Et corruptione

Folio xiiij

Et nutrimentum id idem quidem. eſſe autaliud. Scd̓m id enim qd̓ eſt quod aduenit potentia quanta caro augmentatō eſt carnis. ẜmid aūt quod ſolum potentia caro nutrimentuꝫHic cōſequenter comparat augmentationē nutritioni penes differentiā eius quod auget ⁊ quod nutrit. Dicens ꝙ quando illud quod aduenit eſt in potētia ad vtrūqꝫ. ſcꝫ ad maiorem quantitatē ⁊ ad ſpeciem carnis. tūc auget. ſed inqͣꝫtuꝫ ipſum eſt in potentia ad hoc ꝙ fiat caro ẜmhoc nutrit ⁊ dicitur cibus. Sicut (exempli gratia) cibusvt augens ſuſcipit maiorem quantitateꝫ. ſed vt nutrienscōuertitur in carnem. ⁊ ſic differt cibus ratione. Tuncibi ¶Ideo nutritur qͥdem) Philoſophus infert quoddaꝫcorrelariū ex eo qd̓ dictum eſt Dicens. ꝙ aliquis nutriturquouſqꝫ ſaluatur. id eſt qͣꝫdiu conſeruat̉ in vita. ſed nō ſemper augetur. Ratio primi. quia oportet ſemꝑ reſtitui ꝑ nutrimentū id qd̓ cōtinue ſoluitur ⁊ diminuit̉ de humido radicali per actionem caloris naturalis. Ratio ſecundi. quiaanimal tam diu augetur qͣꝫdiu cibus cōuerſus in carnempoteſt caro extendi in maiorem quantitatē. ſed hoc fit tamdiu qͣꝫdiu animal non habet ſuam quantitatē a forma ſibideterminata. qua habita ceſſat augmentatio Tunc ibiEt nutrimentum id) Ponit conuenientiā inter augmētationem ⁊ nutritōnem. quia ſunt idem ſubiecto. ſed differunt ẜm eſſe ⁊ rationē. quia inqͣꝫtum illud quod aduenit ēin potentia ad vtrunqꝫ. ſcilꝫ ad hoc ꝙ ſit quantū. ⁊ caro ſicdicitur augmentatiuū. ſed inqͣꝫtum eſt in potentia ſolū adhoc ꝙ ſit caro. ſic d̓r nutrimētū aut cibus. ſicut ſupͣ patuit¶ Utrū ſicut animal neceſſario nuQVEtritur qͣꝫdiu in vita conſeruat. ſicquouſqꝫ ſaluatur ſemꝑ augeatur. Dicendū ꝙ viuensqͣꝫdiu viuit nutritur. ſed non augetur qͣꝫdiu viuit. Ratioprimi. quia vita animalis conſiſtit in calido ⁊ humido radicali. ſed calor neſcit non agere in tale humidum. ergo ſiviuens debeat permanere in eſſe. neceſſariū eſt ꝙ ſemꝑ nutrimētum ſuſcipiat ꝑ quod humidum radicale deꝑditumreſtauretur. Ratio ſecundi. quia calor naturalis eſt inſtrumentum anime ſubſeruiens ſibi ad augmentationeꝫ. ſedinſtrumento imponitur terminus a principali agente. Squia anima eſt principale agens. ideo determinat ſibi certam quantitate in materia. quare oportet ꝙ habita illa qͣntitate determinata in materia ꝙ inſtrumentū anime ceſſetab augmentatione⁊ Ꝙ humidū radicale quod eſt ꝓNUIANOLprium ⁊ eſt cōnaturale ſubiectuꝫcaloris natural̓ eſt in principio augmētationis purū. et ergo tunc calor naturalis eſt magis fortis. ita ꝙ poteſt multum de humido extraneo cōuertere in ſubſtantiaꝫ viuentis. Sed tale humidū radicale ꝑ continuaꝫ mixtionem etintus ſuſceptionem humidi extranei debilitat̉ et efficiturimpurius ꝑ cuius remiſſioneꝫ calor naturalis ſemꝑ efficit̉magis ⁊ magis debilis. Et ita calor ille ad hoc deuenit ꝙnon poteſt plus cōuertere de alimento qͣꝫ fuit deperdituꝫet tunc ceſſat augmētatio. ꝯſequenter etiam ad hoc deuenit propter impuritatem humidi radicalis ꝙ minus conuertit de alimento qͣꝫ fuit deperditum. ⁊ tunc viuens diminuitur. finaliter ita debilitatur ꝙ non ſufficit aliquid in ſubſtantiam viuentis cōuertere. quare tunc neceſſe eſt viuensmori. cum non plus nutriatur.

F Nutritio fit ꝑ intus ſuſceptioneꝫ nuNl̓ A LL. rrimenti. Sed quedā aīmalla ꝑ multum tempus nutrimentū non ſuſcipiunt. vt patet etiaꝫ exdictis. gͦ in illo tempore nō nutriuntur. ⁊ tamen viuunt. ergo ⁊c̄. Dicendū ꝙ in iſtis animalibus calor naturalis ēdebilis. ⁊ ideo pro longo tempore vtit̉ nutrimēto ſumptoipſum digerēdo ⁊ conuertēdo in naturā viuentis.¶ . aſuis actibus ſicut patet de virtute generatiuaUirtutes anime vegetatiue quandoqꝫ ceſſantet augmentatiua. ergo videtur ꝙ nutritiua etiam quādoqꝫ ceſſare debeat Dicendum ꝙ non eſt ſimile de iſta ⁊ dealijs qꝛ virtus nutritiua eſt prima inter potētias anime vegetatiue. ⁊ ergo eſt magis naturalis. ſicut gͦ potētie naturales ſꝑ habēt ſuas oꝑationes ita ⁊ potētia nutritiuaEſt autē ſpecies ſine materia vt immaterialis potētia aliqua in materia eſt. Similiter autem ⁊ aliud quodcūqꝫ organum: Si autem aliqua aduenerit materia ens potētia immaterialis habēs. ⁊ quantū potentia he erunt maioresimmateriales. Si autē amplius facere non poteſt. ſed vt aqua vino ſemꝑ amplius mixta in fine aquaticū facit ⁊ aquā tūc diminutōnem faciet quanti. ſpecies autem manetHic finaliter ph̓us oſtendit quomodo fiat diminutioDicens ꝙ virtus ſpēi vel carnis vel alterius nō eſt ẜm ſein aliqua determīata materia. ſed nunc ſaluatur in hac. etnūc in illa materia. ⁊ ergo accipitur tūc vt ſpecies immaterial̓ qͣꝫtū ad hͦ ꝙ nō debet̉ ſibi materia ſigͣta. lꝫ ſꝑ ſit ī aliqͣmateria. ſi gͦ adueniat aliqͣ materia q̄ nō ſolū eſt in potētiaad illā ſpēm que eſt quodāmō immaterialis. ſed etiaꝫ fitin potētia ad maiorē quantitatē. tūc etiā ſpecies iſte immateriales vel virtutes ſpēi que ſunt in carne aut in alio organo extendunt̉ in maiorē quantitatē. Sed hoc non fit ſꝑquia virtus ſpēi debilitatur ꝓpter continuā admixtōnemmaterie extranee. q̄ non ita ꝑfecte recipit virtutē ſpēi ſicutpͥus erat. qn̄ ergo virtꝰ ſpēi ad hͦ deuenit ꝙ nō ꝯuertat nutrimentū ad maiorē quantitatē ad quā eſt in potentia. necetiam ad equalem. tunc fit diminutio quantitatis. licꝫ ſpecies in minori quantitate conſeruet̉. finaliter tamē ſpeciesceſſat. Sicut in ſimili. ſi aqua ſemꝑ magis ⁊ magis vinoadmiſceatur fit vinum aquaticū. ⁊ finaliter corrumpit vinum. ⁊ fiet totaliter aquaQVVl cōtinuus motus. Dd̓m ꝙ ꝓ¶ Utrum augmētatio ſit vnus. ⁊aliqͦ tꝑe p̄t eſſe vnus ⁊ ꝯtinuꝰ motꝰ. ſed non ꝓ toto tꝑe viuentis a pͥncipio augmēti vſqꝫ ad terminū ꝯpletū. nit̓i forte accipiat̉ ꝓ diſpōne ad augmētationē p̄uia Rō pͥmi. qꝛ ꝑaliqd̓ tp̄s viuēs p̄t habere alimentū ſibi ꝯpeniens in magna abūdantia. ⁊ ſil̓r p̄t habere virtutē ꝑ quā plus cōuertitin ſubſtantiā qͣꝫ fuit deꝑditum. ⁊ gͦ ꝑ illud tp̄s cōtinue augeri p̄t. Rō ſecūdi. qꝛ viuens nō ſꝑ habet alimentū conueniens. nec etiā ſufficiēs. neqꝫ ſemꝑ hꝫ viuens virtutē ſufficientē ad ꝯuertendū plus de alimēto qͣꝫ fuit deꝑditū Etiāaugmētatio nō eſt niſi in fine alteratōis nutrimēti q̄ alteratio eſt ſucceſſiua. gͦ ſeqͥt̉ ꝙ augmētatio ꝓ toto tꝑe nō poſſiteē ꝯtinua. Sꝫ ſi ſit bona diſpō in eo qd̓ auget̉ et nutrimētūſit ꝯueniēs tūc ē ſꝑ augmētatio vel diſpō ad augmētatōeꝫ