SecundusDe generatione

et vtrū omne ex omni generari poſſibile aūt. hͦquidem poſſibile. hoc autem impoſſibile¶ Iſte eſt ſcd̓us tractatus huius libri in quo ph̓usdeterminat de generatōne et corruptōne ip̄oꝝ elementoꝝ Et diuidit̉ in duo capitula. in pͥmo determinat degeneratōne ⁊ corruptōne elementoꝝ ex ſeinuicē. In ſecundo determinat de generatōne ⁊ corruptōne cōpoſitoꝝ et mixtoꝝ ex elementis. ibi. De elementis aūt Primum capitulū diuidit̉ in duas ꝑtes. in pͥma determinatde mutua tranſmutatōne elementoꝝ ẜm opinionē propriam. In ſcd̓a reprobat opiniones alioꝝ. ibi. Qm̄ aūt.Circa pͥmū pͥmo ꝓponit qd̓ intendit. Dicens ex quopͥus dictū eſt hic et in tercio et quarto celi ꝙ corꝑa ſimplicia ſcꝫ elementa adinuicē generant̉. ⁊ etiā ad ſenſumeſt manifeſtū ꝙ ſint adinuice generata. qꝛ niſi ita eēt tūcnō eſſet alteratio inter ea. nā paſſiones intenſe p̄dominantes tranſmutant eoꝝ ſubſtantiā adinuicē. ideo conſequenter dicendū eſt quis ſit modus tranſmutatōnisadinuicem. et etiam dicendū eſt. vtꝝ ſit poſſibile quodlibet elementū ex quolibet generari. vel ꝙ vnū tm̄ generatur ex vno ita ꝙ ſit impoſſibile generari ex alio.Qm̄ quidē igitur om̄ia innata ſunt adiuiceꝫtrāſmutari manifeſtum Generatio quidē em̄ incōtraria et ex his cōtrarijs. elemēta aūt omniahabent cōtrarietatē ad inuicē qꝛ differētie ſuntcōtrarie. ſed his quidē em̄ ambe cōtrarie (verbigratia) igni et aque hoc quidē em̄ ſiccū et calidūhoc aūt frigidū et humidū His aūt altera ſoluꝫ(vbi gratia) aeri ⁊ aque hoc ē calidū ⁊ humidūhoc aūt frigidū ⁊ humidū qͣpropter vl̓r quidemmanifeſtū qm̄ om̄e ex oī generari innatum eſt.Hic ꝯſequenter ph̓us ꝓſequitur intentū. ⁊ circa hͦduo facit. qꝛ pͥmo oſtendit generatōnem elementoꝝ ingenerali. ſcd̓o magis in ſpeciali. oſtendendo drn̄am inter ea quantū ad eoꝝ tranſmutatōem. ibi. Iam āt ſcd̓ꝫPrimo ergo oſtendit quō elementa ad inuicē tranſmutantur tali rōne. Generatio eſt ex ꝯͣrijs ⁊ in ꝯͣria. ſꝫ oīaelementa hn̄t ꝯͣrietatē adinuicē. qꝛ eoꝝ drn̄e ſunt ꝯͣrievt oſtenſum eſt. gͦ elementa adinuicē generant̉. minoreꝫmanifeſtat ph̓s inducendo in ſingulis elementis. Dicens ꝙ q̄dam elementa ꝯtrariant̉ ẜm ambas drn̄as. ſicut ignis ⁊ aqua. qꝛ ignis ē calidus et ſiccus. ſed aqua ēfrigida ⁊ humida. quedā aūt ꝯtrariant̉ ſolū ẜm alteraꝫqualitatē. ſicut aer ⁊ aqua. qꝛ aer eſt calidꝰ ⁊ aqua frigida. ſꝫ in humiditate ꝯueniunt. Sil̓e ē de terra ⁊ igne. etde terra ⁊ aqua. Sic gͦ ꝯcludit ꝙ vl̓r manifeſtū ē ꝙ qd̓libet elementū eſt natum generari ex quolibet.F Utꝝ ex quolibet elemēto. poſſet im2QNV Lmediate generari qd̓libet elementū.Dd̓m ꝙ ſic ꝓbat̉. qꝛ qd̓libet elementū cōicat cū qͦlibet in materia. ⁊ hꝫ ꝯtrarietatē ad ip̄m in vna qualitate vel duabꝰ. vt ptꝫ ex dictis. gͦ qd̓libet elementū p̄t generari ex quolibet elemento īmediate. Et debet ly immediate accipi vt negat mediū qualitatū ſiue formarūſubſtantialiū elementoꝝ alioꝝ. nō aūt vt negat mediuꝫlocū Sicut exempli gratia. ſi ex terra fiat ignis. nō opor

tet ꝙ terra pͥus ꝯuertatur in aquā. deinde in aerē ⁊ cōſequenter in ignē. ſed immediate ex terra fit ignis. oportꝫtamē ꝙ fumus eleuatus ex terra an̄qͣꝫ conuertat̉ in ignetranſeat prius per loca media.F Impoſſibile eſt aliquod totū elementū corrū¶ . pi. gͦ impoſſibile eſt ex quolibet elemento fieriquodlibet. An̄s patet. quia ſequeretur deordinatio intoto vniuerſo. Etiā totū vniuerſum eſt ꝑpetuū. ergo ꝑtes eius eſſentiales que ſunt de ꝑfectiōe eius eſſentialierunt ꝑpetue. Qd̓m ꝙ quodlibet hic nō debet accipi collectiue. ſed diſtributiue ꝓut diſtribuit ſingulis ꝑtibus cuiuſlibet elementi. quia ex qualibet portiōe alicuius elementi poteſt pars alterius elementi immediate generari. ¶ Et quando dicitur ignis ẜm partē vnāexiſtens in concauo lune nō poteſt immediate conuertiin aquam vel terrā. igitur ⁊c. probatur. quia oportet ꝙpͥus conuertatur in aerem vel ꝙ tranſeat per aerē. Dicendū ꝙ pͥmum nō oportet. ſꝫ ſecundū conceditur. qͥahic nō negatur mediū loci ſed ſolum mediū formeF Si ex igne generaret̉ aer tunc oporteret ignē¶ L. remitti in calore quod nō videtur poſſibileDd̓m ꝙ nihil ꝓhibet calorē ignis ex ꝯſequenti remitti et finaliter ex toto corrūpi. quia quando aer agitin ignē per ſuā humiditate corrūpendo ſiccitatē ex quaactōne ſequitur ex ꝯſequenti remiſſio caliditatis Etqn̄ d̓r illa remiſſio nō ꝑcipitur. Qd̓m ꝙ ignis eſt minoris reſiſtentie. ⁊ ergo ꝓpter leuitatē ſue corruptōis nonfaciliter ꝑcipitur remiſſio in eius qualitatibꝰ.AVF Si ex terra poſſet generari ignis tunc oporteret ignem quandoqꝫ eſſe in materia denſiori qͣꝫſit aer. ⁊ terrā in materia rariori qͣꝫ ſit aqua. ſed vtrunqꝫvidetur eſſe impoſſibile. igitur. Dd̓m ꝙ vtrūqꝫ eſtpoſſibile ꝓpter imꝑfectione formaꝝ elementoꝝ. qꝛ quādo terra eſt in via ad corruptōem. tunc eſt in materia rariori qͣꝫ ſit aqua. ſicut patet de exalatōne in qua dominatur ſiccum terreſtre. Et ſimiliter forma ignis in pͥncipio generatōnis poteſt eſſe in materia denſiori qͣꝫ ſitaer. vt patet de fumo p̄cedente ignem. Sed nō eſt parratio de mixtis nec poteſt vnum mixtū immediate geneq oīarari ex alio. quia vnū nō ꝯtrariatur alteri.Iam aūt ẜm vnūquodqꝫ nō difficile viderequomō quidē oīa ex om̄ibꝰ erūt differtāt in citius et tardiꝰ et in facilius et difficiliꝰ Quecūqꝫʰem̄ habent ſymbolū ad inuicē. velox hoꝝ tranſ lamutatio Quecūqꝫ aūt nō habent tarda quia facilius eſt vnū qͣꝫ multaꝝ anſmutare (verbi gratia) ex igne quidē erit acer altero trāſmutato hocem̄ erat calidū et ſiccu. hoc aūt calidum ⁊ humidū qua ꝓpter ſi dominabit̉ ſiccū ab humido acre erit ſi dominabit̉ calidū a frigido. hoc quideꝫem̄ fuerat calidū et humidū. hoc autē frigiduꝫ ⁊humidū. Quapropter trāſmutato calido aquaerit. eodē mō ex aqua terra. et ex terra ignis. habēt em̄ ambo ad ambo ſymbola aqua quidē humidū et frigidū. terra āt frigidū et ficcū. qͣpropiirſꝰ qm̄ ignisdomināte humido terra erit