ex corruptione
Folio xvj
Uidet̉ aūt. Tercio ponit opinionē ſuā ibi. ſed quoniāQuarto diſtinguit agētia ⁊ cū hoc aſſignat cām diuerſitatis ip̄oꝝ ibi. Eodē aūt mō Dicit gͦ pͥmo ꝙ ꝯn̄rdeterminandū eſt de facere ⁊ pati. pͥus tn̄ videndū ē qͥdde hoc dixerūt pͥores ph̓i. quoꝝ opiniones vident̉ eſſeꝯͣrie de ip̄o facere et pati Nā multi antiqͥ ph̓i ꝯcorditerdixerūt ꝙ neceſſe eſt illa q̄ agūt ⁊ patiunt̉ ad inuicē eſſepenitꝰ diſſimilia qꝛ inter ſil̓ia vnū nō hꝫ magꝭ rōeꝫ agētis qͣꝫ aliud. nec vnū magis hꝫ rōem patientis qͣꝫ aliudſꝫ agere ⁊ pati inſunt eis eodē mō. Illa aūt q̄ ſunt diſſimilia ita ꝙ dn̄t formis ⁊ qͣlitatibꝰ ſunt nata agere ⁊ pati adinuicē. ¶ Et qn̄ eis obijcit̉. multus ignis corrūpitparuū ignē ⁊ tn̄ ſunt ſil̓es ⁊ vniꝰ nature. Reſpōdent ꝙhoc nō ꝯtingit ꝓpter ſil̓itudinē quā hn̄t ſꝫ ꝓpter ꝯrietatem in quātitate ip̄oꝝ. qꝛ magnū ꝯͣriat̉ paruo. ¶ Tuncibi. Democritus aūt. ponit aliā opinionē q̄ videt̉ eē cōtraria pͥme ⁊ eſt opinio Democriti qͥ fuit ſingularꝭ ⁊ ſolus dixit agens ⁊ patiens eſſe idē ⁊ ſil̓e. qꝛ ea q̄ ſunt diuerſa nec agunt nec patiunt̉ adinuicem Et ſi hoc qn̄qꝫꝯtingat tunc hoc non fit ẜm eundē inquantū diuerſa etdiſſil̓ia. ſꝫ inquantū ſunt in aliquo idē ⁊ ſil̓ia. Et illa ſtꝭq̄ accepit Areſtoteles ab antiqͥs de facere ⁊ pati.Uident̉ hoc aūt modo dicētes ſub contrarios ſermones dicere Cauſa aūt cōtradictionis ēqm̄ oportunū aliqd̓ totū inſpicere ꝑtem aliquaꝫdicūt ambo Simile em̄ ⁊ omnifariā ⁊ omninoindifferens rationabile non pati a ſimili nihil.Quid em̄ magis alteꝝ erit actiuū qͣꝫ alteꝝ. Sicquoqꝫ a ſimili pati poſſibile ⁊ ipſū a ſeip̄o: Quāuis his entibꝰ ita nihil vtiqꝫ erit. neqꝫ incorruptibile neqꝫ immobile. ſed ſimile ſcd̓m ꝙ ſimileactiuū. ipſuꝫ em̄ ſeipſuꝫ mouebit omne ⁊ corrūpit ⁊ omnifariā alteꝝ. ⁊ nullatenꝰ idēſimil̓r neqꝫem̄ patiet̉ albedo a linea neqꝫ linea ab albedinepreterqͣꝫ ẜm accidēs. puta ſi accidat albam ⁊ nigrā eſſe lineā Non exteriꝰ em̄ ſe ipſa a natura faciūt quecūqꝫ neqꝫ cōtraria neqꝫ ex ꝯtrarijs ſuntHic ꝯſequenter ſcd̓o manifeſtat predictas opiniones oſtēdēdo cām ꝯͣrietatꝭ in ip̄is Dicēs ꝙ p̄dicti ph̓ivident̉ dicere ẜmones ſubcōtrarios .i. qͦdāmo veros etqͦdāmō falſos. ⁊ ſic aliqͣliter cōpatiunt̉ ſe ſicut ꝓpōnesſubcōtrarie. Sꝫ cā ꝯͣrietatis ⁊ diuerſitatis iſtaꝝ opinionum ē iſta. qꝛ oportet ꝯſiderare naturā actiuoꝝ ⁊ paſſiuoꝝ tā ex ꝑte termini qͣꝫ ſubiecti ſiue (qͥd idē ē) tā ex ꝑtematerie qͣꝫ forme. ſꝫ ip̄i ꝯſiderauerūt tm̄ vnā ꝑtē. ⁊ gͦ dixerūt ī ꝑte veꝝ ⁊ ī ꝑte falſū. qꝛ illi de pͥma opiniōe ꝯſiderauerūt actiua ⁊ paſſiua ex ꝑte terminoꝝ ſeu formaꝝ etin hͦ bn̄ dixerūt. qꝛ oīno ſil̓e nō patit̉ ab oīno ſil̓i. ſcꝫ ſil̓i inmateria ⁊ forma. alias em̄ vnū nō magꝭ ageret in alteꝝqͣꝫ reliquū. Etiā ſi ſic tūc vbi ē maior ſil̓itudo. ibi eēt magis rō actōis ⁊ paſſiōis. ⁊ ſic idē ageret in ſeip̄m. Sꝫ iſtide ſcd̓a opinione ꝯſiderauerūt actiua ⁊ paſſiua ſolū ẜmmateriā ⁊ in hoc etiā bn̄ dixerūt. qꝛ hoc qd̓ eſt oīno alterum ⁊ nullatenus idē hoc nō agit in alteꝝ nec patit̉ abeo. qꝛ eſt impoſſibile ꝙ illa q̄ nō cōicant in materia agātet patiant̉ mutuo. Sicut ptꝫ exemplariter de linea ⁊ albedine q̇ nō cōicant in materia. ⁊ gͦ ſunt impaſſibilia ad-
inuicem. niſi forte ꝑ accn̄s ſicut qn̄ linea fit alba vl̓ nigraSꝫ ꝙ ꝑ ſe nō ſint actiua ⁊ paſſiua. ptꝫ. qꝛ illa q̄ nō ſuntꝯria nec ex ꝯtrarijs nō faciunt ſeip̄a adinuicē exteriusa natura .i. nō tranſmutant ſe adinuicē neqꝫ corrūpunt̉Et d̓r notanter exterius a natura .i. forma q̄ d̓r naturaſcd̓o phyſicoꝝ. qꝛ qn̄ aliqͥd generat̉ vel corrūpit̉ tūc etiāintroducitur forma quā pͥus nō habebat¶ Sed qm̄ nō quecūqꝫ innata ſunt pati ⁊ facere. ſed q̄cunqꝫ aut cōtraria ſunt. aut cōtrarietatē habēt. neceſſe ē ⁊ patiēs ⁊ faciēs genere qͥdēſimile eē ⁊ idē. ſpecie aūt diſſimile ⁊ ꝯtrariū. Innatuꝫ ē em̄ corpus quidē a corpore. ſaporē aūt aſapore. calorē a calore pati. vniuerſal̓r aūt homogenios ab homogenio Huiꝰ aūt cauſa. qm̄ cōtraria in eodē genere omnia. faciūt aūt ⁊ patiunt̉cōtraria ab inuicē Quaꝓpter neceſſe qualit̓ qͥdēeadē eſſe ⁊ faciēs ⁊ patiēs Qualiter aūt altera etdiſſimilia abinuicē. qm̄ aūt faciēs ⁊ patiēs genere quidē eadē ⁊ ſimilia. ſpecie aūt diſſimilia. talia aūt ꝯtraria manifeſtuꝫ qm̄ actiua ⁊ paſſiua ſibi inuicēſunt ꝯtraria ⁊ media Etem̄ vniuerſaliter generatio ⁊ corruptio in his Ideo ⁊ rationabile iā ignē calefacere ⁊ frigidū infrigidare. ⁊ vniuerſaliter faciēs aſſimilari ſibi ipſi patiēs. faciens em̄ ⁊ patiēs ꝯtraria ſunt. ⁊ generatio in contrariū Quaꝓpter neceſſe ē faciēs ⁊ patiens trāſmutari ſic em̄ incōtrariū generatio erit Secundū rationē autē nō eandē dicētes ambos tamē eſt tangere naturā Dicimꝰ em̄ pati quādoqꝫquidē ſubiectuꝫ (verbi gratia) ſanari hominē etcalefieri. infrigidari et alia eodē mō. quādoqꝫ ātcalefieri quidē frigidū. ſanari āt laborās. amboaūt ſunt natura. eodē mō ⁊ de faciēte. Quādoqꝫem̄ hominē calefacere inquimꝰ. quādoqꝫ aūt caliduꝫ Eſt quidē em̄ vt materia patit̉ Eſt autē vtcōtrariū patit̉ Ad idē quidē igit̉ reſpiciētes ideꝫoportere habere exiſtimauerūt facere ⁊ pati. adaltera autem contrarium.Hic ꝯpx ph̓s tercio ponit opinionē ꝓpriā. Ex cixcahoc duo facit. qꝛ pͥmo ponit eā. ſcd̓o reqͥdit veꝝ ſuꝑ opiniones antiqͦꝝ on̄dēdo ſcꝫ ꝙ ī ꝑte bn̄ dixerūt ⁊ in ꝑte errauerūt. aſſignās cuiuſdā erroris ip̄oꝝ cāꝫ. ibi. ẜm rōeꝫaūt. Dicēs pͥmo ꝙ qꝛ nō q̄libet ſunt apta nata agere ⁊pati abinuice. ſꝫ ſolū illa q̄ ſunt ꝯͣria vel hn̄t ꝯͣrietatē. iōneceſſe ē ꝙ ages ⁊ patiēs ſint ſil̓ia ⁊ idē in genere. id eſtmateria. ſꝫ diſſil̓ia ſiue diuerſa in ſpecie. Probat dupl̓r.pͥmo ꝑ inductōem. qꝛ corpꝰ ē natū pati a corꝑe qd̓ ē ſecū eiuſdē generis .i. in p̄dicamēto ſubſtātie. ⁊ cōicat ſecūin materia. qd̓ notanter d̓r ꝓpter corꝑa celica q̄ ẜm doctorē ſanctū nō cōicant in materia cum iſtis inferioribꝰ.Etiā ſapor natꝰ ē. pati a ſapore ⁊ calor a calore. qꝛ ſunteiuſdē generis ſcꝫ qualitatis Et vl̓r homo geniū ē natū
nn i