PrimusDe generatione
Maius qͥdem totum generatum eſt adueniente aliquo quideꝫ quod vocatur cibus ⁊ cōtrarius. tranſmutante autē in eandem ſpeciem(verbi gratia) ſi ſicco aduenit humidum: cumautē aduenerit tranſmutatur ⁊ generatur ſiccuꝫEſt quidē em̄ vt ſimile ſimili augmentatur. eſtautem vt diſſimili.Solutis dubitationibus que erant circa augmentumHic conſequēter ph̓s determinat moduꝫ augmenti. Etdiuidit̉ in duas partes. quia pͥmo oſtendit qualiter ſe habeat id quod aduenit ad id quod auget̉ eo adueniente. Secundꝰ cōparat augmentū alijs operatōnibus anime vegetatiue. ibi (Quereret autē aliqͥs) Dicens primo ꝙ ſoluta queſtione de ꝑtibus eius quod auget̉. Utruꝫ quelibetpars augeatur vel non. tunc manifeſtū eſt ꝙ totū fit maius aliquo adueniente. ſcꝫ cibo. ⁊ tale adueniēs in pͥncipioeſt contrariū ei cui aduenit ẜm aliquā cōtrarietatē paſſionū. ſed poſtea tranſmutat̉ in eandē ſpēm. ſicut patet manifeſte quādo humidū tranſmutat̉ in ſiccū. Et ergo quodāmodo verum eſt ꝙ ſimile auget̉ ſimili. ⁊ quodāmodo verum eſt ꝙ aliqͥd auget̉ diſſil̓i. qꝛ illud qd̓ eſt diſſimile a principio fit ſimile in fine. ſicut dictum eſtNutrimentū quādo cōuertit̉ in ſubſtantiā aliV . ti retinet naturā illius a quo ſumptuꝫ eſt. gͦ videtur ꝙ non fit ſimile illi quod ꝑ ipſum auget̉. Ancedensꝓbatur. quia ſanguis genitus ex lactuca eſt frigidus. ⁊ ſil̓rſanguis ex comeſtione piſciuꝫ genitus Dd̓m ꝙ cum illa natura nutrimenti quaꝫ habet a ſuo originali principioſtat etiā ſil̓itudo cum alito. licet non ꝑfecta. rōne cuius humidū radicale per cōtinuā intus ſuſceptionem humidi extranei efficitur impurius. ⁊ tandē corrumpit̉. Sicut in ſil̓i.vinū cui quotidie aliquid aque apponit̉ finalit̓ ꝑdit natutam vini. ita ꝙ amplius aquā in vinum cōuertere non poteſt. ſed fit aquaQuereret autem aliquis. quale oportet eſſequo augetur. Manifeſtum autē quoniam potentia illud (verbi gratia) Si caro potentia carnem. actu autem aliud. Corrupto autem hoccaro generatum eſt. Non igitur hoc ipſumẜm ſe. generatio enim eſſet non augmentatio.ſed quod augetur hoc. Quid igitur patiens. etab hoc auctum eſt aut mixtum. quemadmodūvino ſi quis ſuꝑinfundat aquā: hec autem poteſt vinū facere quod mixtum eſt. quemadmodum ignis facit vſtum tangens vrenda Ita ineo qd̓ augetur ⁊ ente actu caro quod ineſt augmentatiuū adueniente potentia carne facit actu carnem. ergo ſimul ente. ſi enim ſeorſum generatio eſſet. Eſt enim ita igneꝫ facere ad exiſtētem adiungentē ligna. ſed ſic quidem augmentatio eſt. quando auteꝫ ipſa ligna incendunturgeneratio eſt. Quantū autem quod vniuerſalequidem non generatur quemadmodū nec ani-
mal quidem nec homo nec aliquod eſt ſingularium. ſed vt hic vniuerſale et ille quantū. Caroautem. aut os. aut manus. et horum omīomera. adueniente quidem aliquo quanto. ſed noncarne quanta actu.Hic ſecundo ph̓us comparat augmentatōnem alijsoꝑationibus anime vegetatiue. Et primogenerationi penes cōuenientiam. ſecundo penes differentiaꝫ. ibi. (Nonigitur hoc ipſum) Circa primū mouet queſtionem. qualeoporteat eſſe illud quo aliquid augetur. ⁊ cōcludit ſtatimmanifeſtū eſſe ex predictis. ꝙ id quo aliquid augetur ſit inpotentia ad id quod augetur. Sicut (exempli gratia.) ſicaro ſit illud quod augetur. tunc illud quo auget̉ eſt in potentia ad carnem. ſed actu eſt aliqͥd aliud puta panis. Etex illo infert conuenientiā inter generatōem ⁊ augmentationē. quia in augmentatione concurrit aliqualiter generatio. quia illud quo aliquid augetur ante augmentationeꝫeſt aliquid aliud ab illo quod augetur. ⁊ non fit ipſum niſiꝑ corruptōem prioris ⁊ generatōnem ſequentis Tūcibi Non igitur hoc ipſum) Secūdo ponit differentiam inter illa. quia in illo quo aliquid augetur eſt generatio carnis quādo capit̉ ſeꝑatim ⁊ ẜm ſe. ſed quādo eſt tranſmutatio in eo quod augetur. ſcꝫ in corpore animalis ita ꝙ ipſum quo aliquid augetur tranſmutat̉ in ſimilitudinem ilius quod augetur ⁊ cōuertitur in ſui naturaꝫ. tunc eſt augmentatio. quia tunc ſimile facit quod facit ipſum totumEt ponit ſimile de vino preexiſtente cui infunditur aquaquia qͣꝫdiu vinum habet virtutem cōuertendi aquā in ſuinaturam. tamdiu dicitur augmētari non generari. ſꝫ quādo aliquis liquor ẜm ſe in vinum conuertitur. ſicut in vūatunc eſt generatio vini. Eſt etiaꝫ ſimile de igne quod adurit corpora vſtibilia ſibi cōiuncta ꝑ que augetur. Sic etiaꝫin propoſito actu caro per virtutem augmentatiuā cōuertit id quod eſt in potentia ad carnem in ſui naturam. ⁊ facit actu carnem. ita ꝙ tale eſt ſimul cum carne preexiſtentequia ſi ſeorſum fieret caro tunc eſſet generatio carnis. Etiterum addit ſimile de lignis. quia quādo ligna addūturigni preexiſtenti tunc eſt ipſius augmentatio. ſed qn̄ deorſum incendūtur tunc eſt noui ignis generatio. Addittamen ph̓us adhuc vnam conuenientiā inter generationem ⁊ augmentationem. Dicens ꝙ quantū vniuerſale ſiue ſit genus ſiue ſpecies non generatur. ſed ſolum generatur in aliquo particulari. ſic etiā in augmentatiōe augmentatur ille qͥ eſt quātus. vel illud quod eſt quantū. ſcilꝫ caroaut os. vel manus. et his ſimilia. Cuius rō eſt. quia ſi peraugmentatōem fieret quantuꝫ in vniuerſali. tūc oporteretillud quod aduenit eſſe ſolum quantū in potentia et nō actu quod falſum eſt. quia illud quod aduenit eſt actu quantum. licet non ſit actu caro quanta.Scd̓m id igitur ꝙ potentia vtrunqꝫ (verbigratia.) quanta caro ſic auget quidem. etenimquantam oportet generari et carnem. ẜm id autem ꝙ ſolum caro nutrit. etenim ſic differūt cibus et augmentatio ratione. Ideo nutriturquidem quouſqꝫ ſaluatur et diminuitur. augmentatur autem non ſemper.