Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIXr
Einzelbild herunterladen
 

Et corruptione

Folio xxix

calidus et ſiccus terra aūt frigida et ſicca Si corrumpet̉ frigidū ignis erit ex terra Quaproptermanifeſtū in circuitu erit generatō in ſimplicibꝰ em̄ corporibꝰ et facilis hic modꝰ trāſmutationis qꝛ ſymbolū exiſtit his que deinceps: Exigne autē aquā. et ex aere terrā et rurſus ex aquaet terra aerē ignē ꝯtingit quidē generari. difficiliꝰ autē qui pluriū eſt trāſmutatio. neceſſe em̄ſi erit ex aqua ignis corūpi frigiduꝫ et humidūrurſus ſi ex terra aer corrūpi et frigidū ſiccū. ſimiliter aūt ſi ex igne et aere aqua et terra. neceſſeem̄ ambo tranſmutare. hec igitur tardior generatio eſt..Hic ꝯſequenter oſtendit de generatōne ip̄oꝝ elemētoꝝ ex ſeinuicē magis in ſpeciali. Et circa hoc duo facit. quia pͥmo oſtendit quō vnū elementū generetur exvno. ſcd̓o quō vnū generetur ex duobꝰ. ibi. Si aūt vniuſcuiuſqꝫ ⁊c̄. Et pͥmo oſtendit que faciliter cito adſeinuicem tranſmutant̉. Dicens qͣꝫuis facile ſit videre om̄ia elementa ex om̄ibus generantur. tamen in hocdifferunt. quia quedā ip̄oꝝ facilius citius quedaꝫtardius et difficilius adinuicem trāſmutantur. qꝛ illa ēhabent ſymbolū. id eſt ꝯuenientiā in vna qualitate facilius tranſmutant̉. ſed que habent ſymbolū. id eſt innulla qualitate ꝯueniunt difficilius tardius tranſmutantur. Ratio. quia in illis que habent ſymbolū eſtneceſſe tranſmutari niſi alterā qualitatē. ſed in alijs neceſſe eſt vtrāqꝫ tranſmutari. facilius eſt aūt vnū qͣꝫ multa tranſmutari. Ulterius exemplificat de illis ad longum. qꝛ ex igne faciliter fit aer. qn̄ ſcꝫ humiditas aerisdn̄atur ſupra ſiccitatē ignis. et ſic ſuo modo dicendū eſtde alijs. Ex illo vlterius infert generatio ſimpliciumcorpoꝝ eſt circularis. ita ex igne generatur aer et exaere aqua. ex aqua terra. et ex terra iteꝝ quendā circūlum generat̉ ignis. et ita ſil̓r dicendū eſt de alijs Et predictus modus tranſmutatōnis eſt facilis. quia elementa que ſe ſic habent ꝯſequenter. habent ſymbolū Sqn̄ hn̄t ſymbolū tunc eſt difficiliꝰ ſicut qn̄ ex igne generatur aqua. qꝛ tūc oportet plurima tranſmutare. Eteſt littera ſatis claraF Utrū in elementis habentibꝰ ſymQl̓b. E bolū. facilior ſit tranſitus de vno inaliud elementū Pro reſponſione notandū elementa dicunt̉ ſymboliſare ꝯueniunt in vna qͣlitate ẜᵐ ſpēꝫet ꝯͣriant̉ in alia. quia dicit̉ ſymbolū a ſyn qd̓ eſt conetbolos ſil̓itudo. quaſi ꝯſil̓ii do vel ꝯuenientia duoꝝ elementoꝝ in vna qualitate Et ſymboliſantia. ſuntoīa elementa hn̄t ſitū in loco immediato. ſꝫ elementa ſunt ẜm locū īmediate ſymboliſant vt ignis etaqua. Tunc dicendū ad q̄ſitū affirmatiue ſic. quiafacilior tranſitus attendit̉ penes hoc qd̓ eſt paucioraſe corrūpi. qꝛ vbi pauciora corrūpunt̉ ibi ē minor reſiſtētia. ꝯn̄s actio velocior et maior. ſꝫ hoc fit in elementis habentibꝰ ſymbolū. igit̉ ⁊c. Eſt etiā ad idē poſitaratio per Areſtotelē in litteraP Ratio ph̓i eſt falſa et impoſſioius. etta illd̓Fx ap̄piban̄s ꝓbaqꝛ d̓t elemen-

ta habentia ſyinbolū ſolū tranſmutant̉ in vna qualitateremanēte alia ſicut qn̄ ex aere generat̉ aqua remanet humiditas ẜᵐ verba Areſtotelis. Sꝫ hoc ſit īpoſſibileptꝫ. qꝛ corrupto ſubiecto p̄t accn̄s remanere. Dicendū doctor arguit hoc argumentū informa iſta. etſic ſoluit. qꝛ illud accn̄s ſiue illa qualitas remanet eadem numero ſed eadem ſpecieAdhuc videt̉ dubiū remanere. qꝛ oportꝫ corrumpi ambas qualitates ẜm iſtam ſolutōem.ſicut in habentibꝰ ſymbolū. videt̉ ꝓpter hoc talistranſmutatio non deberet eſſe facilior. Pro euidentia huius argumenti conſiderat ſanctus Thomasqualitates elementoꝝ cauſant̉ ab ip̄is formis ſubſtantialibꝰ ip̄orum. illa eſementa dicunt̉ habere ſymboluꝫ habent maiorē ꝯuenientiā in formis ſubſtantialibꝰ et ꝯſequens habent etiā maiorē ꝯuenientiā in diſpoſitōnibus materie tanto facilius adinuicē tranſmutant̉Et lꝫ oporteat corrūpi ambas qualitates. tum qꝛ qualitas ſymbola minus reſiſtit. imo nullo. ꝯtraria ꝟoreſiſtit. ideo facilior eſt tranſitus quando eſt ſolū contrarietas in vna qͣꝫ in duabus. Q116Si autē vniuſcuiuſqꝫ ē alteꝝ corrūpet̉. facilisquidē adinuicē autē trāſmutatio Si ex ignequidē et aqͣ erit terra aer ex aere terra igniset aqua Quādo quidē em̄ aque corrumpet̉ frigi ignis aūt ſiccū aer erit Relinquit̉ em̄ huiꝰ calidū huiꝰ autē humidū. Quādo aut ignisquidē calidū. aque autē humidū terra erit. qꝛ relinquit̉ huiꝰ quidē ſiccū huiꝰ quidē frigidū Similiter aūt ex aere terra ignis aqua quandoem̄ aeris corrūpet̉ calidū. terre āt ſiccū aque eritRelinquit̉ em̄ huiꝰ quideꝫ humidū huiꝰ verofrigidū Quādo aūt aeris humidū terre aūt frigidum ignis. qꝛ relinquitur huius qd̓ calidū huius aūt ſiccum que quidē erant ignis Confeſſaaūt ſenſui ignis generatio: maxime em̄ ignis flama. hec aūt fumus ardens. ſumus aūt ex aereterra. In his aūt ꝯuenientiā contingit corrupto vtroqꝫ altero corrupto elementoꝝfieri tranſmutatōem in vnū corpoꝝ. quia relinotur. In ambobꝰ aūt eadē aūt ꝯtraria. ex neutroautē contingit generari corpus (verbi gratia)Si ignis qͥdem corrūperet̉ ſiccū aeris aūt humidum. Relinquit̉ in ambobꝰ calidū. Si autēex vtroqꝫ calidū. relinquent̉ ꝯtraria ſiccū humidum. ſimiliter aūt in alijs. In oībꝰ em̄ his ꝯn̄am exiſtunt. hoc qͥdē idē. hoc āt ꝯtrariū.qͣpropter ſil̓ manifeſtū qm̄ ex vno in vnū tranſeunt vno corrupto generant̉. aūt ex duobꝰ invnū pluribꝰ Qm̄ qͥdē ergo oīa ex om̄i generant̉et quō inuicē generant̉ dictū eſt.qn̄dit quum