Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIIr
Einzelbild herunterladen
 

Et corruptione

Folio xvij

materiā eiuſdē rōis eo qd̓ mouet̉. Sꝫ vltimū mouēsſꝑmouet motū ab alio pͥori. Et ita ſil̓r eſt de agēte. qꝛ ēqd̓dā agens pͥmū qd̓ ē īpaſſibile. qd̓ vltimū quodagendo patitur. Quecūqꝫ em̄ eādē habēt naturā. faciūtimpaſſibilia entia (vbi gratia) medicina em̄ ipſa faciēs ſanitatē nihil patit̉ a ſanao Cibꝰ aūt fa­ 2ciens et ip̄e patit̉. aut em̄ calefit. aut infrigidat̉.aut aliud quid patitur ſimul faciēs. Eſt autemmedicina quidē vt principiū. vltimū aūt cibꝰ eſtet tangēs Quecūqꝫ quidē igit̉ in materia habent formā. hec quidē impaſſibilia actiuoꝝ.cūqꝫ aūt in materia paſſiua Materiā quidē em̄dicimꝰ ſil̓r eādem vt ita dicā cuilibet ꝯtrarioª vt genꝰ ens. potēs āt calidū preſenti caleqfaciēte approximāte neceſſe calefieri Ideo quēadmodū ē hec quidē factiuoꝝ impaſſibilia. hecāt paſſibilia quēadmodū in motione eodēhabet in factione Illic em̄ primitꝰ mouēs immobile et in factiuis primitꝰ faciēs impaſſibileHic ꝯn̄r aſſignat cām diuerſitatis dictoꝝ. Dicens qͣre quoddā agens in agendo reꝑatit̉ qd̓dā ēiſta. qꝛ q̄dā hn̄t eandē materiā talia faciūt ſeu agūtet patiunt̉ ab his in agunt. Sicut exempli gr̄a. medicina ſaciens ſanitatē nihil patit̉ a ſanitate. qꝛ cōmunicat ſecū in materia. medicina ſit in aīa ſanitas incorpore. Quedā vero hn̄t naturā ſicut cibꝰ vel potio etid qd̓ ſanat̉. cibꝰ agendo patit̉. qꝛ aūt calefit aut infrigidat̉. Et inter illa duo agentia medicina ē ſicut primum agens et cibꝰ ſicut vltimū. Et q̄cunqꝫ agentia hn̄t formā in materia ſit eiuſdē generis patientibus illa ſunt de naturis agentiū īpaſſibiliū. ſꝫ illa hn̄tformā in materia eiuſdē rōnis agendo patiunt̉. Subiūgit ſtatim ad hoꝝ declaratōem dicat̉ materia vna aliquoꝝ Dicens materia vna d̓r eſt ſuſceptiua ꝯͣrioꝝ.qͥlꝫ ſit vna ſubiecto. differt tn̄ ẜm eſſe. qꝛ habꝫ ſe vt genus. qͥdē p̄dicabile. ſꝫ qd̓ ē ſubiectū pͥmū ſubſtās duobus ꝯtrarijs aūt pluribꝰ. quoꝝ vnū eſt actiuū alteꝝpaſſiuū. qͣre vnū alteri appropinquās agit in ip̄m. ſicutillud qd̓ eſt in potētia ad calidū qn̄ appropinquat calefacienti fit actu calidū. Ex om̄ibꝰ iſtis ptꝫ q̄dam ſuntagentia paſſibilia q̄dā īpaſſibilia. ſicut dictuꝫ eſt demotione. ita ſil̓r dd̓m eſt de factōne. qꝛ ſicut in mouētibꝰpͥmū mouēs eſt īmobile. ita in effectiuis pͥmum efficiēseſt impaſſibile. Eſt āt factiua cauſa vt vnde principiū motus cuiꝰ aūt gratia factiuū Ideo ſanitas.factiuuꝫ niſi ẜm metaphorā. Etem̄ hoc qͥdemfaciēte qn̄ exiſtit generat̉ aliquid patiēs habitibus aūt preſentibꝰ adhuc generat̉ aliqͥd. ſedeſt iamSpeciēs aūt finis habitꝰ quidem. Materia aūt ẜm materia paſſiuū. Ignisquidē igit̉ habet in materia calidū Si autē aliqͥd ſeꝑatuꝫ calidū erit hoc patiet̉ Hoc qui

igit̉ forſitan impoſſibile ſeꝑatum. Si āt ſuntquidē talia. in illis vtiqꝫ erit qd̓ dicit̉ veꝝ Quidqͥdē igit̉ facere pati quibꝰ exiſtāt. quare determinatū ſit hoc modo Hic ꝯn̄r oſtendit ad quā cām reducat̉ agens adquā patiēs. Dicens agens eſt vnū pͥncipiū motꝰ diuerſum a formali finali. d̓r finalis niſi ẜᵐ metaphorā. Sꝫ ſit formalis neqꝫ finalis ſic ꝓbat. qꝛqn̄ faciēs ē ẜm actū faciens tūc aliqͥd generat̉ in patiēte.ſꝫ talibꝰ habitibꝰ ſiue formis (ſic̄ ē ſanitas ē finis oꝑationis medicine) p̄ſentibꝰ generat̉ aliqͥd nec fit ſꝫ ē. ſpēs finis ſunt habitꝰ differētes. qꝛ habito fine qeſcit motor. Tūc ibi. Materia aūt. Oſtendit ad quacām reducat̉ patiens. d̓t reducat̉ ad materiā. qꝛ materia ẜm materia eſt paſſiua. patiunt̉ materiā. ſꝫilla ſunt actiua paſſiua hn̄t formā in materia. Etſi eēt aliqd̓ calidū ſeꝑatū a materia. hoc nihil pateret̉. ſedforſan īpoſſibile ē aliqd̓ tale ſeꝑatū. ſicut tn̄ qͥdā dixerunt. in illis tn̄ ẜm veritate ſeꝑata ſunt a materia. veꝝē qd̓ d̓r. ſcꝫ nihil patiunt̉. ſꝫ de illis determinare locuꝫhꝫ in pͥma ph̓ia Ulteriꝰ epilogat ē lr̄a plana.QuVL Pro reſponſione notādū finis Utꝝ agens in agendo repatiat̉.aliter mouet qͣꝫ efficiens. qꝛ finis mouet efficiēs efficiens mouet mobile vel patiens ad formā. vel vbi Et tale mouēs effectiue ē duplex. qꝛ qd̓dā ē pͥmū alid̓ ꝓximum Primū adhuc ē duplex. qꝛ qd̓dā ē pͥmū ſimpl̓r qd̓ē ſimpl̓r īmobile. Aliud ē pͥmū in genere. ſicut celū ē primum alteras. ſꝫ ē ſimpl̓r pͥmū mouens. tale mouēdo mouet̉. ſꝫ ab eo qd̓ mouet. qꝛ cōicat eo ī materia. Sꝫ mouens ꝓximū ſiue vltimū ē qd̓ ab alio motum mouet ad generatōem. ſicut vinū mouet ad ſanitatem. Tūc dd̓m tres cōcluſiones. pͥma. agens oīnoimmateriale nihil patit̉ agendo. pꝫ qꝛ materia eſt pͥncipiū patiendi. ſꝫ in tali agēte nulla ē materia. igit̉ Secunda ꝯcluſio. ages hn̄s materiā tn̄ eiuſdē rōis cumpaſſo nihil patit̉ ab eo. pꝫ. qꝛ tale ages ē in potētia adactu patiētis. Tercia ꝯcluſio. Agens ꝓximū cōicās paſſo in materia. etiā in agēdo reꝑatit̉. ptꝫ iſta ꝯcluſio autoritate ph̓i dicētis illa hn̄t formā in materia illa ſunt ipaſſibilia. ſꝫ illa actiua hn̄t formā in materia ſunt paſſiua. Probat̉ etiā rōe. qꝛ talia ſunt ꝯͣria. ſedꝯͣria ſunt actiua paſſiua adinuice. igit̉. Etiam ex inmateria cōicant paſſum ē in potētia ad actū agētꝭ eꝯͣquare etiā vnū patit̉ ab altero et econuerſo.F mouens mouet̉. ſicut in phyſicis oſtenV L. ſum ē. agens in agendo repatit̉. An̄setiā ꝓbat̉. qꝛ finis mouet mouet̉. Sꝫ ꝯn̄a tenet perAreſto. d̓t eodē ſuſcipiendū de facere patide mouere moueri Dd̓m Areſto. loqͥt̉ de agente effectiue qd̓ mouet motu ꝓprie dicto. ſꝫ finis ſolū mouet metaphorice. Et qn̄ d̓r medicina mouet effectiueet tn̄ mouet̉. Etiā intelligētia mouet celū mouet̉Sil̓r celū agit in hec inferiora et tn̄ nihil patitur ab eis.Senſibile etiā mouet ſenſum mouet̉ ab ip̄o Dd̓m ille inſtantie arguūt de agēte cōicāte in materia vl̓ approximato. in oībꝰ illis ē nccē agēs reꝑati.Si tercia ꝯcluſio eēc ꝟa ſeq̄ret̉ a ꝓportōneminoris inequalitatis eſſet actio. ꝓbat̉. qꝛ

ni ij