio p̄t. ſcꝫex eis generet̉ terciū corrupto in vtroqꝫ taliū altero elementoꝝ .i. altera pͥmaꝝ qͣlitatū. qꝛ tūc relinqͥt̉ in ambobꝰ talibꝰ. aut eadem qͣlitas aut ꝯͣria. ſꝫ ex neutro iſtorum modoꝝ ꝯtingit generari corpꝰ elemētare. qꝛ elementū ꝯſtat tm̄ ex vna qͣlitate. nec ex qͣlitatibꝰ ꝯͣrijsSicut exēpli gr̄a ex igne aere hn̄t ſe ꝯn̄r generat̉terciū. igit̉ ignis aer dn̄t in ſicco humido. ꝯueniūtin calido. Si corrūperet̉ ſiccū humidū ꝯſtitueret̉terciū. qꝛ ſolū relinq̄ret̉ calidū. ſi ꝟo corrūpat̉ calidū etrelinquant̉ alie due. erit cōpoſitio īpoſſibilis. Et ita ſil̓rē in alijs .ſ. in terra aqua. in oībꝰ hn̄t ꝯn̄am in locoet ꝯuenientiā in vna qͣlitate. in qͥbꝰ vna qͣlitas ē eadē aſtera ꝯͣria. Ex oībꝰ illis manifeſtū ē in illis elemētisex vno in vnū tranſeūt .i. elemētū generat̉ ex vno corrupto talia generant̉ corrupto vno .i. vna qͣlitate alia remanente eadē ẜm ſpēm. ſꝫ ẜm numeꝝ. vt inquit doctor. ſꝫ qn̄ ex duobꝰ elemētꝭ fit terciū elemētū. tunc ſꝑ fittalis generatio corruptis duabꝰ qualitatibꝰ Ultimoepilogat. Et patet in littera.F Utꝝ ex qͥbuſlibet duobꝰ elemētꝭhabētibꝰ ſymbolū. generet̉ terciū abeis diſtinctū. Pro reſpōſione notādū ex p̄t capi dupliciter. vnoº. vt d̓t circūſtantiā cauſe materialis. vt ſitſenſus ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰ elemētꝭ habentibꝰ ſymbolū material̓r actōem exterioris agētis poſſit generari terciū diſtinctū. Alioº p̄t ex dicere circūſtātiā cauſeefficiētꝭ. vt ſit ſenſus ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰ elemētis nonſymboliſantibꝰ actōe ꝟtute ꝓpria ſine cōcurſu alicuiꝑticularꝭ agētꝭ poſſit generari terciū ab eis diſtinctum.Et ſic dꝫ accipi in titulo queſtionis. qꝛ pͥmoº ex duobꝰſiue habeāt ſymbolū ſiue non. p̄t terciū generari. Et d̓rnotāter ſine ꝯcurſu ꝑticularꝭ agētis. qꝛ excludūt̉agētia vl̓a. ſicut ſunt orbes ītelligētie celeſtes Tūcdd̓m ē tres ꝯcluſiones Prima ē ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰelemētis habētibꝰ ſymbolū ꝟtute ꝓpria p̄t generariterciū elemētū ab vtroqꝫ diſtinctū. Patꝫ exēplariter qꝛex igne aqͣ corrupta ſiccitate ignis manēte eiꝰ caliditate corrupta frigiditate aque remanēte eiꝰ humiditatefit aer. vel etiā corrupta caliditate ignis remanēte eiꝰ

ſiccitate corrupta humiditate aque remanēte eiꝰ frigiditate fit terra. vt pꝫ etiā ex dictꝭ. Scd̓a ꝯcluſio. Exduobꝰ elemētis habētibꝰ ſymbolū ꝟtute ꝓpria p̄t generari terciū. ꝓbat̉. qꝛ vnū elemētū agit in reliquū. viſolū qͣlitas ſymbola remaneret alie due corrūperent̉.vel alie due remanerēt qͣlitas ſymbola remaneret. ſedneut ro iſtoꝝ modoꝝ p̄t ꝯſtitui terciū. igit̉ ⁊c̄. Minorꝓbat̉. qꝛ nec vna qͣlitas ne due ꝯͣrie pn̄t vnū elementuꝫꝯſtituere Tercia ꝯcluſio Ex qͥbuſcūqꝫ duobꝰ elemētis ſiue habētibꝰ ſymbolū ſiue no. ꝟtute alicuiꝰ tercij ip̄atrāſmutantꝭ p̄t fieri elemētū ab vtroqꝫ diſtinctū. Sicutexēpli gr̄a. ſol vel ignis p̄t ex aqua terra ſymboliſantgenerare ignē. corrūpēdo ſcꝫ ābas qͣlitates vnā aquealterā terre. Et ſil̓r ex aere terra ſymboliſant p̄tab iſtꝭ agētibꝰ generari ignis corruptōem humiditatꝭaerꝭ et frigiditatis terre. ditas aeris vident̉ poſſe ſufficere ad generatioPer doctorē ſanctū. nec ſiccitas terre. nec calinem ignis. male dictū ē corrupta frigiditate terrehumiditate aerꝭ fieret ignis. Probat an̄s. qꝛ ignis multo calidior ē qͣꝫ aer ſiccior qͣꝫ terra. Soluit idē doctorduplicit̓. pͥmo qꝛ qͥdā dicūt intēdat ph̓s ex illisduobꝰ generet̉ pͥus ignis. ſꝫ aliqͥd qd̓ maxime ꝑticipatnatura ignis. ſicut exēplificat de flāma. Sꝫ ſubiungitſanctꝰ Thomas ſtare p̄t. qꝛ ph̓s loqͥt̉ hic de generatōne elementoꝝ mixtiōe elemētoꝝ. Et preterea caliditas flāme multo intenſior ē qͣꝫ caliditas aeris.Eſt ſcd̓o dd̓m generat̉ pͥus ignis lꝫ illa caliditasaeris ſufficiat. iuuat̉ tn̄ intendit̉ ꝟtutē corꝑis celeſtis luce ſolis. etiā ꝟtutē aliaꝝ ſtellaꝝ. Sūt etiāalij dicētes caliditas aerꝭ diſponit ſolū materiā ignisad caliditate raritatē ignis diſpōne cōpleta introducit̉ forma ignis reducit qͣlitates ignis ad ꝓpriuꝫ etpletum actum.F Ex duobꝰ exn̄tibꝰ in actu fit aliqd̓ vnū. ſedY duo elementa ſymboliſantia exiſtūt in actuqꝛ hn̄t formas ꝓprias. ⁊c̄. Qd̓m duo elemēta inregionibꝰ ꝓprijs ſunt ī actu. tn̄ inqͣꝫtū ꝯcurrūt ad ꝓductionē vniꝰ tercij induūt modū agētꝭ patiētꝭ. d̓tſanctus Thomas in tali ꝓductōe oportet ſꝑ alteruꝫelementorū vincere alteꝝ vinci. Sed tamē adhuc ſic reſpiciemꝰ de his Siem̄ eſt naturaliū corpoꝝ materia vt videt̉ qͥbuſ aqua aer et que talia neceſſe aut vnum eſſeaut duo hec aut plura. vnū qͥdē vtiqꝫ oīa poſſibile eſſe (vbi gra) Aerē oīa aut aquā aut ignēaut terrā ſi trāſmutatō ē in ꝯtrariū. et trāſmutatin ꝯtrariū Si em̄ erit ger ſiqͥdē ꝑmanet altera erit et generatō Sil̓r āt neqꝫ ita vident̉ vtaqua ſit ſimul aer aūt alid̓ qd̓cūqꝫ. erit igit̉ aliqua ꝯtrarietas differētia Cuiꝰ habebit aliqͥdaltera particula ignis (ꝟbi gratia) caliditatem.Poſtqͣꝫ ph̓s determinauit de generatōe elemētoꝝadinuicē. hic ꝯn̄r on̄dit ſubiectuꝫ illiꝰ trāſmutatōnis ē aliqd̓ corpꝰ actu exn̄s. ꝯn̄s illud ſubiectū ē materia cōis exn̄s in potētia. Et circa duo facit. Primoon̄dit ſubiectū huiꝰ trāſmutatōis p̄t aliqd̓ ele-