Et corruptione

Folio xj

augetur ⁊ quod auget. eſt autē et hoc impoſſibile Sed neqꝫ ſic cōtingit dicere fieri augmētationē aut diminutionē. vt ex aqua aer. tunc eniꝫmaior tumor eſt generatus. Nō em̄ augmētatio hec ſed generatio quidē eius in qd̓ tranſmutatur erit. corruptio autē cōtrarij augmētatio eineutrius. Sed aūt nullius aūt ſi quid cōmuneamborū exiſtit eius quod generat̉ et eius qd̓ corrūpitur (verbi gratia) Si corpꝰ aucta āt aquanon eſt neqꝫ aer̄. ſed hoc quidē deperijt. hoc aūtgeneratuꝫ eſt. corpus aūt ſiquidē auctum ē. ſedet hoc impoſſibile. oportet em̄ ſaluare rationemet exiſtentiā eius quod auget̉ et diminuit̉. Hecaūt ſunt tria quoꝝ vnuꝫ eſt quātancunqꝫ partēmaiorē eſſe eiꝰ quod auget̉ magnitudinis (verbi gratia) ſi caro carnis et adueniēte alio Et tercium vt ſaluetur qd̓ augetur et maneat Cū generatur qͥdē em̄ ſimpl̓r aliquid aut corrumpiturnon manet Cuꝫ aūt alterat̉ aūt augetur aūt minuitur manet idē qd̓ auget̉ aut alterat̉ Sed tamen quidē paſſio aut magnitudo eadē non manet Si itaqꝫ erit predicta augmētatio contingitnullo adueniēte neqꝫ manēte augeri et nullo recedēte diminui et nō manere quod auget̉ ſed hͦſaluare oportet. Subiecta enim eſt augmentatio talis.¶ Iſta eſt ſcd̓a ꝑs huiꝰ capituli ſcd̓i in qua ph̓us inquirit de eo quo aliquid augetur. Et primo ꝓponit dequo eſt intentio. Dicens ꝙ cum de ratōe augmenti ſitadditamentum magnitudinis. ideo magis videtur ſuſcipiendum eſſe ad p̄ſentem conſideratōnem quale ſit illud quo aliquid augetur vel diminuitur. vt ſic augmentationis et diminutōnis inquirantur cauſe conuenientes. ¶ Tunc ibi. Uidetur vtiqꝫ. Exequitur propoſitum. et primo proponit duas ſuppoſitōnes. Prima ſuꝑpoſitio eſt. ꝙ eius qd̓ augetur quelibet pars videtur eēaugmentata. et ſimiliter eſt de diminutōne. quia eiꝰ qd̓diminuitur quelibet pars videtur minor facta. Secunda ſuppoſitio. quia ome quod augetur augmētatur adueniente aliquo extrinſeco. et ſimiliter aliquid diminuitur aliquo recedente. ¶ Tunc ibi. Neceſſe aūt. Areſtoteles proponit vnam queſtionē que ſequitur ex duabꝰpremiſſis ſuppoſitōnibus. ſi enim eius quod auget̉ quelibet pars augetur. et ſi om̄e augmentum fiat per additionem alicuius extrinſeci. tunc conſequens eſt ꝙ cuilibet parti eius quod augetur oporteat aliquod addi.Eſt ergo queſtio vtrum illud quod additur quo aliqͥddicitur augeri. ſit aliquod incorporeū aut corporeum.non incorporeum quaſi ſeparatum a quantitate corporali. quia impoſſibile eſt ꝙ materia ſit ſeparata a magnitudine. Etiam incorporeum nō eſt actu quantū. ergoſui appoſitōne non faceret maius ẜm quantitatē. Hecpoteſt eſſe corporeum. quia alias ſequeretur ꝙ duo corpora eſſent in eodem loco. ſcꝫ corpus quod augetur et

corpus quod additum auget. Non em̄ poſſunt ſeorſum collocari. quia oportet additamentum fieri cuilibet parti illius quod augetur. Et quia vtrūqꝫ illorumeſt inconueniens. ſic ergo videtur ꝙ nihil poſſet augert̉.¶ Tunc ibi. Sed neqꝫ ſic contingit. Excludit quādam obiectōnem. poſſet em̄ aliquis dicere ꝙ augmentum fiat nullo alio appoſito. ſicut quando ex aqua generatur aer tunc videtur eſſe quoddam augmētum. quiafit maior quantitas. Sed dicit ph̓us ꝙ per hunc modum nō cōtingit fieri augmentū ſeu diminutōem. Probat duabus ratōnibus. prima. quia ibi non augetur aer̄ſed generatur. neqꝫ augetur aqua ſed corrumpitur. neqꝫ augetur aliquod cōmune ad vtrūqꝫ. quia vtriſqꝫ nihil eſt cōmune quod ſit ens in actu. Secunda ratio. qꝛde ratōne augmentatōnis ſunt tres conditōnes. quarūdue ſunt poſite ſuperius in duabus ſuppoſitōnibus. ettercia hic ponitur de nouo que eſt ꝙ illud quod augetur conſeruet̉ et ꝑmaneat in ſuo eſſe. ſed quando ex aquageneratur aer aqua nō cōſeruatur in ſuo eſſe. nec maneteadem aqua ante ⁊ poſt tranſmutatōnem illam. ergonō eſt augmentatio Exhis ſic arguitur illd̓ quod generatur vel corrumpitur nō manet idem ẜm ſubſtantiamante et poſt. ſed illud quod alteratur augetur vel diminuitur manet idem numero ẜm ſubſtantiam ante ⁊ poſt(licet fiat mutatio in paſſiōe et maiore vel minore quātitate) ergo illud quod generatur vel corrumpitur nō alteratur. neqꝫ augmentatur. neqꝫ etiam diminuitur. Sin p̄dicta tranſmutatōne aqua corrumpitur et aer generatur. et ſic neutrum iſtoꝝ manet nec manet aliquod cōmune. ergo ibi non eſt augmentatio.1 Qꝭ de ratōne eius quod au7¶ ¶ LA O geturet diminuitur ſunt tresconditōnes quas ſuperius diuiſim poſuit Areſtoteles.Prima eſt. quia eius quod augetur quelibet pars augetur ⁊ ſimiliter in diminutōne quelibet pars diminuiturCuius ratio eſt ẜm doctorem ſanctum. quia ẜm ph̓mquinto phyſicoꝝ illud cuius aliqua pars mouetur dicitur. moueri ẜm partem et non ſimpliciter. ſicut ſi homodicatur vulnerari quando pars eius eſt vulnerata. ergoad hoc ꝙ aliquid per ſe et pͥncipaliter moueatur requiritur ꝙ quelibet pars eius moueatur. quod oportet inaugmētatōe et in om̄ibꝰ alijs motibꝰ obſeruare. igit̉ ⁊c̄.Secunda conditio. quia augmentatio fit aduenientealiquo extrinſeco. Ratio doctoris. quia oportet aliqͥdin actum reduci per id quod eſt actu. ⁊ ergo illud quodeſt in potentia ad maiorem quantitatem reducitur inactum illius quantitatis per aliquod quod habet actu quantitatem illam. ⁊ hoc eſt extrinſecum illi quodaugetur. Tercia conditio. quia oportet illud qd̓ augetur remanere idem ẜm ſubſtantiam ante et poſt augmētatōnem. et in hoc conuenit augmentatio cum alteratione. Cuius ratio patet ex dictis. quia alias augmentatio nō diſtingueretur a generatōne et corruptōneMꝝ Aliquid fit albius non ſuperaddito alio alboſed per intenſionem albedinis p̄exiſtentis inquantū ſcilicet ſubiectum reducitur in actum perfectioris albedinis. ergo etiam a ſimili aliquid poteſt fieri maius abſqꝫ additōne alicuius corporis magnitudinemhabentis. ſcꝫ per hoc ſolum ꝙ materia que primo erat

emin ij