Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
Xr
Einzelbild herunterladen
 

et corruptione

Folio

accipiendū eſt qualiter fiat augmentū diminutio quātum ad ſubiectu augmēti. Circa quod mouet hāc queſtionē. Utꝝ ꝯtingat augmētū generet̉ magnitudo corpus. ex eo eſt in potētia ad magnitudine corruptionē. ita ſcꝫ ſit actu incorporeū vel. Et ſi ſit actuincorporeū vtrū ſit materia ẜm ſeip̄am ſeꝑata. vel vtrūſit materia in aliquo corpore. tamē ꝑs eius. qꝛ ſi eſſetꝑs eius tūc eēt ſubiectū corꝑi magnitudini eiꝰ Tūcibi. Aut impoſſibile. Soluit dictā queſtionē. tria facit: qꝛ pͥmo excludit primū mēbrum. ſcd̓o excludit ſcd̓ꝫibi. Sed ſi in aliquo. Tercio ꝯcludit ꝓpoſitū ibi. Melius ergo. Dicit ergo pͥmo. vtrūqꝫ menbrū diuiſiōisſecūde ſit impoſſibile. Probat impoſſibilitatē primi. ſcꝫ illa materia poſſit eſſe ſe ſeparata ſine magnitudine quia vel tūc nullū poſſideret locū ſicut punctꝰ. vel eſſet aliquis locus vacuꝰ .i. repletus ſenſibili corpore. ſꝫ vtrūqꝫ iſtoꝝ ē impoſſibile. eſt īpoſſibile illamateria ſit ſeꝑata Minor ꝓbat̉. qꝛ illud qd̓ generat̉ eſtalicubi .i. in aliquo loco determinato eſt corpꝰ ſenſibile. etiā illud ex generat̉ ẜm materiā erit in aliqͦ locoet corpus ſenſibile. vel ſe vel accn̄s. ſe ẜm opinionem antiquoꝝ ponunt materiā corpoꝝ naturaliumeſſe aliqd̓ corpꝰ actu. puta ignē aut aerē. accn̄s āt ẜᵐopinionē Platōnis Areſtotel̓ ponunt materiā eſſeens in potētia. Tūc ibi (ſꝫ ſi in aliqͦ) Excludit ſcd̓mmēbrū oſtendit illa materia ſeꝑata a magnitudine p̄t in aliquo corꝑe cuiꝰ ſit ꝑs. Dicens dicere illā materiā eſſe in aliqͦ corpore cuiꝰ ſit ꝑs ſe vel accn̄s. ſequunt̉ multa inconuenientia. Sicut exempligr̄a. ſi generet̉ aer ex aquā tunc p̄t dici materiaamittit formā aque recipit forma aerꝭ ſit in aqua ſicutin vaſe. pͥmū inconueniens. qꝛ tunc ſeq̄ret̉ augmētatō eſſet ꝑtiali corruptōe illius a materia extrahit̉.ſicut vas corrūpit̉ ſi ab eo vinū extrahat̉. Secundūinconueniens. qꝛ ſi in aliquo ſcꝫ in aqua p̄ter materiamꝓpriā eēt etiā materia aeris. pari rōne poſſet eſſe in ipſoalia materia iteꝝ alia. et ita nihil ꝓhiberet in aliqͦ vnoeſſe infinitas materias. et ſic infinita poſſent actu generari ex vno eodē. Terciū incōueniens. qꝛ aer videt̉ſic generari ex aqua ita exeat ex aqua ip̄a remanenteſicut vinū exit a dolio tranſmutato. ſed videmus adſenſum aliqua generant̉ ex corrupto ſicut ſupra dictūeſt. hoc aūt qd̓ ſenſibiliter apparet. oꝑtet accipere vt pͥncipium in ſcīa naturali. Tunc ibi (Melius ergo)cludit veritatē. Dicens melius eſt oībꝰ dicere materia ſeꝑatur a corporibꝰ tanqͣꝫ nihil eoꝝ exn̄s. ſedſit vna eadē materia oīm differens ſolū rōne ſicut ſuꝑdictū eſt. Et ẜm hoc erit ſeꝑata a magnitudine ſꝫ invnoquoqꝫ actu magnitudini ſubiecta. Atuero neqꝫ puctos neqꝫ lineas ponēdū corporis materiā propter eaſdē cauſas. illud aūt cuius hec vltima materia erat quā neqꝫ ſine paſſione poſſibile eſt. neqꝫ ſine forma. Generaturigitur ſimplicit̓ alteꝝ ex altero quēadmodū inalijs determinatū ē. et ab aliquo autē actu enteaut homogenios. aut homodeos verbi graciaignis ab igne aūt homo ab homine. aut ab actuDurū em̄ a duro generat̉ Quoniā āt ē et ſubſtantie materia corporee corporis talis. Corpꝰ

em̄ cōmune nullū. cadē et paſſionis et magnitudinis ē. ratione quidē ſeꝑata. loco aūt ſeꝑataniſi et paſſiones ſint ſeꝑabiles. Manifeſtū ātex queſitis quoniā ē augmētatio trāſmutatōex potētia magnitudine. actu aūt nullā habentemagnitudinē. ſeꝑatū em̄ eſſet cōmune. hoc aūtquoniā īpoſſibile dictū ē prius in alijs Amplius aūt talis trāſmutatio augmētatōnis propria ſed generationis. Augmētatio em̄ ē exiſtentis magnitudinis additamētū. diminutio autēminoramētū Ideoqꝫ oportet habere aliquā magnitudinē qd̓ auget̉. Quapropt̓ ē ex ſine magnitudine materia oportet aūt eſſe augmētationēſꝫ in actu magnitudinis Generatio itaqꝫ eritmagis corporis augmētatio Poſtqͣꝫ ph̓us oſtendit eſt poſſibile ſubiectumaugmenti eſſe id qd̓ nullā hꝫ quantitatē in actu ſꝫ in potentia tm̄ ſicut eſt materia. et qꝛ qͥdā poſuerunt materiācorpoꝝ aliquid manifeſtū. ph̓s hic oſtēdit nihiltale quod caret magnitudine p̄t ſubiectū augmenti ſicut eſt punctus ſimpl̓r caret magnitudine et lineacaret ip̄a ẜm duas dimēſiones. ſuꝑficies ꝟo ẜm vnā. d̓t ph̓us nihil taliū qd̓ quocūqꝫ caret magnitu dine p̄t poni materia ſit ſubiectu augmenti. Probat tripliciter. pͥmo qꝛ ſi hoc poneret̉ tūc illa vel ſeꝑatim exiſterent. aut in aliquo corꝑe vt pͥus fuit dictū. tunc ſeq̄rētur eadē incōuenientia ſuperius ſunt illata. Scd̓o. qꝛẜm Platonicos puncta linee ſunt termini dimenſionūſed termini magis hn̄t rōnem forme. dimenſio vero velmagnitudo hꝫ ratōem materie ẜm Platonicos. Tercio. qꝛ ẜm eos mathematica ſunt ſeꝑata a formis naturalibꝰ a paſſionibꝰ ſenſibilibꝰ ẜm intellectū. ſꝫ materia p̄t ſeꝑari a formis naturalibꝰ neqꝫ a paſſionibꝰſenſibilibꝰ. impoſſibile eſt aliqd̓ mathematicoꝝ corpoꝝ eſſe materiā corpoꝝ naturaliū. Minorē ꝓbat primo de formis naturalibꝰ. qꝛ qn̄ aliqͥd generat̉ ab aliquoagente in actu. tunc illi aſſimilat̉ vel in genere vel in ſpecie. ſicut exemplificat de igne hoīe. ergo oportet illudex quo generat̉ aliquid ſemꝑ habere aliqua formamquā ſimiletur generanti. Et oppoſitum qn̄ aliqͥd corrumpitur tunc oportet illud quod corrumpitur haberealiquam formam per quam ꝯtrarietur corrūpenti. Secundo ꝓbat minorē de paſſionibꝰ. quia omnis materiaeſt cauſa corporis. ſubſtantie immateriales ſint īcorporee eſt aliqd̓ corpꝰ cōmune quod ſit determinatū ad aliquam ſpeciem ad aliquod indiuiduum. ſꝫom̄e tale corpus neceſſario habet aliquam paſſionē. velꝯſequentem formam ſpecificam qualis eſt ꝓpria paſſiovel qualitercunqꝫ adueniente. ſicut ſunt accidentia indiuidualia. ergo neceſſe eſt eadem materia que eſt ſubiectum magnitudinis ſit etiam ſubiectum paſſionismateria ſic ſe habet eſt ſeꝑata a paſſione ratōne. quiaē alia ratio hominis albi. ſed eſt ſeꝑata loco. Etqꝛ ph̓us videtur feciſſe quandam digreſſionē a ꝓpoſitoIdeo colligit ꝓpoſitum Dicens ex om̄ibus premiſſismanifeſtum eſſe que inquiſita ſunt. ſcilicꝫ augmenta-

nii i