Folio liijet mundo

Folio liij

in ſeipſis habere principium motus. quia proximū principium mouens eſt forma grauis et leuis. ſed illa que mouentur alijs motibus. puta ẜm qualitatem et quantitatem mouentur ab extrinſeco. quia ab alterantibus et augmentantibus. Et qͣꝫuis quādoqꝫ quedā videant̉ intra ſehabere principiū ſui motus ſicut quādo aliquis ſanat̉ ſinemedicina. ⁊ augmentatur a vi nutritiua. tamē ſemper proximū mouens eſt aliud a proximo moto. Sicut cor ſanāseſt aliud a menbro ſanato. ⁊ ſimiliter menbrū augmentatum eſt aliud ab augmētante. Cuius ratio eſt. quia idemelt ſanabile ⁊ ſuſceptiuū infirmitatis. ⁊ ſimiliter idē eſt qd̓natum eſt moueri ad maiorē quantitatē ⁊ ad minorē. ⁊ tamen ſanitas ⁊ infirmitas non ſunt idē. ergo forma intrinſeca que eſt vna nō poteſt eſſe principiū iſtoꝝ duorum motuū. quia vnū per ſe nō mouet niſi ad vnū. ergo oportet ꝙilla moueant̉ ab extrinſeco. Sed ſic non eſt de grauibuset leuibus. quia illa habēt intra ſe principiū ſui motus. Nāmateria horuꝫ. id eſt. id quo nata ſunt moueri grauia ⁊ ſeuia eſt ꝓpinquiſſimū ſubſtātie. id eſt forme ſubſtātiali grauis vel leuis. quia illud principiū a quo inclinant̉ ad motum immediate ſeqͥtur formas ſubſtantiales. ⁊ ergo ſicuthabēt vnam formā. ita ſimiliter habēt ſolum vnam inclinationē ad vnū motū. Secūda differentia. quia motus localis eſt ꝑfectus cum ſit abſolutoruꝫ ⁊ ꝑfectorum. ⁊ eſt vltimū ẜm generatōem quare erit ꝑfectior ẜm ſubſtantiā. ſedalij motus ſunt magis imꝑfectorumF Grauia ⁊ leuia mouent̉ per ſe a generāte vt di¶ . citur octauo phyſicoꝝ ⁊ per accidens a remouēte ꝓhibens. vt patet ibidē. ſed illa ſunt extrinſeca. ergo male dictū eſt ꝙ habeant in ſe principiū ſui motus. Dicendum ꝙ quādo aliquid eſt in potentia ad formā grauis ⁊ſimiliter ad locum eius tunc mouet̉ ad illa a generāte qd̓dat formā ⁊ vbi quod conſeqͥtur formā. ſed tamen proximū mouēs eſt forma grauis. Sed ſi aliquid ſit actu graue ⁊ ſit detentum extra locum ſuū naturalem. tunc mouerper accidens a remouente ꝓhibens. ſed tamē totum principium per ſe nō eſt aliud qͣꝫ forma grauis q̄ eſt intrinſeca.Sic ergo dicendū eſt ꝙ argumentū aſſumit de pͥncipijs remotis. ſed ph̓s hic loqͥtur de pͥncipijs propinquisCum qͥdem igitur fiat ex aqua aer. ⁊ ex grauileue venit in ſenſum. Simul autem ⁊ leue etnon amplius fit. ſed ibi eſt. manifeſtum itaqꝫ ꝙpotentia ens in actū. ens venit illuc. ⁊ ad tantum ⁊ ad tale ⁊ vbi endelechia. ⁊ quanti et qualis ⁊ vbi. Eadem aūt cauſa ⁊ eius quod iaꝫ exiſtentia ⁊ entia terrā ⁊ ignem moueri in ea q̄ ip̄orum loca nullo impediente. Etem̄ nutrimentūcum ꝓhibens nō ſit ⁊ ſanabile cum retinēs nōſic fertur cōfeſtim. Mouet autē ⁊ quod a pͥncipio fecit ⁊ impedimentū remouens aut vndereſiluit. quemadmodū dictū eſt in primis ſermonibus in qͥbus determinauimus ꝙ nihil hoꝝſeipſum mouet ꝓpter quā igit̉ cauſaꝫ fert̉ latoꝝvnūqͦdqꝫ ⁊ ferri in ſuijp̄ius locū qͥd dictum eſtIſta eſt quarta pars huiꝰ capituli in qua philoſophusdeclarat modum ẜm que fit motus grauiū ⁊ leuiū. ⁊ cuꝫ

hoc tangit primū principiū ⁊ principale motus ipſoꝝ. Dicens primo ꝙ quando ex aqua generatur aer. ⁊ vniuerſaliter ex graui generatur leue. tunc per alterationem mouetur ſurſum. ⁊ ſimul tempore cum fit leue fit etiaꝫ ſurſum.et quādo factum eſt ſimpliciter leue tunc amplius nō mōuetur ſurſum. ſed eſt ibi. Et ita qͣꝫtum acquirit de formaleuis. tm̄ acqͥrit de forma ſurſuꝫ. et ſicut ſe hꝫ ad formā itaſe hꝫ ad locum. Si em̄ aliquid ſit in potentia ad leuitatemtūc etiā eſt in potentia ad locū furſuꝫ. ſi vero ſit in fieri leue tunc eſt in fieri ad locum ſurſum. Et ita ſimiliter dicendum eſt de mobilibus aliorum motuum. quia quodlibetmobile per ſe a mouente proprio mouetur ad ſuā ꝓpriamꝑfectionem. ⁊ ergo ignis niſi detineatur per violentiā mouetur ſurſum ⁊ terra deorſum. ⁊ ſimiliter nutrimentuꝫ inmotu augmenti. ⁊ ſanabile in motu alterationis remotoimpedimento mouentur vbi nata ſunt moueri ſcilicet nutrimentum ad menbrum. ⁊ ſanabile ad ſanitatem.Tunc ibi. (Qouet autem ⁊ quod ⁊c̄.) Philoſophustangit principium effectiuū primū ⁊ principale motus grauiū ⁊ leuium. Dicens ꝙ mouētur ab eo quod fecit ea a pͥncipio. id eſt a generante a quo habent formā ⁊ locum conſequentē formā. ⁊ etiam mouentur per accidens a remouēte prohibens. aut etiam ab illo a quo repulſa reſiliunt. ſicutpila reſilit a pariete in motu proiectionis. quemadmoduꝫdictum eſt in primis ſermonibus. id eſt octauo libro phyſicorum. vbi dictum eſt ꝙ nihil horum ſeipſum mouet. ſedindiget aliquo extrinſeco motore. Qd̓ verum eſt loquēdode principio quod eſt principaliter effectiue. ſed illa q̄ ſuntſuperius dicta loquūtur de principio minus principali. ſcilicet quo ⁊ ſub effectiuo. quia illud eſt intrinſecum. Ex oībus iſtis patet. propter quam cauſam quodlibet corpusſimplex mouetur in ſuum locum naturalem ⁊ quid ſit ipſum ferri ad ipſum.Differentias aūt ⁊ accidentia circa ipſa nūcdicamus. Primū quidē igitur determinatū fitquemadmodū videtur omībus graue quidemſimpliciter quod om̄ibus ſubſtat. leue auteꝫ qd̓om̄ibus ſuꝑeminet. Simpliciter auteꝫ dico ingenus reſpiciēs ⁊ qͥbuſcunqꝫ nō ambo exiſtūtquale videtur ignis qͥdem quecunqꝫ magnitudo ſurſum lata ſi non exiſtat ꝓhibens alterū terre autē deorſum. eodem autē modo ⁊ velociusquod plus. Aliter autē graue ⁊ leue quibꝰ ambo exiſtunt. Etem̄ ſuperferunt̉ qͥbuſdam ⁊ ſubſtant quemadmodū aer ⁊ aqua Simplicit̓ quidem em̄ neutrū horuꝫ leue aut graue. Terra qͥdem em̄ ambo leuiora. ſuꝑeminet em̄ ipſi quecunqꝫ ipſorum particula. igne auteꝫ grauiora.Subſtat em̄ ipſoꝝ quātacunqꝫ vtiqꝫ ſit paticūla a ſeipſa autē ſimpliciter. hoc qͥdeꝫ graue. hocautē leue: Aer qͥdem em̄ quātuſcunqꝫ ſit ſupereminet aque. Aqua aūt quātacūqꝫ vtiqꝫ ſit aeriſubſtat Qm̄ aūt ⁊ alioꝝ hec qͥdē hn̄t grauitatē. hec aūt leuitatē. manifeſtū qꝛ hoꝝ qͥdem cauſa omniū que in cōpoſitis differētia. ẜm em̄ illa