Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVr
Einzelbild herunterladen
 

et corruptioneTh

Folioxxv

53148jNos autē dicimus eſſe aliam aliquā materiam vnā corpoꝝ ſenſibilium. hanc autem nonſeparabilē. ſed ſemꝑ cum cōtrarietate ex qua generantur vocata elemēta. Determinatū eſt aūtde his certius in alijs: Sed tamē quoniam ethoc modo ſunt ex materia corpora pͥma. determinandū de his. prīcipiū primū exiſtimāteseſſe materiā inſeparabilē qͥdem. ſubiectā auteꝫcōtrarijs. Neqꝫ em̄ caliduꝫ materia eſt frigidonec hoc calido. ſed ſubiectū amboꝝ. Quapropter primū qͥdeꝫ potētia corpus ſenſibile pͥncipium. ſecūdo autē cōtrarietates. Dico autē(verbi gratia) caliditas frigiditas. tereio aūtiam ignis. aqua talia. hec aūt tranſmutāturad inuicem vt Empe. alij dicūt. ſꝑ em̄ eētalteratio. ꝯtrarietates aūt tranſmutantur.Hic ꝯſequenter tercio determīat de materia elementorum ẜm opinionē ꝓpriam. Dicens eſt aliqua vna materia corpoꝝ ſenſibiliū .ſ. elemētoꝝ eſt ſeꝑabilis ab om̄iforma elemētari. nec ab ꝯtrarietate. Sed ſꝑ eſt ſub aliēforma aliqͥbus qͣlitatibꝰ ꝯn̄tibꝰ ip̄am formā. ex materia generant̉ corꝑa ſenſibilia vocant̉ elemēta. de ill̓ certius determinatū eſt in alijs .ſ. in tercio celi. Sed tn̄ qꝛ ibi plene determīatus ē modus ẜm quē ex materia generetur corꝑa pͥma. ideo hoc ꝯſequēter eſt determinandū. Adcuius manifeſtatōem ſumendū eſt pͥncipio eſt vna materia ſubiecta cōtrarijs inſeꝑabilis ab eis. ſemꝑ eſt ſubaltero ꝯtrarioꝝ. Probat hoc. qꝛ caliditas p̄t eſſe materia frigiditatis. nec ecōuerſo. ſed oꝑtet adeſſe terciuꝫ qd̓eſt ſubiectū amboꝝ contrarioꝝ. tranſmutat̉ de vno in aliud. Et ergo primū principiū eſt illud qd̓ eſt in potētia corpus ſenſibile. ſicut eſt materia iam dicta. Sed ẜm principiū ſunt qualitates cōtrarie diſtinguētes determinātespotentiam materie (Uerbi gratia) caliditas frigiditastrāſmutant̉ adinuicē qn̄ materia illoꝝ corpoꝝ mutatur devna forma in aliā. vt de forma ignis in formā aque Etergo eſt verū qd̓ dixit Empedocles q̄dam alij. ſcꝫelemēta tranſmutent̉. ſed ſint intrāſmutabilia. qꝛ tūc eſſet generatio corruptio. Etiā manifeſte videmꝰ qtrāſmutant̉ in ꝯtrarietatibꝰ. ſed ille qͣlitates ꝯtrarie ſequūtur formas ſubſtantiales elementoꝝ ſicut effectus cauſaꝫergo ſi fiat tranſmutatio ipſaꝝ qualitatū. oꝑtet etiaꝫ fiattranſmutatio in formis ſubſtantialibꝰj F Utrū mideria pͥma exn̄s elemētoruꝫQVpͥncipiū inieriale. ſit ſeꝑabilis ab eisvipſoꝝ ꝯtrarietate. Dd̓m ad ꝑtē q̄ſiti Qꝭ aūt materia pͥma exn̄s ens in potētia ſit pͥncipiū materiale elemētoꝝ. Probat̉. qꝛ qͣttuor elemēta ſunt corꝑa. vt patꝫ ad ſenſum. ſunt actus ſimplices ſint paſſibilia. nec ſiꝭ potentie pure. ſint actiua. oꝑtet ſint ꝯpoſita ex actu etpotētia. Et ſint pͥma in genere corpoꝝ. qꝛ non reſoluunt̉in corꝑa pͥora. oꝑtet eoꝝ reſolutio ſit in actū eſſentiā.et in potentiā ſe. Et ꝯn̄s principiū materiale ipſoꝝ eritmateria pͥma eſt tm̄ ens in potētia. Sed ſit ſeꝑabilis a qͦlibet elementoꝝ. nec ab eoꝝ ꝯtrarijs ſaltē ſil̓ ſumptis pꝫ ex dictis Areſto. in textu. qꝛ tūc materia eſſꝫ ſenſibilis. ſed ſe ſubſiſteret abſqꝫ om̄ forma ſub̓ali. quod eſt

ſimpl̓ impoſſibile. Dicit̉ notāter. ſil̓ ſumptis. qꝛ diuiſim etſucceſſiue p̄t ab ip̄is ſeꝑari. qꝛ nūc poteſt ſtare cum vna forma. poſtea ſub alia.AF Si materia que eſt tm̄ ens in potētia eſſꝫ priny cipiū materiale elemētoꝝ. aut eſſet ſeꝑabilis abipſis elemētis. eoꝝ qͣlitatibꝰ vel eſſet ſeꝑabilis. pri. qꝛ materia pͥma eſt ens in pura potētia qd̓ p̄t ſubſiſtere abſqꝫ om̄i actu. nec ſcd̓m. qꝛ ſi ſic elemēta erunt incorruptibilia Dd̓m ſicut nūc ſtatim dcm̄ eſt. ſimul actu p̄t ab illis eſſe ſeꝑata. ſed bene viciſſim ſucceſſiue. ſicut in ſil̓i. locus recipit pl̓a locata viciſſim ſꝫ non ſil̓. qꝛ recedente vno locato recipit̉ aliud. ſic eſt in ꝓpoſitoSed minus vt corꝑis qualia et quātadicendū principia. alij em̄ ſupponētes vtunt̉ et dicunt quare aūt hec aut tāta Quoniamigit̉ q̄rimus ſenſibilis corꝑis pͥncipia: hoc aūteſt tangibile. tangibile aūt cuius eſt ſenſus tactus. manifeſtū quoniā non om̄es cōtrarietatescorꝑis ſpecies pͥncipia faciunt. ſed ſoluꝫ queẜm tactū ẜm cōtrarietatem differunt ẜmgibilē cōtrarietatē. ideo neqꝫ albedo nigredoet dulcedo amaritudo. ſil̓iter aūt nec aliarumſenſiblliū cōtrarietatum aliqua facit elementa.Quāuis pͥor viſus factu. qͣpropter ſubiectum pͥus. ſed eſt corꝑis tāgibilis paſſio ẜmẜm tangibile eſt. ſed ẜm aliud ē: ſi contingitnatura prius.Iſta eſt tercia ꝑs pͥncipalis capl̓i pͥmi. in pͥmo ponitintentū de p̓ncipio formali. Dicēs minꝰ debemꝰ dicere de pͥncipio formali elemētoꝝ qͣꝫ de materiali Et intelligit pͥncipiū formale ip̄as qͣlitates ſenſibiles potentiaꝫmaterie vel ip̄am materiā diſtinguētes ẜm qͣs qͣlitates illa corꝑa ſunt qͣlia. Et etiā oꝑtet dicere quāta .i. quot ſint ille qͣlitates nūero. hoc. qꝛ alij ph̓i reddūt cauſaꝫ illoꝝ. ſed ſolū vtunt̉ eis ex ſuppōne Tunc ibi (Qm̄ igit̉)ꝓſeqͥtur intentū. Et circa hoc duo facit. pͥmo on̄dit nonoēs ꝯtrarietates ſunt factiue forme elemētoꝝ. ſed ſolūgibiles. Secūdo om̄es tangibiles. ſed ſolū pͥme.hoc on̄dit que ſunt pͥme. ibi Ipſoꝝ autē tangibiliū) Dicit pͥmo qꝛ nos q̄rimus pͥncipia corporꝭ ſenſibil̓oīs ſenſibilis. ſed ſolū tāgibilis. tāgibile eſt ſoluꝫ ſenſustactus. manifeſtū eſt oēs ꝯͣrietates faciūt ſpēs ſiueformas corꝑis ſenſibilis. Sꝫ ſolū ille ſunt ſenſibiles ẜmtactū. differūt ẜm tangibilē ꝯtratietatē. neqꝫ albedo neqꝫ nigredo nec dulcedo nec amaritudo nec aliqͣ aliaſenſibilis qͣlitas que eſt tāgibilis facit elemēta. Cuius eſt. qꝛ ſunt pͥme nec actiue nec paſſiue ad inuicē. qualia oꝑtet eſſe pͥncipia primoꝝ corpoꝝ. ſcꝫ elementoꝝ. ergotranſmutant ea que tangūt. nec valent ad generatiōem etcorruptōem elementoꝝ. Tunc ibi (Quāuis pͥmo) remouet dubiū. qꝛ poſſet aliquis dicere. ph̓us hic querit formas ꝑfectiuas corporum primoꝝ. ſed hmōi forme ſunt ille que obijciuntur viſui cum viſus ſit prior ꝑfectior tactuergo videtur forme elementoꝝ ſint querende penes diſferentias viſus et non tactus. Reſpondet ph̓us qͣꝫuisviſus ſit prior tactu. obiectū viſus ſit pͥus obiecto tactuset alijs. dignitate natura. quia etiam eſt paſſio corporis