et corruptione
Folio xxviij
plura elementa qͣꝫ ſunt qͣlitates pͥme. qd̓ eſt directe contramentē ph̓i. ¶ Eſt gͦ aliter dd̓m ꝯformit̓ cū ph̓o ꝙcuilibꝫ elemēto ꝯuenit vna qͣlitas pͥmo ⁊ in ſummo. itaꝙ ly pͥmū dicat exceſſum reſpectu oīm quatuor elementoꝝ. Sicut ignis eſt pͥmo calidus. aer pͥmo humidus.aqua pͥmo frigida. ⁊ terra pͥmo ſicca. qꝛ ſꝑ oportet vnāqualitatē vni elemento pͥmo ꝯuenire. nō ſolū ex ordineqͣlitatū ſꝫ ex ordine ſubiectoꝝ. ꝓpter motiua ſuperiꝰ adducta contra pͥmum modū dicendiQ cognita qualitate pͥmo cō7 ¶ ¶ N Oueniente igni. facile eſt cognoſcere qͣlitates pͥmo ꝯuenientes alijs elementis Sicut exempli gr̄a. cognito ꝙ ignis pͥmo ſit calidus. ſtatim cognoſcitur ꝙ inter calidū et humidū. humidū pͥmo ꝯueniat aeri. ⁊ ſil̓r cognito ꝙ humidū pͥmo ꝯueniat aeri ſtatim cognoſcit̉ ꝙ aqua qͣ eſt frigida et humida ſit primofrigida. Et qꝛ aqua eſt pͥmo frigida oportet terrā queeſt ſicca ⁊ frigida eſſe pͥmo ſiccā. cognita gͦ qͣlitate vniuselemēti facile erit cognoſcere qͣlitates alioꝝ elementoꝝUbicunqꝫ eſt potentio cā ſiccitatis. ibi ē maA L ior ⁊ ꝑ pͥus ſiccitas. ſꝫ illa ē in igne ⁊ nō in terra. gͦ ignis erit magꝭ ſiccus qͣꝫ terra. iuxta imaginatōeꝫpͥme opinionis. Minor ꝓbat̉. qꝛ ignis eſt calidiſſimuꝫoīm calidoꝝ vt d̓r ſcd̓o metaphiſice. cū ignis ſit iuxta velociſſimū motū cuiꝰ eſt calefacere id qd̓ p̄t calefieri. ſedcaliditas illa ꝑfectiſſima eſt ſuꝑabundans et potentiorad ꝯſumendū humidū qͣꝫ ſit frigiditas terre. Et ꝯfirmatur. qꝛ ẜm doctorē ſanctū due ſunt cauſe ſiccitatꝭ vnaeſt frigus ꝯdenſans et humidū exp̄mens qͦ expreſſo remanet ſiccitas. alia eſt caliditas humiditatē conſumēsſed ſcd̓a videt̉ eſſe potentior pͥma Qd̓m ad ambo ſil̓dupl̓r. pͥmo ꝙ nulla forma agit in ſuū ſubiectū ꝓpriū inquātū hmōi. Scd̓o dd̓m ꝙ caliditas eſt inſtrumentumforme ignis. et iō agit ẜm ꝙ forma eiꝰ exigit. qͣre nō oꝑtet ignē eſſe maxime ſiccū. ex eo ꝙ ē maxime calidus. qꝛvna qͣlitas nō ē cā efficiēs alteriꝰ in eodē ſubiecto. dictūē em̄ ꝙ ille qͣlitates nō dependēt ex aliqͦ pͥori. neqꝫ ex ſeinuicē in genere cauſe efficientis. Licet vna ſit qͦdāmodiſpoſitio alteriꝰ ſicut illa q̄ ꝯuenit elemēto in eē remiſſodiſponit ad aliā q̄ ſibi ꝯuenit in ſummo. ¶ Et qn̄ q̄rit̉.vtꝝ tūc ſiccitas remiſſa eodē mō reperiat̉ in igne ⁊ in mixtis. Dd̓m ꝙ nō. qꝛ ē in igne ex natura ꝓpria a qͣ hꝫ ſiccitatē in tali gradu q̄ ſufficit diſponere ignē ad ſummaꝫcaliditatē. ſꝫ in mixtꝭ ē ſiccitas ꝑticipata ⁊ remiſſa ꝓpteradmixtione cū ſuo ꝯͣrio. ⁊ ita ſil̓r dd̓m eſt de alijsF Humidi ē humectare. ſꝫ aqua magꝭ hume¶ ¶ ctat qͣꝫ aer. gͦ aqua erit magis humida qͣꝫ aer.Minor pꝫ ꝑ experientiā ed ſenſum. ſꝫ ſenſu iudicamusſenſibilia Dd̓m ẜm dociprē ſanctū ꝙ in aqua eſt frigiditas faciēs ad ſe fluere hundū. ſꝫ caliditas aeris nonfacit ad ſe fluere. ⁊ iō humiditas aque ē magꝭ groſſa etcōpactaqͣꝫ humiditas aeris. ſꝫ nō ſeqͥt̉ ꝙ ꝓpterea ſit aqͣmagis humida. Sunt em̄ alie ꝓprietates ſcꝫ fluere ⁊ eēfaciliter diuiſibile ⁊ male terminabile termino ꝓprio. q̄pͥus ꝯueniunt aeri qͣꝫ aque.Illud maxime ꝯuenit alicui qd̓ difficillime abeo remouet̉. ſꝫ humiditas difficilius remouetab aqua qͣꝫ eius frigiditas. vt ptꝫ ad ſenſum de aqua calefacta q̄ manet humida. gͦ videt̉ ꝙ humiditas maximeꝯueniat aeri. Dd̓m ꝙ cā illius difficilis ſeꝑatōis nō
eſt pͥncipalitas humiditatis in ordine ad frigiditatē aq̄nec econtra. ſꝫ hoc iō ꝯtingit. qꝛ ignis pͥncipaliter agitin aquā rōne caliditatis. gͦ deſtruit illud pͥmo qd̓ opponitur eius caliditati. ſed ſi aliqd̓ ſiccū ageret in aquā puta terra. tunc pͥmo tolleret ip̄ius aque humiditatē. Sꝫcundo dd̓m ꝙ frigiditas eſt qualitas actiua. ⁊ ſic minoris reſiſtentie qͣꝫ humiditas q̄ eſt qualitas paſſiua. quare etiam citius corrūpitur.T3Illud qd̓ magis diſtat a fonte caloris eſt maA xime frigidum. ſed terra magis diſtat a celoa quo eſt fons caloris. gͦ terra erit maxime frigida. ⁊ nōaqua. Et ꝯfirmat̉. qꝛ frigiditas cauſatur ex diſtantiaab orbe. ſicut caliditas cauſatur ex ꝓpinquitate. ¶ Proreſponſione notandū ẜm Egidiū de Rhoma ꝙ poſſumus diſtinguere duplicē calorē. ſcꝫ elementarē ⁊ celeſtē.hos aūt duos calores differre ⁊ nō eſſe eiuſdē rōnis. ꝓbat cōmentator duodecimo metaphyſice ⁊ adducit ibidem ad hoc autoritatē ph̓i in libro de animalibꝰ dicētꝭ.ꝙ iſte calor celeſtis receptus in ſeminibꝰ figurat mēbraet format. ſꝫ calor elementaris deſiccat ⁊ attenuat. Etiācalor celeſtis generat aīalia. elemētaris vero corrūpit etdeſtruit. Ideo ſubdit ꝙ hō generat̉ ab hoīe ⁊ a ſole. qͥavirtute ſolis mēbra figurant̉ ⁊ formant̉. Sic etiā poſſumus diſtinguere duplicē frigiditatē. ſcꝫ elementarē ⁊ celeſtē. frigiditas elementaris ſeqͥtur ꝓpriā naturā ⁊ ſpeciem rei. ſꝫ celeſtis eſt in aliquo ꝑ pͥuatōem caloris celeſtis. ¶ Tunc dd̓m ad argumentū cū ꝯfirmatōe ꝙ beneꝓbat terrā eſſe magis frigidā frigiditate celeſti. qꝛ plusdiſtat a celo ſꝫ frigiditate elemētari aqua ē maxime frigida. ¶ Et qn̄ d̓r duo accidentia in numero drn̄a nonpn̄t eſſe in eodē ſubiecto. ſꝫ iſti duo calores ſimil̓r ⁊ frigiditates differūt ſolū numero. Reſpondet Egidiꝰ ſicutpͥus ꝙ iſti calores nō ſunt eiuſdē rōnis. ſed ſequunt̉ diuerſa pͥncipia. ⁊ gͦ pn̄t eſſe in eodē ſubiecto. Sicut in ſil̓iin eodē pomo ſunt due qͣlitates. ſcꝫ color ⁊ ſapor q̄ ſuntdiuerſaꝝ rationū. Sꝫ meliꝰ videt̉ eē dd̓m ꝙ ſit vnꝰ calor ẜm eſſe ⁊ rem tā ſpē qͣꝫ numero in eodē ſaltē ſubiectoſed hꝫ diuerſos effectus ẜm diuerſitatē pͥncipaliū agentium quoꝝ eſt inſtrumētū. ¶ Et ſi tūc vlterius q̄raturde calore ignis ⁊ aeris. vtꝝ ſint eiuſdē ſpēi. Dd̓m ꝙ ſic.etiā loquendo de ſpē ſpecialiſſima. qꝛ niſi ſic tūc eēt plures pͥme qualitates qͣꝫ quatuor. ¶ Et qn̄ replicat̉ oꝑatio indicat formā ⁊ ſpem. ſꝫ illi calores hn̄t diuerſas oꝑationes. qꝛ vnus vrit et incinerat. ſed alius fouet ⁊ vegetat. gͦ ⁊c̄. Et eſt ſil̓e de humiditate. qꝛ humiditas aeris nutrit ignē. ſꝫ humiditas aque extinguit ip̄m. Dd̓ꝫꝙ illa diuerſitas in oꝑatōne ſequitur diuerſitatē formarum ſubſtantialiū. quaꝝ qualitates pͥme ſunt inſtrumēta et ideo nihil ꝓhibet eandem formā habere diuerſoseffectus ẜm ꝙ eſt inſtrumentū diuerſaꝝ formaꝝ.Secundus tractatusUoniā autē determinatū eſt priꝰ ꝙſimplicibꝰ corporibꝰ exinuicē generatio Similiter aūt ⁊ ẜm ſenſum vident̉ exinuicē generata nō em̄ eſſetalteratio ẜm tactus em̄ paſſiones alteratio eſt.et dicēdū quis modꝰ adinuicē trāſmutationis
pp