Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXr
Einzelbild herunterladen
 

et corruption

Folio xx

Uiſio vniuerſaliter om̄is ſenſatio hꝫ fieriperL. quandā tranſparentiā corpoꝝ. ſed poſſeeſſe niſi corꝑa eſſent poroſa. actio paſſio fiunt porosDicendū viſio fit q̄dam corꝑa tranſparētiane poroſitatis. ſed rōne lumīs. qd̓ eſt actus diaphant. qꝛ aviſibili multiplicat̉ ſpēs diaphanū. ſic ꝯn̄ter vſqꝫ ad viſum. Sed hmōi ſpēs ſunt motiue viſus niſi rōe luminis diaphanū illuminātis. ſicut hꝫ videri ſcd̓o de anima.F Oportet virtutē agētis tāgere paſNl̓ ¶C. Ium. ſed hoc p̄t fieri niſi qͦddaꝫvehiculū. ſed illud vehiculū non poteſt eſſe corpus diuiſibile. qꝛ ſic corpora ſe penetrarēt. ergo erit corpus indiuiſibile. conſequens actio paſſio fiunt corꝑa indiuiſibiliaQd̓m ab agēte oportet effluere aliqd̓ ip̄ius qd̓ ſitvelut corpus vel aliqd̓ de ſubſtantia eius. ſed ſufficit abeo diffundat̉ virtus eius in mediū ſibi proximū. ſic cōſequenter vſqꝫ ad paſſumQuIVIIACrialiā ſenſibili qualitate. Pro reUtrum īdiuiſibile poſſet alteraponſione notandū duplex eſt indiuiſibile. quoddā eſthabēs pōem in cōtinuo. ſicut aīma rōnalis. de tali loqͥtur ſuꝑius Areſto. Aliud eſt indiuiſibile habens pōnemin cōtinuo. Et illud eſt duplex. qꝛ quoddā eſt indiuiſibileſimpl̓r. ſicut pūctus. cuius poſitio eſt in extremitatibꝰ lineevt pꝫ per definitōem linee Aliud eſt indiuiſibile ẜm qͥd ſcꝫvel ẜm latitudinē. aut ẜm ꝓfunditatem. ſicut linea eſt indiuiſibilis ẜm latitudinē. cuiꝰ poſitio eſt in extremitatibꝰ ſuperficiei. ſed ſuꝑficies eſt indiuiſibilis ẜm ꝓfunditatē. cuiꝰpoſitio eſt in termīs corporis. qd̓ corpus eſt om̄iquaqꝫ diuiſibile Tunc dd̓m nullū indiuiſibile habēs poſitōeꝫin cōtinuo ſub rōne indiuiſibilis eſt ſe alterabile ſenſibiliqualitate. ꝓbatur. qꝛ nullū tale eſt quantū. ſed qͣlitates ſenſibiles habēt ſubiecto quantitatē. Secūdo ꝓbatur. qꝛlitas ſenſibil̓ ineſt enti ꝯpleto ꝑfecto. ſed indiuiſibilia ſtꝭincōpleta imꝑfecta. qꝛ ſolum habēt actū cōtinui. ergo ⁊c̄.Tercio ꝓbatur. qꝛ hmōi indiuiſibilia non ſunt ſe mobilia motu locali eſt pͥmus motuū. vt patꝫ ſexto octauophyſicoꝝ. ergo ſunt alterabilia. Tenet conſequētia. qꝛremoto pͥmo remouent̉ ea que ſequuntur illud primum.Sunt etiam alie probationes ſuperius poſite in iſto textu(vt autem parum) videant̉ ibidem.Suꝑficies eſt indiuiſibilis. vt pꝫ ex dictis. et tn̄I . eſt alterabilis. ꝓbatur. qꝛ d̓t Areſto. in predicamētis quāta eſt ſuꝑficies tantū albū dixeris Dicēdum albū eſt in ſuꝑficie tanqͣꝫ in ſubiecto. ſed ſicut indiſpōne a ptāte ſubiectū ad receptōem illius forme. vel ſiſit ſubiectū tūc eſt ſolū ſubiectū qd̓. de hic fit ẜmoEt qn̄ d̓r. motis nobis mouētur oīa in nobis ſunt.etiā alterato cōtinuo alterant̉ oīa ſunt in ip̄o Sed intinuo ſunt pūcta linee ſuꝑfictes. ſunt indiuiſibilia. ⁊c̄.Dd̓m hoc eſt ſolū accn̄s. qꝛ ſcꝫ ſunt in ꝯtinuo ī potertia. Et qn̄ iterū d̓r. pūcta ſunt ſe qͣlia. erūt alterabilia. An̄s ꝓbat̉. qͥa ẜm ꝑſpectiuos lumīoſum ẜm hꝫ eſſepūctuale orbiculariter ſe diffundit. Dd̓m ꝑſpectiui nonloquunt̉ de indiuiſibili ſimpl̓r. ſed de mīmo qd̓ p̄t habereactōem talis vt poſſit ſe orbiculariter diffundere quemadmodū etiā d̓r pͥmo phyſicoꝝ eſt dare mīmā carnemIn cōtinuo vbiqꝫ ſunt pūcta. vel ꝯtinuū nonV L. erit vbiqꝫ cōformiter coloratū. vel pūcta erūtcolorata. per ꝯn̄s qualia alterabilia. Dd̓m hmōi

puncta ſunt alterabilia accn̄a alterato cōtinuo in ſuntin potētia. Dd̓m eſt etiā pūcta ſunt vbiqꝫ in cōtinuo referendo partes ad totū. referēdo ꝑtes inter ſeAnima rōnabilis eſt indiuiſibilis. tn̄ eſt altera . hbilis. ꝓbatur. qꝛ ip̄a eſt ſuſceptiua ſcientiaruꝫvirtutū moraliū. Dd̓m Democritus Leucippusloquebant̉ de indiuiſibili. qd̓ hꝫ pōem in cōtinuo. ſic auteꝫanima eſt indiuiſibilis. Et ergo Areſtoteles reprobatantiquos ẜm ipſi loquuti ſuntQuomodo aūt exiſtat generare entibꝰ facere pati dicamus. accipiētes principiū dcm̄multotiēs Si em̄ hoc qͥdem poteſtate qͥdeꝫhoc autē actu tale innatū eſt. tum qͥdem pat̓i. tum autem non pati. ſed vbiqꝫ ẜm eſt tale.Magis aūt minus ẜm tale magis eſt minus. ſic pͥoros vtiqꝫ aliqͥs dicet magis ineſſe.vt in metallicis extendunt̉ paſſim vene ꝯtinueContinuū igit̉ vnūquodqꝫ vnū ens impaſſibile. Sil̓r aūt appropinquātia. neqꝫ ſibiip̄is. neqꝫ alijs facere nata ſunt pati. Dicoaūt (vbi gratia) ſolū tangēs calefacit ignis.ſed ſi longe ſit. aerē em̄ ignis. aer aūt corpuscalefacit innatus facere pati. S1APoſtqͣꝫ ph̓us poſuit opiniones quorundā de agere etpati ſiue de modis agēdi patiendi reprobatōes earuꝫHic ꝯn̄ter in iſta parte ponit opinionē ꝓpriam verā. Etcirca hoc duo facit. qꝛ pͥmo dat ſuam intentōem. ſecūdoꝓſeqͥtur intentū. ibi. ¶Si em̄) Dicit pͥmo poſtqͣꝫ poſite reprobate ſtꝭ opiniōes qͦrundā de actōne paſſioneꝯn̄tet dd̓m eſt ẜm rei veritate qūo exiſtat vel fiat generaºet qūo exiſtat agere pati inhis agunt patiunt̉. Et adhoc ꝑfecte videndū accipiendū eſt pͥncipio actōis paſſionis illud qd̓ eſt multotiēs dcm̄ Tūc ibi (Si em̄ hoc.)pſeqͥtur ꝓpoſitū. ponit duas ꝯditōes reqͥrunt̉ ad actio paſſionē. qͣꝝ pͥma eſt. patiēs qd̓ eſt in potētia patit̉ ẜm qͣſdā ꝑtes. ſꝫ ẜm oēs Et declaratōe illiꝰ ꝓprietatisp̄mittēs qͦddā pͥncipiū manifeſtuꝫ. ſcꝫ entiū qͦddā eſt inpotētia. illd̓ eſt paſſiuū. qͦddā ē actu. illd̓ eſt actiuū. tale em̄ eſt natū agere pati .i. tale eſt patiēs in potētia. qͣle ēagens in actu. Et ita ſit tūc eſt illa paſſionis illud qd̓ eſt in potētia recipit aliquā formā.. id eſt ẜm aliquas ꝑtes. autē i. ẜm quaſdā ꝑtes. ſed oꝑtet ſitpaſſibile oīno .i. in om̄i ꝑte inqͣꝫtuꝫ eſt in potētia. Eſt tn̄ ve in vna ꝑte p̄t magꝭ reciꝑe paſſionē qͣꝫ in alia ꝓpter virtutem cauſatam ab agente. qꝛ paſſiuuꝫ poteſt magis eſſediſpoſitum in vna parte qͣꝫ in alia ad recipiendum formāquā agens intendit inducere Si em̄ aliquis velit dicere magis paſſiua ſint magis poroſa. ſicut videmꝰ in venis metalloꝝ. quia ille vene que ſunt rariores ſunt magisdiſpoſite ad recipiendū formam metalli. ſic videt̉ poriſint cauſa paſſionis. Dicit ſanctus Thomas. hoc noneſt verū. qꝛ foramīa non ſunt ibi cauſa paſſionis. ſed potiꝰdiſpoſitio media eſt paſſibilis a tali actiuo non ab alioTunc ibi ¶Continuū igitur) Ponit ſcd̓am ꝯditioneꝫEt eſt agens patiens debēt eſſe diuiſa non cōtinua.qꝛ illud quod eſt cōtinuū eſt paſſibile. Nihil em̄ patit̉a ſeip̄o. Debent tamē agētia patiētia eſſe in debita ꝓpiu