PrimusDe generatione

quitate in ſe vel in alijs ſi agētia debeāt effectuꝫ cauſare inpaſſo. ꝓpter det erminatā virtutē quā habēt agentia. Dicit̉in ſeipſis. ꝓpter primū agens ⁊ vltimū patiēs que ſunt immediata. d̓r. in alijs. ꝓpter primū agens ⁊ vltimuꝫ patiens.qn̄ inter ipſa eſt mediū qd̓ agit ⁊ patitur. Sicut ignis calefacit nos med iante aere qͥ calefactus calefacit corpꝰ nr̄mTum aūt exiſtimare pati: tū aūt nō determinātes in principio hoc dicendū Si em̄ nō vbiqꝫ diuiſibilis magnitudo ſꝫ ē corpꝰ indiuiſibile aut latitudo. nō vtiqꝫ erit vbiqꝫ paſſibile ſedneqꝫ cōtinuū nullū. Si aūt hoc mēdaciū ⁊ omne corpus diuiſibile. nil em̄ differt dicere diuiſuꝫ eē aūt tāgere. aut vtiqꝫ diuiſibile eē Si eī ſegregari poſſūt ẜm tactꝰ. vt aiūt quidā ⁊ nōdū ēdiuiſum poſſibile erit diuiſum eſſe. fit em̄ nullūimpoſſibile Uniuerſaliter aūt hoc generarimō ſciſſis corporibꝰ incōueniēs ē Deſtruit em̄hic ſermo alterationē. Uidemꝰ aūt idē corpꝰcōtinuū ens. quādoqꝫ quidē humidū quādoqꝫaūt coagulatū diuiſione nō ⁊ cōpoſitione hecpatiēs nec cōuerſione ⁊ tactu. ſicut ait Democritꝰ Non em̄ tranſductū neqꝫ trāſpoſitū ẜꝫ naturā coagulatū ex humido generatū ē. nec aūtnūc ſunt dura ⁊ coagulata indiuiſibilia tumoribꝰ. Sed ſimiliter omne nūc humidū quādoqꝫaūt durū ⁊ coagulatū eſt Ampliꝰ aūt nec augmētationē poſſibile eē ⁊ diminutionē: nō enimquodcūqꝫ maiꝰ erit factū. ſiqͥdem erit appoſitioet nō eē trāſmutās aut mixto aliquo aut ẜm ſetrāſmutantē Quid igit̉ ē generare ⁊ facere. generari aliquid. ⁊ pati adinuicē. ⁊ quomō cotingit. ⁊ quomō inquiūt quidē ⁊ quomō nō cōtingit determinatū ſit hoc modoHic ꝯn̄ter ph̓us ꝓbat ſcd̓am cōditōnem. Dicens ꝙexiſtimore ꝙ res patiant̉ ẜm aliquā ꝑtem ⁊ ẜm aliquā nohoc hic eſt determinandū. ⁊ dd̓m eſt ꝙ hoc eſt falſum. Sſi ꝯcederet̉ ꝙ corpus vel magnitudo nō eſſet vbiqꝫ diuiſibilis. ſed diuideret̉ in corꝑa īdiuiſibilia. ſicut dixit Democritus. vel ī ſuꝑficies indiuiſibiles ſicut voluit Plato. tūcverū eſſet ꝙ corpus nō eſſet in omī ſua ꝑte paſſibile. ⁊ etiaꝫeſſet verū ꝙ nullū eſſet cōtinuū. licet cōtinuaret̉ ad indiuiſbile. qꝛ diuiſibile nō ꝯponit̉ ex indiuiſibilibꝰ. Si aūt hoc ſitmendaciū īmo eſt mendaciū ſicut d̓t doctor. qꝛ om̄e corpꝰeſt diuiſibile ⁊ nihil differt dicere ꝙ diuidat̉ vel ꝙ ſit diuiſibile. aut ꝙ tangit̉ vel ꝙ ſit tangibile. Et lꝫ diuidat̉ ẜm Democritū in poro. tn̄ etiā eſt diuiſibile in ꝑtibꝰ. q̄ pͥoris interponunt̉. ⁊ ſil̓r eſt tangibile ꝯtra antiqͦs. Et gͦ ẜm totuꝫ eſttangibile diuiſibile ⁊ paſſibile. ſꝫ poſſibili poſito in eē nultum ſeqͥtur impoſſibile. ſicut ſi corpus poſſet ſegregari ẜmtactus .i. ẜm ſuꝑficies in qͥbus eſt tactꝰ. vt dicūt Platōnici. ⁊ nō ſit actu diuiſum. ſed ponat̉ diuiſibile nullum ſeqͥturimpoſſibile Tūc ibi (Ul̓iter āt) on̄dit ꝙ p̄dicta opinionō ſit ſufficiēs ad actōnem ⁊ paſſionē. Et pͥmo on̄dit ꝙnō ſit ſufficiēs ad alteratōem. imo deſtruit ip̄am. Dicens

ꝙ iſte modus qͥ d̓t actōem ⁊ paſſionē nō poſſe fieri ſine corporibus ſciſſis .i. ſeꝑatis ꝑ poros ē incōueniēs. qͥa deſtruitalteratōem. Uidemus em̄ idē corpus ⁊ ꝯtinuū manensqn̄ eſt humidū ⁊ liqͥdum fieri coagulatū. ſicut glacies ⁊ adfluida. ⁊ tn̄ talis alteratio fit ſine diuiſionē ip̄iꝰ corꝑis cōitnui ⁊ ſine aliqua alia ꝯpōne ⁊ ſine ꝯuerſione ſuaꝝ partiuꝫet etiā abſqꝫ tactu diuerſo in ordīe partiū ꝯponentiuꝫ. ſicuttn̄ d̓t Democritus. Quia qn̄ humidū coagulat̉ tūc ꝑtesnō trāſducunt̉ .i. nō extendunt̉ mutādo ſitū. neqꝫ etiā trāſmutant̉ .i. nō trāſponunt̉ mutādo ordinē. neqꝫ oꝑtet corpora indiuiſibilia tumoribꝰ .i. ẜm quantitatē ſubintrare. vtcauſent coagulatōem. ſed ip̄m humidū qd̓ coagulat̉ hꝫ ſeſemꝑ eodē mō. ita ꝙ ꝑtes eius neqꝫ ꝯponunt̉ neqꝫ addūt̉vel diminuunt̉ neqꝫ diuidunt̉ neqꝫ mutant ordinē vel ſitūSic gͦ pꝫ ꝙ p̄dicta opinio deſtruit alteratōnem. Scd̓o deſtruit augmentū. qꝛ in augmentatōe quelibet ꝑs. auget̉. ſꝫſi augmentū fieret ꝑ additōem athomoꝝ vt ipſi dicūt. tūcnō erit augmentatō. ſed ſolū q̄dam appoſitio corporuꝫ adcorpus abſqꝫ augmentatōe eniuſlibet ꝑtis. Etiam in augmentatōe illud qd̓ augmētat̉ trāſmutat̉ de minori quātitatem maiorē. ſed ꝑ additōem corpoꝝ athomoꝝ. hoc noncōtingit. qꝛ vnū indiuiſibile mixtū alio .i. additū altero nōtrāſmutat ip̄m de mīori quātitate in maiorē. neqꝫ etiaꝫ ipſum totū trāſmutāt corꝑa indiuiſibilia. ita ꝙ remaneāt incorrupta. quo mō miſcent̉ grana frumēti in medio Ultimo epilogat ibi (Quid igit̉) vt patet in litteraj F Utrū agēs ẜm ꝙ eſt in actu ſit natūQIagere. ⁊ patiēs pati ẜm ꝙ ē in potentia vl̓ ptāte Dd̓m ꝙ ſic. pͥmū pbat̉. qꝛ agens agit ẜmꝙ diffundit virtutē ſuā in paſſum. ſꝫ illa virtus diffundit̉ ẜm actū ⁊ formā. igit̉ ⁊c̄. Minor ꝓbat̉: qꝛ forma ē ꝑfectio rei. ⁊ ē radius qͥdē intelligētie vl̓r agētis. ⁊ ꝑ ꝯn̄seſt bonū qͦddā: ſꝫ boni ē ſe diffundere. Scd̓m ptꝫ. qꝛ ẜmillud aliqͥd patit̉ ẜm qd̓ recipit actū agētꝭ. qꝛ hoc eſt eēpaſſiuū. ſꝫ hoc fit ꝑ potētiā paſſiuā. gͦ ⁊c̄. Minor ꝓbat̉.quia talis potētia ē principiū tranſmutandi ab alteroinqͣꝫtum ab alteroQ ẜm aliqͦs ex textu AreſtIUIAI OE. eliciunt qnqꝫ ꝯditōes ſue pprietates ad actōeꝫ ⁊ paſſionē reqͥſite. qͥs oēs tāgit ſanctus Tho. licꝫ ẜm ſuaꝫ ꝯtinuationē ſint tm̄ due iuxtexpōem ſuꝑius traditā. Prima ē. qꝛ patiens dꝫ eē talin potētia qͣle ē agēs in actu. qꝛ agēs ſua virtute hꝫ ſibiaſſil̓ari paſſuꝫ. Etiā agēs ⁊ patiēs ſtꝭ ꝯtraria. vt pꝫ exdictis. ſꝫ ꝯtraria ſunt eiuſdē generis .i. materie vel potētie. Scd̓a ē. paſſibile natum ē pati ẜm quālibet partem ſui ⁊ nō ẜim vnā partē ⁊ ẜm aliā partē nō. ſicut dixerunt illi qͥ poſuerūt pͥoros vl̓ corpora indiuiſibilia. qꝛ illidixerūt ꝙ in pͥoris corpus pateret̉. ſꝫ nō in ꝑtibꝰ diuiſibilibꝰ q̄ pͥoris interponūt̉ Rō ꝯditōis eſt: qꝛ paſſum eſteiuſdē potētie ⁊ materie in omibus ſuis ꝑtibꝰ. Tercia ēꝙ paſſum magis diſpoſitū magis patit̉. ⁊ minꝰ diſpoſitū minꝰ parit̉. Cuius rō ē. qꝛ tale ē magis aptū natumreciꝑe virtutē agētis. nō tn̄ oꝑtꝫ ꝓpterea ponere porosillius eē cauſam ẜm expōem doctoris ſancti. qͣꝫuis aliqͦmō ad facilitatē ꝯferāt. Quarta. ꝙ illud qd̓ eſt totū etꝯtinuū nō ē paſſibile a ſeip̄o. qꝛ ẜm ſanctū Thomā noneſt magis rō qͣre vna ꝑs eius agat ⁊ alia patiat̉ qͣꝫ alia.cū ꝑtes ꝯtinui ſint ſil̓is nature. Quinta. ꝙ agens ⁊ patiēs ſint approximata vl̓ in ſeipſis vel in alijs uxta modum ſuperius per doctorem expoſitum