Et corruptione

Folio xix

Poſtqͣꝫ ph̓us poſuit opiniones alioꝝ de principijs reꝝnaturaliū. ⁊ de modis qͥbus agunt ⁊ patiunt̉ ad inuicemHic cōſequenter reprobat illas opiniones. Et primo reꝓbat opiniones eoꝝ qͣꝫtum ad poſitōem athomoꝝ. q̄ dicebant eſſe principia. Secūdoqͣꝫtum ad modos agendi qͦsponebant. ibi (Quecūqꝫ ergo ⁊c̄.) Dicit ergo pͥmo ꝙ indiuiſibilia corꝑa non poſſunt eſſe pͥncipia. ꝓbat ducendoad impoſſibile. ſcꝫ ꝙ cōtradictoria eēt ſimul vera. tali rone. quia ſi indiuiſibilia corpora eſſent tunc nec agerent necpaterent̉ adinuicem. ⁊ ſi eſſent principia. tunc agerent ⁊ paterent̉. ⁊ ſic agerent ⁊ non agerent. paterētur ⁊ nō paterentur quod eſt impoſſibile. Sed ꝙ non agerent nec paterē.tur ꝓbat duplici rōne. Prima quia actio ⁊ paſſio fit ꝑ vacuum. ſed in talibus athomis nō eſt vacuū. ergo ⁊c̄. Secūda ratio. om̄e quod eſt cauſa actionis ⁊ paſſionis eſt durūvel molle vel aliqua qualitate diſpoſitū. ſed nulluꝫ corpusindiuiſibile eſt tale. ergo nec erit actiuū nec paſſiuū. Ꝙꝭ autem corpora indiuiſibilia agerēt ⁊ paterent̉ probat tribusrōibus. Prima quia ẜm illos ph̓os corpora indiuiſiblique ſunt figure circularis ſunt calida. ergo oportet eē aliaalterius figure que ſunt frigida. quia vnū contrarioꝝ nōeſt in natura ſine reliquo. ſꝫ ſi ille due qͣlitates ſint in athomis oportet etiam in eis eſſe qualitates cōſequentes. queſunt grauitas duricia leuitas mollicies. ⁊ ſic de alijs. quibꝰpoſitis oportet vnū aſcendere ⁊ alterum deſcendere. ſicutapparet in radijs ſolis. Et ergo neceſſario vnū agit in alterum ⁊ econtra Secunda ratio tangit̉ ibi (Sed tamengrauius) quia ẜm Democritū vnū indiuiſibile eſt grauiꝰalio. ergo etiā vnū eſt calidius alio. ſed illa quando debiteappropinquāt agunt ⁊ patiunt̉. ſicut leuiter calidum patit̉ab excellenti calido. non inqͣꝫtum ſunt ſimilia. ſed inqͣꝫtuꝫmagis calidum excedit plus frigido ꝑmixtum Terciaratio tangitur ibi (Sed tamē ſi durum.) que talis eſt. SiDemocritusʸ dicat in athomīs eſſe durū neceſſe ē ꝙ dicatetiam molle eſſe in eis. quia ſi vnū contrarioꝝ fuerit in rerūnatura ⁊ reliquū. vt habetur ſecundo celi. ſed molle eſt paſſiuū cum ſit naturalis impotētia reſiſtendi tactui. licet in q̄tum eſt in ipſo humido ſit ſubactiuū. id eſt agens ꝑ humidum. ergo ſeqͥtur iterum athomos eſſe actiuos ⁊ paſſiuosSic ergo ẜm ꝙ deducit cōmentator. quocunqꝫ modo ponant indiuiſibilia ſemꝑ cōtingit eis impoſſibile. quia ſi ponant ipſa non eſſe ſuſceptiua paſſionū. ſeqͥtur ꝙ non ſit aliqua cauſa actōnis ⁊ paſſionis. quia ẜm ſolam figuraꝫ nonfit actio ⁊ paſſio. al̓s em̄ mathematicalia agerent ⁊ paterētur. Si vero ſint receptiua paſſionū. aut ergo erit vna qͣlitas in quolibet athomo aut plures Si vna qualitas ita ꝙvnū ſit calidum ſic ꝙ non poſſet eſſe frigiduꝫ ⁊ aliud frigidum ſic ꝙ nō poſſet eſſe calidū tunc eoruꝫ materia nō eriteadem. ⁊ ſic non erunt tranſmutabilia adinuiceꝫ. Si veroplures tunc erūt diuiſibilia ẜm illas. ⁊ ſic indiuiſibilia erūtdiuiſibilia. etiam cōtraria erunt in eodem indiuiſibili. quiaille plures qualitates ſunt acciue ⁊ paſſiue. quare etiā erūtcōtratie. cum actio ⁊ paſſio ſint inter cōtraria. Sequituretiam ꝙ inſunt eidem ẜm idē quod eſt impoſſibile. Seqͥtur etiam ꝙ ſi athomus infrigidetur ꝙ ẜm ideꝫ calefiat qd̓falſum eſt. Et ita ſimiliter dicendū eſt de alijs qualitatibꝰactiuis ⁊ paſſiuis q̄ ſunt duruꝫ ⁊ molle. Tunc ibi (Hocem̄ ⁊ ſolida) Reprobat opinionē Platōnis qui poſuit ſuꝑficies indiuiſibiles eſſe principia abſqꝫ tamen vacuo. taliratōe. quia rarum ⁊ denſum nō ſunt ſine vacuo. ſed in illisſuꝑficiebus non eſt vacuū. ergo nec rarum ⁊ denſum. Sꝫrarum ⁊ denſum ſunt prime qualitates ex parte materie.

ergo ip̄is non exiſtentibꝰ non erunt alie qualitates ꝯſequētes. Sic ergo in corpore indiuiſibili nulle erūt qͣlitates actiue ⁊ paſſiue. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nec aget nec patiet̉ nō exſſte vacuoAmplius autē incōueniens ⁊ parua quideꝫindiuiſibilia eſſe. magna autem non. Nunc qͥdem em̄ rōnabiliter maiora magis conſtringūtur qͣꝫ parua. Hec quidem em̄ diſſoluūtur facilius paruis (verbi gratia) Magna qͥdem procedunt ex multis. Indiuiſibile autē vniuerſaliter magis: quare magnis exiſtit magis qͣꝫ paruis Amplius autem vtrum vna omniū natura illorum ſolidorum. aut differt alterum abalteris. quemadmodū ſi hec qͥdem eſſent igneahec autē terrea ẜm tumorē. Siquideꝫ em̄ vnanatura eſt omniū quid diuidēs erit. aut quarenon ſunt tangentia vnū. Quemadmodū aquaaquā quando tangit. nihil em̄ differt poſterioraqua priori. Si aūt alia qͣlia hec. Et manifeſtū ꝙ has ponendū pͥncipia ⁊ cauſas cōtingentiū magis qͣꝫ figuras. Amplius aūt drn̄a in natura. ⁊ vtiqꝫ faciēt ⁊ patient̉ approximata adinuicē. Amplius qͥd eſt qd̓ mouet̉ ⁊ ſiqͥdē eſtaliud paſſiuū Si aūt ip̄m ſcip̄m. vnūqd̓qꝫ aūtdiuiſibile erit ẜm aliud qͥdē mouēs. ẜm aliudmotū. aut ẜm idē ꝯtraria exiſtūt. ⁊ nō ſolū materia erit numero vna ſed et potentiaHic ꝯn̄ter ph̓s remouet quandā inſtantiā ſiue falſamrn̄ſionē. que poſſet dari ad rn̄ſiones ſuas. qꝛ poſſet aliquisdicere ꝙ athomi ꝑui ſunt indiuiſibiles. magni aūt diuiſibiles Dicit ph̓s ꝙ hoc eſt incōueniēs. qꝛ qͣꝫuis rōnabiliuset facilius magna diuidant̉ qͣꝫ parua cū magna ꝯponant̉ex multis. tn̄ paruitas ⁊ magnitudo nō ſunt cauſa diuiſibilitatis. vel indiuiſibilitatis. et ergo ipſi athomi de natura ſua ⁊ vl̓iter ſunt indiuiſibiles. non tamē ꝓpter magnitudinē vel paruitatē Tunc ibi (Amplius aūt vtruꝫ vnaPh̓us ſupradictis addit aliā rōnem ad ꝓbandum athomos non eſſe principia. que talis eſt. quia vel illa corporaeſſent vnius nature aut diuerſaꝝ naturarum. ita ꝙ aliquaẜm naturalē quantitatem eſſent ignea ⁊ alia terrea. Nonvnius nature. qꝛ tunc nihil eſſet diuidens ⁊ diſcōtinuansipſos athomos. ſicut accidit in aqua qn̄ ꝑtes aque ſe tangunt. tunc ſtatim cōtinuant̉. ⁊ nō differt vna pars ab aliaſed hoc eſt falſum de corporibꝰ athomalibꝰ. Neqꝫ diuerfarum naturarum. quia ſi eſſent diuerſarum naturarum illa differentia eſſet a qualitatibus et naturalibus formiset ſic ille forme naturales magis eſſent pͥncipia reꝝ q̄ ſuntex athomis qͣꝫ figure athomoꝝ. qͣs tm̄ Democritꝰ dixiteē pͥncipia. Etiā ea q̄ drn̄t in materia ⁊ forma agunt ⁊ patiunt̉ adinuicē qn̄ approximant̉. ſed illa que ſunt diuerſa infigura nō agunt ⁊ patiunt̉. ergo cōuenientius ille diuerſeforme debent poni principia actionis ⁊ paſtiōis qͣꝫ diuerſefigure Tunc ibi (Amplius qͥd eſt) On̄dit ꝙ corꝑa indiuiſibilia nō mouent̉ in vacuo ſicut dixit Democritꝰ tali rōne. Si indiuiſibilia mouerentur in vacuo. vel mouerentur a ſe vel ab alio. Si ab alio tunc ipſum indiuiſibile erit

in iiij