Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVIIIr
Einzelbild herunterladen
 

et corruptione

Folio xxviij

plura elementa qͣꝫ ſunt qͣlitates pͥme. qd̓ eſt directe contramentē ph̓i. Eſt aliter dd̓m ꝯformit̓ ph̓ocuilibꝫ elemēto ꝯuenit vna qͣlitas pͥmo in ſummo. ita ly pͥmū dicat exceſſum reſpectu oīm quatuor elementoꝝ. Sicut ignis eſt pͥmo calidus. aer pͥmo humidus.aqua pͥmo frigida. terra pͥmo ſicca. qꝛ ſꝑ oportet vnāqualitatē vni elemento pͥmo ꝯuenire. ſolū ex ordineqͣlitatū ſꝫ ex ordine ſubiectoꝝ. ꝓpter motiua ſuperiꝰ adducta contra pͥmum modū dicendiQ cognita qualitate pͥmo7 N Oueniente igni. facile eſt cognoſcere qͣlitates pͥmo ꝯuenientes alijs elementis Sicut exempli gr̄a. cognito ignis pͥmo ſit calidus. ſtatim cognoſcitur inter calidū et humidū. humidū pͥmo ꝯueniat aeri. ſil̓r cognito humidū pͥmo ꝯueniat aeri ſtatim cognoſcit̉ aqua eſt frigida et humida ſit primofrigida. Et qꝛ aqua eſt pͥmo frigida oportet terrā queeſt ſicca frigida eſſe pͥmo ſiccā. cognita qͣlitate vniuselemēti facile erit cognoſcere qͣlitates alioꝝ elementoꝝUbicunqꝫ eſt potentio ſiccitatis. ibi ē maA L ior pͥus ſiccitas. ſꝫ illa ē in igne in terra. ignis erit magꝭ ſiccus qͣꝫ terra. iuxta imaginatōeꝫpͥme opinionis. Minor ꝓbat̉. qꝛ ignis eſt calidiſſimuꝫoīm calidoꝝ vt d̓r ſcd̓o metaphiſice. ignis ſit iuxta velociſſimū motū cuiꝰ eſt calefacere id qd̓ p̄t calefieri. ſedcaliditas illa ꝑfectiſſima eſt ſuꝑabundans et potentiorad ꝯſumendū humidū qͣꝫ ſit frigiditas terre. Et ꝯfirmatur. qꝛ ẜm doctorē ſanctū due ſunt cauſe ſiccitatꝭ vnaeſt frigus ꝯdenſans et humidū exp̄mens expreſſo remanet ſiccitas. alia eſt caliditas humiditatē conſumēsſed ſcd̓a videt̉ eſſe potentior pͥma Qd̓m ad ambo ſil̓dupl̓r. pͥmo nulla forma agit in ſuū ſubiectū ꝓpriū inquātū hmōi. Scd̓o dd̓m caliditas eſt inſtrumentumforme ignis. et agit ẜm forma eiꝰ exigit. qͣre oꝑtet ignē eſſe maxime ſiccū. ex eo ē maxime calidus. qꝛvna qͣlitas ē efficiēs alteriꝰ in eodē ſubiecto. dictūē em̄ ille qͣlitates dependēt ex aliqͦ pͥori. neqꝫ ex ſeinuicē in genere cauſe efficientis. Licet vna ſit qͦdāmodiſpoſitio alteriꝰ ſicut illa ꝯuenit elemēto in remiſſodiſponit ad aliā ſibi ꝯuenit in ſummo. Et qn̄ q̄rit̉.vtꝝ tūc ſiccitas remiſſa eodē reperiat̉ in igne in mixtis. Dd̓m. qꝛ ē in igne ex natura ꝓpria a hꝫ ſiccitatē in tali gradu ſufficit diſponere ignē ad ſummaꝫcaliditatē. ſꝫ in mixtꝭ ē ſiccitas ꝑticipata remiſſa ꝓpteradmixtione ſuo ꝯͣrio. ita ſil̓r dd̓m eſt de alijsF Humidi ē humectare. ſꝫ aqua magꝭ hume ctat qͣꝫ aer. aqua erit magis humida qͣꝫ aer.Minor pꝫ experientiā ed ſenſum. ſꝫ ſenſu iudicamusſenſibilia Dd̓m ẜm dociprē ſanctū in aqua eſt frigiditas faciēs ad ſe fluere hundū. ſꝫ caliditas aeris nonfacit ad ſe fluere. humiditas aque ē magꝭ groſſa etcōpactaqͣꝫ humiditas aeris. ſꝫ ſeqͥt̉ ꝓpterea ſit aqͣmagis humida. Sunt em̄ alie ꝓprietates ſcꝫ fluerefaciliter diuiſibile male terminabile termino ꝓprio.pͥus ꝯueniunt aeri qͣꝫ aque.Illud maxime ꝯuenit alicui qd̓ difficillime abeo remouet̉. ſꝫ humiditas difficilius remouetab aqua qͣꝫ eius frigiditas. vt ptꝫ ad ſenſum de aqua calefacta manet humida. videt̉ humiditas maximeꝯueniat aeri. Dd̓m illius difficilis ſeꝑatōis

eſt pͥncipalitas humiditatis in ordine ad frigiditatē aq̄nec econtra. ſꝫ hoc ꝯtingit. qꝛ ignis pͥncipaliter agitin aquā rōne caliditatis. deſtruit illud pͥmo qd̓ opponitur eius caliditati. ſed ſi aliqd̓ ſiccū ageret in aquā puta terra. tunc pͥmo tolleret ip̄ius aque humiditatē. Sꝫcundo dd̓m frigiditas eſt qualitas actiua. ſic minoris reſiſtentie qͣꝫ humiditas eſt qualitas paſſiua. quare etiam citius corrūpitur.T3Illud qd̓ magis diſtat a fonte caloris eſt maA xime frigidum. ſed terra magis diſtat a celoa quo eſt fons caloris. terra erit maxime frigida.aqua. Et ꝯfirmat̉. qꝛ frigiditas cauſatur ex diſtantiaab orbe. ſicut caliditas cauſatur ex ꝓpinquitate. Proreſponſione notandū ẜm Egidiū de Rhoma poſſumus diſtinguere duplicē calorē. ſcꝫ elementarē celeſtē.hos aūt duos calores differre eſſe eiuſdē rōnis.bat cōmentator duodecimo metaphyſice adducit ibidem ad hoc autoritatē ph̓i in libro de animalibꝰ dicētꝭ. iſte calor celeſtis receptus in ſeminibꝰ figurat mēbraet format. ſꝫ calor elementaris deſiccat attenuat. Etiācalor celeſtis generat aīalia. elemētaris vero corrūpit etdeſtruit. Ideo ſubdit generat̉ ab hoīe a ſole. qͥavirtute ſolis mēbra figurant̉ formant̉. Sic etiā poſſumus diſtinguere duplicē frigiditatē. ſcꝫ elementarē celeſtē. frigiditas elementaris ſeqͥtur ꝓpriā naturā ſpeciem rei. ſꝫ celeſtis eſt in aliquo pͥuatōem caloris celeſtis. Tunc dd̓m ad argumentū ꝯfirmatōe beneꝓbat terrā eſſe magis frigidā frigiditate celeſti. qꝛ plusdiſtat a celo ſꝫ frigiditate elemētari aqua ē maxime frigida. Et qn̄ d̓r duo accidentia in numero drn̄a nonpn̄t eſſe in eodē ſubiecto. ſꝫ iſti duo calores ſimil̓r frigiditates differūt ſolū numero. Reſpondet Egidiꝰ ſicutpͥus iſti calores ſunt eiuſdē rōnis. ſed ſequunt̉ diuerſa pͥncipia. pn̄t eſſe in eodē ſubiecto. Sicut in ſil̓iin eodē pomo ſunt due qͣlitates. ſcꝫ color ſapor ſuntdiuerſaꝝ rationū. Sꝫ meliꝰ videt̉ dd̓m ſit vnꝰ calor ẜm eſſe rem ſpē qͣꝫ numero in eodē ſaltē ſubiectoſed hꝫ diuerſos effectus ẜm diuerſitatē pͥncipaliū agentium quoꝝ eſt inſtrumētū. Et ſi tūc vlterius q̄raturde calore ignis aeris. vtꝝ ſint eiuſdē ſpēi. Dd̓m ſic.etiā loquendo de ſpē ſpecialiſſima. qꝛ niſi ſic tūc eēt plures pͥme qualitates qͣꝫ quatuor. Et qn̄ replicat̉ oꝑatio indicat formā ſpem. ſꝫ illi calores hn̄t diuerſas oꝑationes. qꝛ vnus vrit et incinerat. ſed alius fouet vegetat. ⁊c̄. Et eſt ſil̓e de humiditate. qꝛ humiditas aeris nutrit ignē. ſꝫ humiditas aque extinguit ip̄m. Dd̓ꝫ illa diuerſitas in oꝑatōne ſequitur diuerſitatē formarum ſubſtantialiū. quaꝝ qualitates pͥme ſunt inſtrumēta et ideo nihil ꝓhibet eandem formā habere diuerſoseffectus ẜm eſt inſtrumentū diuerſaꝝ formaꝝ.Secundus tractatusUoniā autē determinatū eſt priꝰſimplicibꝰ corporibꝰ exinuicē generatio Similiter aūt ẜm ſenſum vident̉ exinuicē generata em̄ eſſetalteratio ẜm tactus em̄ paſſiones alteratio eſt.et dicēdū quis modꝰ adinuicē trāſmutationis

pp