Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
IIIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe generatione

magis rōnabile corpora eſſe indiuiſibilia. ſedhec multā habent irrōnalitatē. Si tamē ex hisalteratōem generatōem cōtingit facere vt dictum eſt in cōuerſione cōtactu tranſmutantem ydealē figurā differētias qd̓ facit Democritus. ideo colorem hoc inqͥſiuit eſſe conuerſiōe em̄ colorari. His āt qui in planiciē diuidunt adhuc: Nihil em̄ fit p̄ter ſolida ex ſuꝑficiebus. paſſionē em̄ neqꝫ conant̉ generare nullam ex ipſis. Cauſa aūt quo minus potuit confeſſa videre inexperientia eſt. ideo qͥcunqꝫ magis inſudauerūt naturalibꝰ magis poſſunt ſuꝑponere talia principia qͥbus multa poſſuntplicare. Qui autē ex multis ſermonibꝰ indoctiexiſtentiū entes ad pauca reſpiciētes enunciātfacile. Uidebit aūt quis ex his qͣꝫtum differūtphiloſophice logice intendentes. em̄ indiuiſibiles ſunt magnitudines hi qͥdeꝫ inqͥunt qͥaanthitrigonū multa erunt. Democritus aūt videtur ꝓprijs phyſicis ſermonibꝰ perſuadere.Manifeſtū aūt erit qd̓ dicimus ꝓcedentibusHic cōſequenter ph̓us inqͥrit veritatē huius opiniōisEt pͥmo aſſignat duas cauſas neceſſitatis huiꝰ determinationis. Prima qꝛ abolitis opinionibꝰ prioꝝ philoſopho naturaliū qui ponebāt eſſe idē generatōem alterationem. oībus tamē alijs tunc tꝑis videbatur aliud eſſꝫ generatio. alteratio ẜm modū ſuꝑius aſſignatū. et ideo neceſſe eſt cōſiderare de his vt ſciatur veritas. Secūda cauſa eſt. qꝛ circa hoc dictū ſcilꝫ generatio corruptio nihilaliud ſint qͣꝫ ꝯgregatio diſgregatio oriunt̉ multa impoſſibilia etiā multe rōnes que vident̉ cogētes et de facili ſolubiles. Et qͣꝫuis hoc ſit difficile debemus tamē tētare ſoluere hanc difficultatē. Tunc ibi ( Principiū autē)Ph̓us ꝓcedit ad ſoluenduꝫ dictam difficultatē occaſionecuius p̄mittit duas queſtōes ad ſolutōem huius difficultatis neceſſarias Prima queſtio eſt. vtrū entia naturalia ſicgenerent̉ alterent̉ augmentent̉ ꝯtrarijs motibꝰ moueāt̉ ſint alique pͥme magnitudines indiuiſibiles. Uel vtrūnulla ſit magnitudo indiuiſibilis. qꝛ hoc multū cōfert adꝓpoſitū. Scd̓a queſtio. ſi ſint alique magnitudines indiuiſibiles. vtrū ſint corꝑa ſicut dixerūt Democritus Leucippus. vt̓mꝫ ſint planicies ſuꝑficies. ſicut Plato ſcripſitin Thimeo. Tunc ibi (Hoc qͥdem igit̉ ip̄m.) ꝓſeqͥturp̄miſſas queſtiones. Et pͥmo ſcd̓am quā breuius ꝑtrāſitDicens opinio Democriti eſt minus irrōnabilis qͣꝫ opnio Platōnis d̓t. corꝑa naturalia reſoluantur vſqꝫ adſuꝑficies. qꝛ magis rōnabile eſt ſint alique magnitudines indiuiſibiles ex qͥbus corꝑa naturalia cōponant̉ qͣꝫſint ſuperficies. ſicut ꝑtim oſtenſum eſt tercio celi Probatph̓us tribus rōnibus. pͥma. qꝛ ẜm ponentes corꝑaindiuiſibilia ꝯtingit aſſignare cauſam generatōis alteratōnisſed Plato reſoluebat in ſuꝑficies non poterat aſſignarecauſam formalis trāſmutatiōis. qꝛ ex ſuꝑficiebus pn̄trōnabiliter fieri ſolida. eo res mathematice ꝯſtituūtres naturales. Secūda cauſa. qꝛ Democritus erat magexꝑtus in naturalibus. qꝛ magis ſtuduit circa res ſenſib

les naturales. ſed Platonici erāt indocti circa entia naturalia. ideo ex multis ſermonibꝰ vel rōnibꝰ .i. ex multꝭin vniuerſali cōſiderabant de facili enūciant .i. abſqꝫ diligeti ꝑſcrutatione ſententiaꝫ ꝓferūt de rebꝰ ſenſibilibꝰ. Tercia. qꝛ Democritus ꝓbat dictū ſuum rōnes naturales.Plato aūt rōnes logicas cōmunes. ſic ſcilꝫ qꝛ al̓s ſec̄retur anthitrigonum. id eſt ſe triāgulus. hoc eſt ideatriāguli diuideret̉ in multos triagulos. qd̓ eſt ꝯtra rōnemidee ad quā ꝑtinꝫ ſit vnū p̄ter multa. Sꝫ ē incōueniens ſint multe ſuꝑficies triāgulares indiuiſibiles cōformes idee. eadem eſt ratō de alijs ſuꝑficiebus. Sed Democritus perſuaſit proprijs phyſicis rōnibus. Et hocerit manifeſtum ex ſequētibusHabet em̄ queſtionē ſi quis ponat aliquodcorpus eſſe magnitudinē paſſim diuiſibilē ethoc poſſibile. Quid em̄ erit qd̓ diuiſionē effugiat. Si em̄ om̄ino diuiſibile poſſibile: vtiqꝫ ſimul erit hoc diuiſum ſi ſimul diuidat̉.et ſi hoc fiet nihil erit impoſſibile. Quapropter/et ẜm medium ſil̓iter. vniuerſaliter auteꝫ ſi om̄ino innatū eſt diuiſibile. ſi diuidat̉ nullum erit.impoſſibile naſcēs. qm̄ neqꝫ ſi in mille milia fuerint diuiſa nulluꝫ impoſſibile ſi nullus vtiqꝫdiuidat̉. Quoniā igit̉ om̄ino diuiſibile tale eſtcorpus diuidat̉. Quid igitur erit reliquuꝫ magnitudo. eſt poſſibile erit em̄ qͥdem non diuiſum. erat aūt omnino diuiſibile ſi nullū erit corpus neqꝫ magnitudo. diuiſio autem erit aut expūctis erit. aut ſine diuiſione ea erunt ex qͥbuscompoſitū eſt. aut nihil om̄ino. Quapropter etgenerabit̉ ex nihilo erit compoſitū corpus. et erit exiſtēs. ſed tantū apparēs. Sil̓r auteꝫſi erit ex pūctis erit quantū. Quādo em̄ tangebant ſe vna erat magnitudo ſimul erāt.faciebāt maiꝰ om̄e. Diuiſio em̄ in duo vl̓ pluranon minus neqꝫ maius omni pͥore. Quapropter ſi omēs cōponant̉ nullā faciunt magnitudineꝫ Sed ſi qua diuiſio velut raſura fiat corporis ſic ex magnitudine corpus aliqd̓ egrediatur idē ſermo illud qūo diuiſibile. Si auteꝫ corpus ſed alia ſpēs ſegregabilis aut paſſio qͥdem qua ſeceſſit. Et magnitudo pūcti veltactus hec patiētes erit incōueniēs ex magnitudībus magnitudinē eſſe Amplius autēvbi erūt immobiles aūt mutati pūcti: tactusauteꝫ ſemꝑ vnus eſt duoꝝ quorundā quaſi entealtero preter diuiſionem tactū punctū. Sivtiqꝫ quis qd̓libet predictoꝝ ponat aūt qͣntūcūqꝫ corpus oīno diuiſibile ꝯtingit Amplius ſi diuidēs lignū cōpono aut qͥd aliud eqͣle vnū. Quapropter ſic habet manifeſtuꝫ qm̄