Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXr
Einzelbild herunterladen
 

t corruptione15

Folio xxx

plivdnet Md cmentū. ſcd̓o neqꝫ aliqd̓ mediū inter elementa. ibi Neqꝫ tn̄ aliud. Dicit pͥmo qͣꝫuis ſuperiꝰ dictū ſit quidſit ſubiectū huiꝰ trāſmutatōis elemēta adinuicemtranſmutent̉. adhuc tn̄ reſpiciendū eſt. vtꝝ aliqd̓ corpꝰnaturale puta elementū. vel aliqd̓ corpꝰ mediū inter eaſit materia talis tranſmutatōis. qꝛ aliqͥbꝰ videt̉ ſit aet qͥbuſdā ſit aer. vl̓ aliqͥd tale. Sꝫ nullū iſtoꝝ poſſit eſſe materia elementoꝝ. ꝓbat tali rōne. qꝛ vel illd̓ eētvnū tm̄. vel duo aūt plura. p̄t dici ſit vnū tm̄. putaaer aqua vel ignis. qꝛ tranſmutatio eſt inter ꝯͣria Si ātdicat̉ aer eſt oīa ꝑmaneat ẜm rōem formā. ſꝫ ſolūfit tranſuſmutatio in ꝯͣrijs qͣlitatibꝰ. tunc talis trāſmutatio erit alteratio generatio. qꝛ ponit materiā eſſeens in actu. nec p̄t dici talis materia ſit duo vel plura elementa .ſ. aqua et aer. aut aer et qd̓cūqꝫ aliud corpus. pꝫ. qꝛ ē alia ꝯͣrietas et alia drn̄a inter talia duo corpora. et rōne illiꝰ ꝯͣrietatis vnū elementū habebit vnāꝑtē et aliud aliā (verbi gr̄a) ſi ignis et aer ſint ꝯͣria ẜmcalidū frigidū. tunc ignis habebit caliditatē. aer frigiditatē. Si fieret trāſmutatio aeris in ignem. itamaneret aer in tali trāſmutatōe tūc oꝑteret etiā frigiditatē aeris manere. et tūc ꝯͣria eēt in eodē. ſcꝫ in igne.ius caliditas etiā manet. qd̓ eſt impoſſibile. Sed tamē nāqꝫ ignis erit aer calidꝰ Alteratō em̄ tale generatō. Sil̓r aūt rurſus ſierit aer ex igne calido ī cōtrariū trāſmutatō erit.exiſtet igit̉ aeri hoc aer̄ erit frigidū aliqͥd Quapropt̓ īpoſſibile ignē aerē calidū eſſe. ſimul em̄idē frigidū calidū erit. alid̓ aliqͥd igit̉ pret̓ ambo idē erūt aliqua materia cōmūnis. eadē aūtratō de omnibꝰ qm̄ ē vnū hoꝝ ex quo omniaHic ꝯn̄r remouet quandā reſponſionē poſſet dariad p̄dicta. qꝛ poſſet aliqͥs dicere qn̄ aer fit ignis. tunc d̓r fieri ignis. qͣſi aſſumat ſpēm ignis. ſꝫ remanet aeret fit ignis calidus. ſil̓r qn̄ ignis fit aer tunc remanet ignis. et fit aer frigidꝰ. vel ẜm alios poſſet aliqͥs dicere ex aere oīa alia. qꝛ aer infrigidat̉ efficit̉ aqua. calefit et efficit̉ ignitꝰ. ita ignis nihil aliud ē qͣꝫ aer calidus. Sꝫ remouet. dicēs ſi hoc eēt veꝝ ſeq̄ret̉ idemqd̓ pͥus .ſ. generatio elemēti ex elemento eēt alteratioqꝛ aer frigidꝰ calidꝰ drn̄t niſi accn̄s. hoc facitalteratōem. Etiā ꝯͣria eēt in eodē. puta ex igne fieret aer ecōuerſo manēte vtraqꝫ forma ſcꝫ ignis et aeris. qꝛ aeri inerit calor ignis et aer de ſe ē aliqd̓ frigidū. calidū et frigidū erunt in eodē ſimplici qd̓ ē īpoſſibile ē īpoſſibile aer ſit ignis calidus. vel ignis ſit aer frigidus. Et hoc qd̓ d̓r Gaere ſit de ſe frigidus dicit̉gr̄a exempli et ẜm rei ritatē. vt d̓t doctor ſanctus aūt iſta ſint īpoſſibilia oportꝫ ambo elemēta ſcꝫignis et aer habeant aliud qd̓ ſit eis cōe qd̓ eſſentialitereſt in ambobꝰ. et hoc eſt cōis materia. eſt in potentiaad vtrūqꝫ. Et eadē eſt de alijs elementis. nullumelementū eſt materia ad alia elementa. ſed materia eoꝝeſt vna que eſt potentia vnumquodqꝫNeqꝫ tamē alid̓ aliqͥd preter hec velut medium aliqͥd aeris aque vel aeris ignis illoꝝ ātgroſſius. horū autē ſubtiliꝰ. erit em̄ illud aer et

lvuuafiVpeignis ꝯtrarietate: ſed priuatō alteꝝ cōtrario Quapropt̓ ꝯtingit illud ſolū vnqͣꝫ vt inquiūt qͥdaꝫ īfinitū cōprehēdēs. Sil̓r igit̉ qd̓cūqꝫ hoꝝ aūt qͥdē nihil ſi igit̉ nullū ſenſibile priushis hec vtiqꝫ erūt om̄ia Nccē igit̉ aūt ſꝑ manētia mutabilia ad inuicē aut trāſmutabiliaaut o m̄ia. aut hec qͥdē hec aūt vt in ThimeoPlato ſtripſit Qm̄ quidē igit̉ trāſmutari inuicēneceſſe ē demōſtratū ē priꝰ. qm̄ ſil̓r cito aliud ex alio dictū ē prius. qm̄ habētia quidē ſymbolū citiꝰ generant̉ ex ad inuicē. habētia aūttardiꝰ Si qͥdē igit̉ ꝯͣrietas vna ē ẜm quā tranſmutant̉ nccē duo materia em̄ mediū inſenſibilis ens inſeꝑabilis ens Qm̄ aūt plura vidētur entia due vtiqꝫ erūt que minime Duabꝰ igit̉entibꝰ poſſibile ē tria ſed quatuor quēad/modū videt̉. tot em̄ ꝯiugatōes erūt. ſex em̄ exiſtētibꝰ duas īpōſſibile ē generari ꝯtrarie ſuntad īuicē De his qͥdē igit̉ dictum eſt priusHic ꝯn̄r ph̓s oſtendit materia tranſmutatōis elementoꝝ p̄t eſſe aliqd̓ corpꝰ mediū inter ignē aere etaquā qd̓ ſit groſſius igne et ſubtilius aere. nec etiā medium inter aerē et aquā qd̓ ſit ſubtilius aqua groſſiꝰaere. Probat. qꝛ aut illud mediū eſt ꝯͣrietate pͥma elementi aūt ſine ea. Si cum ꝯtrarietate pͥma alicuiꝰ elementi tunc erit illud elemitēū. qꝛ cui ꝯuenit ꝓpria paſſioalicuius illi ꝯuenit ſubiectū illius paſſionis. et ſic nonerit mediū inter elementa qd̓ eſt ꝯtra ſuppoſitū. Si ꝟo hꝫ paſſionē vel ꝓprietate elementarē ſed eſt pͥuatū ea( pͥuatio ſꝑ ſit altero contrarioꝝ alias em̄ materiaelementoꝝ eēt a forma ſeꝑata qd̓ eſt īpoſſibile) ſeq̄ret̉illud mediū corpꝰ nūqͣꝫ ſit ſine ꝯͣrietate. ſicut ꝗdā dicūtip̄m qd̓dā infinitū hn̄s quātitatē aliquā oīaphendens. Et qd̓cūqꝫ illoꝝ dicat̉ ſeqͥtur tale mediūaut nihil ſit. aut ſit aliud a qͣtuor elemētis. ſi p̄t aliqd̓ corpꝰ ſenſibile pͥus iſtis qͣtuor elemētis. nccē ēvt ip̄a quatuor elementa ſint pͥncipia corpoꝝ ſenſibiliū. Tunc ibi. Neceſſe igit̉. Recapitulando ꝯcludit pͥncipale ꝓpoſitū. Dicens nccē eſt iſta corꝑa ſcꝫ elemēta ſꝑ ꝑmanētia et īmutabilia adinuicē. aut tranſmutabilia. Si ſint tranſmūtabilia. aut oīa tranſmutantur. aut q̄dā ſic. q̄dā. ſicut ſcripſit Plato in Thimeo. poſuit terrā intrāſmutabilē eo figura eiꝰ noneſſet apta ad tranſmutatōem. ꝓpter planiciē trianguloꝝSꝫ manifeſtū ē oīa elemēta adinuicē tranſmutātur. tn̄ oīa eque cito. qꝛ ea hn̄t ſymbolū citius generantur adinuicē. q̄dam qūt tardiꝰ. Si ergo ꝯtrarietas ẜmquā tranſmutantur eſſet vna tūc neceſſe eſſet duo elementa. qꝛ vnū ſolū poteſt eſſe ſimul ſub duobꝰ ꝯtrarijs. et materia tunc erit mediū duoꝝ. Sed qꝛ nos videmus ſunt plura qͣꝫ duo. neceſſe eſt ad minus ſtꝭdue contrararietates. ſed exiſtentibꝰ duabus contrarietatibus eſt īpoſſibile elementa ſint tm̄ tria. quare oꝑtet de neceſſitate ſint quatuor. tot em̄ contingit fiericoniugatōnes vtiles qualitatū tangibiliū penes quāsſumitur numerus elementoruꝫ. Sunt em̄ in vniuerſo

pp iij