QuartusDe celo
eſt ſimplex. ergo etiam virtus motiua conſequēs illamformam erit ſimplex. Dicendū ꝙ aliquid poteſt diti graue in reſpectu dupliciter. Uno modo. qꝛ habꝫ aliquid leuitatis admixtum. ⁊ iſto modo nullum corpusſimplex dicitur graue in reſpectu. Alio modo dicit̉ graue in reſpectu qd̓ in vno elemēto natum eſt aſcendere ⁊in alijs duobus deſcendere. ⁊ iſto modo aqua diciturin reſpectu grauis. Et eſt ſimiliter diſtinctio de leui inreſpectu. ¶ Et ſi querat̉ vtrū magnum lignū quod eſtgrauiꝰ in aere paruo plūbo. ſit etiāguiꝰ eo in aqua. Dicendū ꝙ nō. quia magnū lignum in aqua ſuꝑ natat nōaūt paruum plumbum. Et hoc contingit ideo. quia inligno eſt plus de aere cuius eſt ſuꝑ natare. ſed in plumbo paruo eſt plus de terra q̄ ꝑ aquam deſcenditEorum itaqꝫ qui priꝰ venerūt ad eaꝫ que dehis conſideratōem fere pluriū de ſic grauibꝰ etleuibus dixerunt ſolis qͥbuſcunqꝫ habentibusgrauitatē alterum eſt leuius. Sic aūt ꝑtranſeuntes putant determinatū eſſe ⁊ de ſimpl̓r leuiet graui. Ratio aūt ip̄is nō cōgruit. palam aūterit hoc magis ꝓcedentibꝰ. ¶ Dicunt em̄ leuiꝰet grauiꝰ hͦ qͥdē quēadmodū in Thimeo exiſtitſcriptum. Grauius qͥdem qd̓ ex pluribꝰ eiſdeꝫconſtans Leuius aūt quod ex paucioribꝰ. quēadmodū plumbū plumbo plus grauius ⁊ esere. Similiter aūt ⁊ alioꝝ que eiuſdem ſpēi vnūquodqꝫ In ſuꝑabundantia em̄ equaliū partiuꝫgrauius vnūquodqꝫ eſt. eodem aūt mō ⁊ lignaplumbū aiunt ex quibuſdā em̄ eiſdem eſſe omīacorpora ⁊ vnius materie alterius videri ¶ Sicaūt determinatis non eſt dictū de ſimpl̓r leui etgraui. Nunc em̄ ignis qͥdem ſemꝑ leuis ⁊ ſurſum fertur. terra aūt ⁊ terrea om̄ia deorſum ⁊ admediū. Itaqꝫ nō ꝓpter paucitatē trianguloruꝫex qͥbus conſtare aīunt vnūquodqꝫ ip̄oꝝ ignisſurſum ferri natū eſt. Quod qͥdē em̄ vtiqꝫ plusminus ferret̉ ⁊ grauius vtiqꝫ eſſꝫ ex pluribꝰ enstrigonis. nunc aūt videt̉ contrariū Quanto em̄fit plus leuius eſt. ⁊ ſurſum fertur velocius. Eta ſurſum aūt deorſuꝫ paucus feret̉ citius ignismultus aūt tardius Adhuc aūt qm̄ pauciora qͥdem habent homo genia leuius eſſe dicūt. plura aūt grauius. Aerē aūt ⁊ aquā ⁊ ignē ex eiſdeꝫeſſe triangulis. ſed differre paucitate ⁊ multitudine ꝓpter quod hoc qͥdem ip̄oꝝ eē leuius: hocaūt grauius erit aliqua multitudo aeris q̄ grauior aqua erit. Accidit aūt totum contrarium.Semꝑ em̄ plus ſurſum fertur magis. ⁊ totaliter quelibet pars aeris ſurſuꝫ fertur ex aqua Hiqͥdē igit̉ hoc mō de leui ⁊ graui determīauerūtIſtud eſt ſcd̓m capitulū huius tractatus pͥmi in qͦh̓us ꝓſeqͥtur de graui et leui ẜm opiniones alioꝝ qͦs
hic narrat ⁊ reprobat. Et diuiditur in tres partes ẜmꝙ pͥncipaliter tres narrat opiniones que patebūt in ꝓceſſu. Primo tn̄ tāgit cōem defectū ip̄oꝝ. Et d̓t qꝛ oēsātiqͥ qͥ ꝓº venerūt ad ꝯſiderādū degͣui ⁊ leui fere vihidixerūt de graui ⁊ leui ſimpl̓r. ſꝫ ſolū de gͣuibꝰ ⁊ leuibꝰ ſicid eſt in reſpectu. qꝛ ſuppoſuerunt om̄ia elementa habere aliquā grauitatē inter q̄ vnū eſt grauius vel leuiꝰ altero. ⁊ ſic crediderūt ſe determinaſſe de graui ⁊ leui ſimpliciter. Sed ſermo vel ratio nō congruit illis omnino.Et hͦ magis manifeſtū erit ponentibꝰ opiniones ip̄oꝝ.¶ Tunc ibi. Dicūt em̄ leuius. Statim ponit pͥmamopinionē que eſt Platōnis in Thimeo qui dicit illd̓ eēgrauius quod cōponitur ex pluribus figuris ſuꝑficialibus eiuſdem ſpēi puta ex pluribus triangulis eiſdemet illud leuius qd̓ ex paucioribꝰ. Quēadmodū nos dicimus ꝙ plumbū quod conſtat ex pluribꝰ ſuꝑficiebꝰ eſtgrauius illo qd̓ conſtat ex paucioribꝰ. et ſimiliter es ere.et ita de alijs eiuſdem ſpēi. qꝛ in abundantia partiū eqͣlium vnum eſt grauius alio. Et ita ſimiliter eſt in his ꝙſunt alterius ſpēi. qꝛ plumbum eſt grauius ligno. qꝛ expluribus trigonis cōponitur. quia om̄ia corpora habētaliqua cōmunia eadem ex quibus cōponunt̉ habet em̄vnam materiam. ¶ Tunc ibi. Sic aūt determinatis.Reprobat dictam opinionē tribus ratōnibus. Primaqꝛ taliter dicentes nihil determinant de graui ⁊ leui ſimpliciter ac ſi nullū eſſet tale qd̓ eſt manifeſte falſuꝫ. quiignis eſt ſimpl̓r leuis ⁊ fert̉ ſurſum. ſꝫ terra et oīa terreaſunt ſimpl̓r grauia et ferunt̉ deorſum. Scd̓a ro. qꝛ ſi dicta opinio eſſet vera. ſeq̄ret̉ ꝙ magnꝰ ignis eēt grauiorparua terra qꝛ ex pluribꝰ trigonis eiuſdē ſpēi ꝯſtat ſꝫ cōtrariū huiꝰ apparet nobis ẜm ſenſum igit̉. Tercia ratōqꝛ ſeq̄ret̉ ꝙ magna multitudo aeris eſſet grauior qͣꝫ parua aqua. qꝛ ẜm illam opinionē illud eſt grauius qd̓ conſtat ex pluribꝰ ſuꝑficiebus homogeneis. Sed cōtrariūvidetur nobis ad ſenſum. qꝛ ſemꝑ aer maior velociꝰ ſurſum fert̉ et vl̓iter q̄libet ꝑs aeris mouet̉ ex loco aque ſurſum. Et iſti hoc mō determinauerunt de graui ⁊ leui.¶ His aūt nō ſufficiens viſum eſt ſic diſtinguere. ſed equidem exiſtentes antiquiores ea qͣnunc etate magis nouiter intellexerunt de nūcdictis. Uidentur em̄ quedam mole qͥdem minorū corpoꝝ entia. qͥbuſdā aūt grauiora. palaꝫigit̉ ꝙ non ſufficiens dicere ex equalibꝰ cōponipͥmis q̄ eque grauia equalia em̄ vtiqꝫ eēt ⁊ mole. Prima aūt ⁊ indiuiſibililia ſuꝑficies dicētibꝰex qͥbꝰ ꝯſtat grauitatē habentia corpoꝝ incōueniens dicere. qͥbꝰ aūt ſolida magis ꝯtingit dicere maiꝰ eē grauius ip̄oꝝ. Compoſitoꝝ aūt qm̄nō videt̉ hunc vnūquodqꝫ habere modum. ſedmulta grauiora videmꝰ minora mole entia. quēadmodū lana es. Alterā cām putant ⁊ dicuntodam vacuū em̄ interceptū alleuiare corꝑa aiūt.et facere eſt qn̄ maiora leuiora. plus em̄ hr̄e vacuum ꝓpter hͦ em̄ ⁊ mole eē maiora compoſitamultotiēs ex eqͣlibꝰ ſolidis ⁊ minoribꝰ. Totalit̓āt ⁊ oīs cām eē leuioris plus ineſſe vacuū. dicūtquidam igitur hoc modo.1