PrimusDegeneratione

paſſiuū. ⁊ ſic nō erit principiū actionis. ſed potius ip̄m mouens. Si aūt moueret̉ a ſeip̄o tunc aut erit indiuiſibile. qͥaẜm vnā ꝑtem mouet. ⁊ ẜm aliā moueret̉. aut in eodeꝫ ẜmidem erūt contraria cum mouere ⁊ moueri ſint contraria.Sed vtrūqꝫ illoꝝ eſt impoſſibile Etiam ſeq̄retur ꝙ nō ſolum eſſet vna materia numero ꝯtrarioꝝ. ſed vna potentiaꝓpinqua. ⁊ ſic cōtraria non haberent diuerſas naturas. ⁊ gͦnō eſſet multitudo rerū. ſed oīa eſſent vnū. qꝛ oīa eſſent abeadē materia ⁊ ab eadem potentia numero. que potentianon differt ab actuQuicunqꝫ igitur per poros motionē inqͥuntpaſſiones contingere. Siqͥdem ⁊ plenis porisſuꝑfluūt pori Si em̄ ita patit̉ aliqͥd eſſe. ⁊ ſi nōporos habēs. ſed ip̄m cōtinuū ens patiet̉ eodēmodo. Amplius aūt qūo ꝯtingit de inſpicere ⁊videre vt dicūt. Nō em̄ ẜm tactos ꝯtingit trāſire ꝑ trāſparētia neqꝫ ꝑ pͥoros. ſi plenus vnuſquiſqꝫ. qͥd em̄ differt aūt nō pͥoros habere om̄eem̄ ſic erit plenū. Sed ⁊ ſi vacua qͥdē hec neceſſe aūt corꝑa in eis habere idē ꝯtingit rurſuꝫSi aūt talia ẜm magnitudinē vt nō ſuſcipiantcorpus aliqd̓. ridiculū paruū qͥdem exiſtimarevacuū. magnū autē nō eſſe vacuū. qualecunqꝫaūt vacuū aliud aliqͥd exiſtimare dicere. niſi regionē corꝑis. Quapropter manifeſtū quoniaꝫom̄i corpori ẜm timorem equale erit vacuum.Uniuerſaliter aūt pͥoros facere ſuꝑfluū Siquidē em̄ nihil facit ẜm tactū. neqꝫ ꝑ pͥoros trāſiens facit. Si aūt in tāgendo ⁊ poris non entibus. hec qͥdem patient̉. hec aūt facient adinuicem hoc mō innatoꝝ. Quoniā ergo ita dicereporos vt qͥdā exiſtimant aut mēdaciuꝫ aut mane eſt manifeſtum ex his eſt: diuiſibilibus aūtom̄ino corporibꝰ entibꝰ poros facere ridiculūScd̓m id em̄ ꝙ diuiſibilia poſſunt ſeparariHic ꝯſequenter reprobat p̄dictas opiniones qͣꝫtuꝫ admodos agēdi ⁊ patiendi. Et pͥmo oſtendit ꝙ ad actioneꝫet paſſionē non ſunt neceſſarij pori duabus rationibus. pͥma. quia ẜm illos tunc corpus patitur quādo actiuū tangit ipſum in pͥoris. ⁊ ſic patit̉ per tactū actiui. ergo nō oportet ponere pͥoros. quia actiuū poteſt tangere paſſiuū. qd̓ ētotum continuū. ⁊ non habet pͥoros. et ſic pori ſunt om̄inoſuꝑflui. Secunda ratio. quia illi nō poſſunt dicete quomōfiat videre vel inſpicere quādo ſenſus videt ꝑ tranſparentia. quia non poſſunt dicere ꝙ ſenſus ẜm tactum tranſeatper tranſparentia. ſcꝫ per vitrum vel criſtallum. quia ſenſatio fit per diſtantiā. nec poſſunt dicere ꝙ ſenſus fiant ẜmporos. quia vel eſſent in toto corpore pleni. tunc ibi nō poſſet tranſire radius vel res viſibilis. ita ꝙ fieret contactusrei viſe ⁊ viſus. Si vero eſſent vacui tunc neceſſe eſſet eēaliqua corpora in eis. ⁊ ſic totum corpus erit plenum. quianihil differt habere pͥoros plenos et non habere poros.Tunc ib. i ¶ Sed et ſi vacua qͥdem) Remouet quandā

ſalſam reſponſionē que poſſet dari quia poſſet aliqͥs dicere ꝙ pori ⁊ foramina ſint vacua. Reſpondet ph̓s ꝙ ſi eēntvacua aut poſſent recipere corpus implēs ip̄a. aut nō. Sꝫpoſſint ponat̉. ergo ꝙ recipiant. quia poſſibi poſito in eē qd̓ex eo accidit non eſt impoſſibile. ergo ſeqͥtur idem qd̓ pͥus.ſcꝫ ꝙ non poſſet aliquid videri per tranſparens. Si auteꝫpori ſint tales ꝙ non poſſunt recipere corpus implens. eoꝙ ſunt parui. hoc eſt ridiculū dicere. ſcilꝫ ꝙ paruū foramenquod porus d̓r ſit vacuū. magnū autem ſpaciū non ſit vatuum. quia qualecūqꝫ ſit vacuū ſiue paruū ſiue magnumſemꝑ habet corpus ſibi equale implens ipſum. vt patꝫ perdefinitōem vacui. quia vacuū nihil aliud eſt niſi regio. id ēſpacium corporis ſuſceptiuū Tunc ibi (Uniuerſaliterautem) Oſtendit poros vniuerſaliter eſſe ſuꝑfluos propter actionem. quia vel agens agit ẜm contactū vel nō. Sivero agit per contactū. ergo non reqͥruntur pori vt intrinſecus tangat. Si autem agat ẜm contactū tunc non exiſtētibus poris poteſt actiuū tangere paſſiuū. ⁊ ſic fiet actioet paſſio Ultimo epilogat dicens. ꝙ ponere poros auteſt mendaciū aut eſt inuitile ad actōem ⁊ paſſioneꝫ. Etiamnon ſunt pori neceſſarij ad diuiſionem corporis. quia corpora tam mathematica qͣꝫ phyſica poſſunt ſeparari ẜm idꝙ diuiſibilia ſunt cum in mathematicis non ſint pori. ⁊ tamen ſunt mathematicalia diuiſibilia.¶ Utrum actio ⁊ paſſio fiāt ꝑ poros. vtQV.d̓t Empedocles. vel ꝑ corpora indiuiſibilia. ſicut dixerūt Democritus Leucippus ⁊ eorum ſequaces. Dd̓m ad ambo ſimul. ꝙ nō. vt ſufficiēter patꝫꝑ rōnes ph̓i quas adducit cōtra opiniones antiquoꝝ. etpreſertim cōtra opinioneꝫ Democriti ⁊ Empedoclis. qͥaAreſtoteles relinqͥt opinionē Melliſſi tanqͣꝫ abſurdā. ſeꝗopinionē Platōis al̓s improbauit. Sunt ergo in ſummaquattuor opiniones antiquoruꝫ de mō agendi ⁊ patiendi.Prima eſt Empedoclis qͥ d̓t actōem ⁊ paſſionē fieri ꝑporos. Secūda Democriti ⁊ Leucippi. qͥ vno ſermone poſuerūt corpora indiuiſibilia infinitaꝝ figuraꝝ eſſe principiaomniū rerum. Tercia eſt opinio Melliſſi qͥ ponit tm̄ vnūens immobile infinitū. ⁊ ſic negauit actōem ⁊ paſſioneꝫ ⁊vniuerſaliter omnē motuꝫ. vt patet ex primo phyſicorumQuarta eſt opinio. Platonis ponētis indiuiſibiles ſuꝑficles eſſe reꝝ principia. Harū aūt opinionū ꝯꝑatōes cū aliquaꝝ reprobationibꝰ ex his q̄ dicta ſunt relinquo notay Omne agens agit per contactuꝫ. vel ergo actio¶ erit ẜm ſuperficiem tm̄ quod non eſt dicenduꝫ.aut ẜm ꝓfundum quod eſt verum. ſed hoc non poteſt fieri niſi mediantibus pͥoris. ergo. Dicendum ꝙ modusagendi poteſt ſaluari abſqꝫ pͥoris hoc modo. quia agensprimo diffundit ⁊ multiplicat ſuam virtutem ꝑ mediumſibi proximū. ⁊ mediante illo diffundit eandem virtutē inalterū. ⁊ ſic ꝯn̄ter vſqꝫ ad paſſum quod tangit īmediateẜm illā virtutē in ſuperficie. ſꝫ mediate ꝑ ꝯtinuaꝫ actionēagit in ꝓfundū paſſi. ⁊ tangit paſſuꝫ ẜm ꝓfundū mediateAd ſenſum videmus rara fapAQ cilius pati qͣꝫ denſa. Sed huinō eſt alia cauſa niſi quia ſunt poroſa. ergo actio et paſſiofiunt ꝑ poros. Dd̓m ꝙ hoc non eſt ratione poroſitatis.ſed eſt ratione humidi leuiter effluentis. ratione cuius faciliter tranſmutatur ab agente. Etiā rarū hꝫ minus de materia qͣꝫ denſum. ⁊ ideo minus reſiſtit actioni agentis