De celoQuartus

ſortitur hoc qͥdeꝫ plus. hoc aūt minus erūt. hecquidē leuia hec aūt grauia corꝑa. quare de illisdicendū. Alia em̄ ſeqͥtur prima. quod qͥdē dicebamus oꝑtere facere. Et ꝓpter plenū graue dicentes. ⁊ ꝓpter vacuū leue. Accidit vtiqꝫ nōvbiqꝫ hec grauia videri eſſe ⁊ leuia ꝓpter pͥmorum differentiā. Dico aūt puta in aere qͥdē grauius erit talenti lignū plūbo inmachio. aqͣ aūtleuius. Cauſa aūt quia om̄ia grauitatē habētp̄ter ignē ⁊ habere neceſſariū. aquā aūt vbiqꝫ īterqͣꝫ in terra. aerem aūt vbiqꝫ p̄terqͣꝫ in aqua ⁊terra. In ea em̄ que ip̄ius regione om̄ia grauitatē habēt p̄ter ignē ⁊ aer. Signū aūt qꝛ trahitplus inflatus vter vacuo. Itaqꝫ ſi aliqͥd aerishabet plus qͣꝫ terre ⁊ aque. in aqua qͥdē ꝯtingit̉leuius eſſe quodā. in aere aūt grauius Aeri qͥdem em̄ nō ſuꝑfert̉. aque autem ſuꝑferturIſtud eſt ſcd̓m capl̓m huius tractatus in quo ph̓s proſeqͥtur de differētijs quattuor elementoꝝ. ⁊ ſil̓iter de accidentibꝰ ⁊ paſſionibꝰ ipſoꝝ inqͣꝫtum ſunt grauia ⁊ leuia Etdiuidit̉ in quattuor ꝑtes que patebūt in ꝓceſſu. In primaponit definitōes grauiū ⁊ leuiū ſimpl̓r ⁊ in reſpectu. Dicitergo pͥmo p̄mittēdo ſuā intentōem. ꝙ poſt ea q̄ dicta ſuntconſiderandū eſt de differētijs qͥbus mouent̉ corꝑa pͥmamotu recto. ⁊ ſil̓iter ꝯſiderandū eſt de accidentibꝰ ⁊ paſſionibꝰ ꝑ ſe que inſunt eis ẜm ꝙ hmōi. Et ſtatim ſubiungitꝙ pͥmo ſit determīatū de definitione dicēte qd̓ qͥd erat eſſeſicut cōcedunt omēs vel plures accipiēdo ſcilꝫ illas definitiones ex cōmuni opinione hoīm Eſt gͦ gͣue ſimpl̓r qd̓ ſubſtat oībus corporibꝰ q̄ mouent̉ deorſum motu recto Sedleue ſimpl̓r eſt qd̓ oībus ſuꝑeminet. Tūc ſtatim exponitqͥd dixit ſimpl̓r graue ⁊ leue. Dicens ꝙ graue vel leue ſimpliciter ſumit̉ ex ꝑte generis .i. materie ipſoꝝ qn̄ .ſ. generaſimpl̓r ſunt talia nihil habētia de cōtrarijs ⁊ in qͥbus nonſunt ambo ſcꝫ grauitas ⁊ leuitas. ſicut ptꝫ de igne ⁊ terra.Sed grauia ⁊ leuia in reſpectu ſunt qͦcunqꝫ qͥbuſdā ſuꝑferunt̉ ⁊ quibuſdā ſubſtāt ſicut videmus de aere ⁊ aqͣ: qꝛnullū iſtoꝝ eſt ſimpl̓r graue aūt ſimpl̓r leue. qꝛ illa duo elementa ſunt leuiora terra. qꝛ ẜm ſe ⁊ ſuas ꝑtes ſuꝑeminētterre. ⁊ ſunt grauiora igne. quia ſubſtant igni Tunc ibi.Quoniā aūt ⁊ alioꝝ) Ph̓s oſtēdit a quo corꝑa compoſita .i. mixta habēt ſuas grauitates ⁊ leuitates. Dicens ꝙHabēt illas ẜm ꝙ plus vel minus ſortiunt̉ corꝑa ſimpliciaet gͦ de illis nō oꝑtet multū ꝑtractare. qꝛ in ipſis cauſa differentie eſt manifeſta ex pͥmis corporibꝰ. Et ẜm iſtū modūdicebant antiqui aliqͣ eſſe grauiora aut leuiora ẜm ꝙ plusvel minus participāt de vacuo aūt pleno Tūc ibi (Accidit vtiqꝫ) Reddit cauſam cuiuſdā accn̄tis in cōpoſitisquare ſcꝫ q̄dam mixta non vident̉ eqͣliter grauia vl̓ leuiain quocūqꝫ loco. Sicut exempli gratia. lignū vnius talenti grauius eſt in aere plūbo vnius oboli. ſꝫ in aqua eſt ecōtrario. Eſt aūt cauſa illius accn̄tis. quia om̄ia elemēta habent grauitatē quandā etiā in locis ſuis ꝓprijs p̄ter ignemſicut declarat ipſoꝝ motus. qꝛ aqua vbiqꝫ eſt grauis preterqͣꝫ in terra ſcꝫ in loco ignis ⁊ aeris. ⁊ in ſuo ꝓprio loco. etaer in oībus eſt grauis p̄terqͣꝫ in terra ⁊ aqua. ⁊ ſic eſt etiaꝫgrauis in ſuo ꝓprio loco. vt patet maxime de aere propin-

quo aque ⁊ terre qui ꝓpter frigiditatem illoꝝ ingroſſatuscōtrahit quandā grauitatē p̄ter naturā ſuam. Et huiusſignū eſt. quia ſi accipiat̉ vter de corio ſubtili ⁊ infletur acitunc erit maioris ponderis inflatus qͣꝫ non inflatus. Sedquia lignū in ſua cōpoſitiōe plus habet de virtute aeris qͣꝫterre vel aque. ergo poſitū ad aquā aſcēdit ꝓpter leuitateꝫaeris ⁊ idem lignū poſitum ad aerem habet grauitateꝫ ſicut et ipſe aer in proprio loco grauitateꝫ habet. et ergo tūcdeſcendit. Sed econtra eſt de plumbo.Quādo aūt eſt ſimpl̓r leue ⁊ ſimpl̓r graue eſtmanifeſtū Dico aūt ſimpl̓r leue. quod ſemꝑ ſurſum ⁊ ſimpl̓r leue. graue aūt quod ſemꝑ deorſum natum eſt ferri nō ꝓhibitū. talia em̄ ſunt ⁊non quēadmodū putant qͥdam omnia haberegrauitatē. Graue qͥdem em̄ videt̉ quibuſdā eſſeetiā alteris ⁊ ſemꝑ ferri ad mediū eſt aūt ſimilit̓et leue Uidemus em̄ quemadmodū dictumeſt pͥus. qm̄ terrea om̄ibꝰ ſubſtant ⁊ ferunt̉ admediū. ſed ⁊ determinatū eſt mediū. Si igit̉ eſtaliqͥd qd̓ om̄ibus ſuꝑfertur quēadmodū videt̉ignis etiā in ip̄o aere ſurſum latus. aer aūt quieſcens palā qꝛ hoc fert̉ ad extremū. Quare grauitatem nullā poſſibile eſt habere ip̄m. ſubſtaret em̄ vtiqꝫ alij. Si aūt hoc erit vtiqꝫ aliquidaliud qd̓ fertur ad extremum. qd̓ om̄ibus latisſuꝑfertur. nūc aūt nullū videtur. ignis qͥdeꝫ nullam habet grauitatē neqꝫ terra leuitatem. neqꝫvnā ſiqͥdem ſubſtat oībus. ⁊ qd̓ ſubſtat fert̉ admediū Sed adhuc qꝛ eſt mediū ad qd̓ latiohabentibꝰ grauitatē. ⁊ a quo leuibꝰ manifeſtuꝫex multis. Poſt qͥdem ſi in infinitū nō cōtingitferri nihil. Quemadmodū em̄ nō eſt nullū impoſſibile ſic neqꝫ ſit. latio aūt generatio vnde qͦDeinde ad ſimiles videt̉ angulos ignis qͥdemſurſum latus: terra aūt deorſum ⁊ om̄e grauitatem habēs. Quare neceſſe ferri ad mediū hocaūt vtrū accidit ad terre medium. aut ad totiusqm̄ idem eſt alius ſermo: Quoniā aūt om̄e ſubſtans fertur ad mediū neceſſe oībus qd̓ ſuꝑfert̉ferri ad extremū regionis in qua faciunt motūcontrariuꝫ em̄ mediū extremo. Subſtās autēſuꝑeminenti ip̄i aūt ſubſiſtere ſemꝑ ip̄m ſupernatare. Propter qd̓ et rōnabiliter graue et leueduo ſtꝭ etem̄ loca duo qd̓ mediū et qd̓ extremūIſta eſt ſecūda pars huius capl̓i in qua ph̓us proſeqͥtur de differētijs grauis ⁊ leuis in ſimplicibꝰ ꝑ quas mouetur furſum vel deorſum ſimpl̓r vel in reſpectu. Et primoreſumit q̄dam prius dicta. Dicens manifeſtū eſſe ex dictis ꝙ ſit aliquod graue vel leue ſimpl̓r. ⁊ cuꝫ hoc reſumitdefinitiones ipſoꝝ. ⁊ reprobat opinionem iſtoꝝ qui dicuntom̄ia habere grauitatē. ſed tamē ẜm plus ⁊ minus Addittamen ph̓us ꝙ q̄dam alia ſcꝫ intermedia habent ſe aliter.