PrimusDegeneratione
ſub paruis dimenſionibus. poſtea fiat ſub maioribusUenet conſequentia per ſimile. quia idem eſt ſubiectūmagni et parui. ſicut et albi et nigri. Et hoc manifeſtius apparet in rarefactōne. quia ex rarefactōne non ſoluꝫcontingit tranſmutata ſpecie. ſicut quando ex aqua generatur aer. ſed etiam manente eadem ſpecie. ſicut quādo aer condenſatus rarefit. Dicendum ꝙ illud eſtargumentum doctoris ſancti in forma. ad quod ſoluendum dicit ꝙ talis tranſmutatio non poteſt proprie diciaugmentum. ſed alteratio. quia fit ẜm tranſmutatiōempaſſibilium qualitatum. ſcilicet rari et denſi. Sed variatio quantitatis habet ſe ex conſequenti. Sicut in ſimiliex motu qui eſt ẜm locum variatur dextrum et ſiniſtrūnon tamen dicitur motus ẜm ſitum. quia variatio ſitusſe habet conſequenter ad variatōnem lociQueret autem aliquis. et quid ſit qd̓ auget̉Utrum cui apponitur aliqͥd. (verbi gratia) ſicut eſt qd̓ auget̉ hoc maius. quod aūt auget cibus. Quare igitur ambo aucͣta ſunt. maius eīquod apponitur. ⁊ cui quēadmodū quādo miſcens aqua vinū. ſimiliter em̄ plus vtrūqꝫAut quoniam huius quidē manet ſubſtantia.huius aūt non. verbi gratia cibi. Quoniam ⁊hoc dominās dicitur in mixtione vt quoniamvinum. facit em̄ vini opus. ſed non aque vniuerſa mixtura. Similiter ⁊ in alteratione. Simanet caro ens. ⁊ qd̓ aliquid eſt. paſſio aūt aliqua exiſtit eorū que ſecūdū ſe accidentiū que prius non exiſtebāt alteratū eſt hoc Quomodo ātalterū eſt hoc. quandoqꝫ quidem nihil paſſum ēquandoqꝫ aūt illud. ſed alterans et principiummotus in eo qd̓ augmentat̉ et alterat̉ in his em̄mouens Quoniam ⁊ ingrediens generatur vtiqꝫ magis ⁊ accipiens id corpꝰ Uerbi gracia Siingrediens fiat vtiqꝫ ſpecies. ſed corrūpitur. hocpatiens et mouens non in hoc¶ Hic conſequenter philoſophꝰ ante ſolutōnem dicte queſtionis mouet aliam queſtionem. Et primo ꝓponit eam. ſecundo ſoluit. ibi. Aut quoniam. Dicitergo primo ꝙ cum augmentum fiat aliquo ſuperaddito remanet queſtio. quid ſit illud quod augetur Utruꝫſcilicet ſit illud cui aliquid apponitur. aut illud quod arponitur vel potius vtruncꝫ. quia vtrunqꝫ fit maius.ſicut patet de crure animalis. et de cibo eidem appoſitoet ſimiliter quando vinum admiſcetur aque vtrunqꝫfit maius. ¶ Tunc ibi. Aut quoniam Soluit iſtamqueſtioneꝫ per id quod ſupra poſitum eſt. ſcilicꝫ ꝙ oportet id quod augetur manere ẜm ſubſtantiam. ſed illudcui aliquid apponitur manet ſcd̓m ſubſtantiā. ergo ipſum augetur et non hoc quod alteri apponitur. Sicutexempli gratia. vinum cui aqua apponitur dicitur augeri et ſimiliter crus cui apponitur cibus. quia illa manētẜm ſubſtantiam. ſed cibus conuertitur in ſubſtantiameius quod nutritur et augetur. Et ſimiliter in maiora
tione vinicum aqua quādo vinum dn̄atur manet ſubſtantia vini. ſicut apparet in propria eius operatiōe queeſt calefacere et confortare. ſed non manet opus ipſiusaque. Et eſt ſimile de alteratōne. quia quando manetcaro et ſpecies carnis et aduenit aliqua paſſio que pͥusnon erat illud qd̓ permanet dicitur alteratum. Ergoetiam a ſimili in augmentatione illud quod permanetdicitur augeri et etiā illd̓ in quo eſt virtꝰ alteratiua nutrimenti. ſic tamen ꝙ non ſolum alterat ſed etiam alteratur. Qd̓ ideo dicitur. quia ſunt aliqua que agūt ⁊ nōpatiuntur ſicut corpora celeſtia. Alia vero ſunt que ſimul agunt ⁊ patiuntur ſicut corpora inferiora. Sic etiāin propoſito duplex eſt virtus. alteratiua in augmentatione. quedam eſt alterans tantum. ſicut eſt vis animenutritiue vel augmentatiue. Alia eſt alterans ⁊ alterata. ſicut menbrum permanens quod nutritur ⁊ augetur. quia illud alteratur a virtute augmentatiua ⁊ alterat cibum. alias em̄ cibus ingrediens corpus non magis acciperet naturam illius menbri ne plus augeret ipſum qͣꝫ ſpiritus. id eſt aer qui ingreditur ventrem et facit ipſum maiorem. vel qͣꝫ ſpiritus. id eſt anima que ingreditur corpus et confortat ipſum. ſed non facit ipſuꝫmaius. Et ergo principium illius mutatōis non eſt inhoc quod additur. ſed eſt in eo cui additur¶ Quoniā aūt queſitū ē ⁊ de his ſufficienteroportet ſolutionē queſtionis tentare inuenire ſaluantes manere id quod auget̉ et adueniēte aliquo augeri recedenti aūt diminui. Adhucaūt quodcūqꝫ ſignū ſenſatum aut maius aūt minus generatum eſt et non vacuū eſſe corpus neqꝫ due in eodem magnitudines loco neqꝫ in corporeo augeri.¶ Poſtqͣꝫ Areſtoteles mouit dubitatōem de eoquo aliquid augetur et ſoluit dubitatōnem interpoſitāHic conſequenter accedit ad ſoluendum dubitatōnemprincipalem. Et primo ſoluit dubitatōnem. Secūdodubitatōne remota oſtendit quomō fiat augmentum.ibi. Maius autem. Circa primum primo oſtendit qͦmodo intendat ſaluare omnia que ſunt de ratōne augmenti. Dicens ꝙ quia ſufficienter queſitū eſt de predictis tunc oportet ad hoc conatum apponere vt inueniatur ſolutio dicte queſtionis per quam ſaluentur triaque ſupra dicta ſunt pertinere ad ratōnem augmenti.quorum. primum eſt ꝙ illud quod augetur permaneatScd̓m ꝙ augmentum fiat adueniente aliquo et diminutō recedente aliquo. Uercium. quia quodlibet ſignum ſenſatum. id eſt quelibet pars ſenſibilis eius quodaugetur fiat maior magnitudo. et minor in diminutōe.Secundo oſtendit quomō intendit tria impoſſibiliavitare. Primum. vt non ponamus corpus quod augetur eſſe vacuum. Secundū. vt non ponamus duas magnitudines vel duo corpora eſſe ſimul. Tercium vt nōponamus augmentum per additōnem alicuius incorporei. Quia ſuppoſitis tribus primis ſuppoſitōnibusapparet ꝙ neceſſario alterum iſtorum trium inconuenientium ſequatur. ſi enim eius quod augetur quelibetpars eius augeret̉. et ſi augmētatio fiat adueniente ali-