Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XLIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

De celoSecundus

totius terre. Quare aūt non manet in medioaūt ſiqͥdē qͥeſcet etiā mediū hn̄s. aut nata eſtmoueri nūc Qd̓ qͥdē igit̉ dubitat̉ hoc eſt. Uidere aūt difficile modicū intendētes diuidentes qualiter ẜcamus quācunqꝫ magnitudinem ferri ad mediū grauitatē habentē. Palamem̄ vſqꝫ tangat centrū extremū. ſꝫ oportet p̄ualere plus donec vtiqꝫ ſumat ſuijpſiusmedio mediū vſqꝫ ad hoc em̄ hꝫ inclinatōnemNihil igit̉ differt hoc dicere in bolo partetingente. aut in tota terra. em̄ ꝓpter paruitatē aūt magnitudinē dictū eſt acens. ſed deinclinatōem habente ad mediū. Itaqꝫ ſiue totaab aliqua ꝑteferebat̉ ſiue ẜm partē neceſſariuꝫvſqꝫ ad hoc ferri. donec vtiqꝫ vnūcunqꝫ ſimil̓rſumat mediū adequatis minoribꝰ a maioribusꝓpulſione inclinatōis. Siue igit̉ facta ē hocneceſſariū factā eſſe: Quare manifeſtū quiaſpherica generatio ip̄ius ſiue īgenita ſꝑ ſiue manens eodē hꝫ. genita vtiqꝫ pͥmū facta eſtẜm hāc itaqꝫ rōeꝫ nccāriā figurā ſphericā ip̄iꝰHic Areſto. excludit tres obiectōes ꝯͣ p̄miſſamnem. quaꝝ pͥma ē. qꝛ poſſet aliqͥs dicere p̄dictacogat niſi ſuppoſito in pͥma generatōe terre ꝑtes terre ſil̓r et equaliter ꝯcurrat ad mediū. ſꝫ fuit poſſibileplures ꝑtes terre veniſſent ad vnā partē ſuperioris lociqͣꝫ ad aliā. Sꝫ d̓t ph̓s idē ꝯtingit circa figurā terrelitercunqꝫ partes terre cōcurrant ab extremis ad mediū. qꝛ neceſſariū eſt grauitas terre vndiqꝫ equaliterdiſtet a medio ꝓpter cām dictā. Tūc ibi. Qd̓ em̄ vtiqꝫ. Ph̓us ponit ſcd̓am obiectōem. qꝛ poſſet aliqͥs dicere verſus vnū hemiſperiū terre ſit multo maior qͣꝫtitas qͣꝫ ꝟſus aliud. vt pꝫ de montibꝰ vident̉ ſuꝑeminere alijs ꝑtibꝰ terre. ſic videt̉ ſit idē mediū totiusmundi terre. Reſpondet ph̓s ē difficile videreſi aliqͥs velit ꝯſiderare qͣliter aliqͣ magnitudo grauitatēhn̄s ferat̉ ad mediū mundi ſolū extremitas infima tangat centrū mundi ſꝫ etiā oportet partē maioreꝫp̄ualere ſupͣ minorē qͦuſqꝫ tangat mediū ad qd̓ hn̄t inclinatōem oīa corꝑa grauia. Et hoc ꝯtingit ꝓpt̓ magnitudinē aut paruitatē terre. ſicut obiectio p̄tendit; ſꝫꝯtingit de terra ꝓpter inclinatōem ad mediū ratōne ſuegrauitatis quā minores ꝑtes adequant̉ maioribꝰ vtdictū eſt. Tunc ibi. Siue igit̉ Excludit terciā obiectionē. qꝛ poſſet aliqͥs dicere p̄dicta ꝓcedat ſuppoſita generatōe terre. Sꝫ d̓t ph̓s ſiue terra ſit generata ſiue. neceſſariū eſt ſit hoc diſpoſita ſcꝫ. ſitin medio in medio ſui tangat medium mundi ſicfigura eius erit ſpherica. Et qꝛ oīa ferunt̉ grauia ad ſil̓es angulos. ſed iuxta inuicē. Hoc aūt aptū natū eſt ad natu/ra ſphericū. aut igit̉ ē ſpherica: aut natura ſpherica: oportet aūt vnūqd̓qꝫ dicere tale qd̓ naturavult eſſe exiſtere ſꝫ qd̓ vi p̄ter naturā.

Hic ph̓us ponit ſcd̓am rōnem naturalē ſumit̉ exfigura motus partiū terre talis eſt. qꝛ oēs ꝑtes terreferunt̉ ad terrā ẜᵐ angulos rectos cauſant̉ ex linea recta quā ē motus. oportet terra ſit ſpherica. velnaturaliter ſit ſpherica. Et hoc vltimū apponit ph̓usꝓpter tumoroſitates montiū ꝯcauitates valliū vidētur rotunditatē terre īpedire. ſꝫ hmōi ſunt ex aliqͣ accidentali ex illo qd̓ ſe ꝯuenit terre. Adhuc aūt apparentiā ẜm ſenſum. Neqꝫem̄ vtiqꝫ lune eclipſes tales haberēt deciſionesNūc em̄ in his ẜm menſem figuratōnibꝰ oēsaccipit drn̄as. etem̄ recta fit amphitritoscaua. Circa eclipſes aūt ſꝑ gibboſam hꝫ determinātē lineā. Itaqꝫ qm̄ qͥdē eclipſat̉ ꝓpter terre interpoſitōem. terre vtiqꝫ erit rotunditas figure cāſpherica exn̄s Adhuc aūt per aſtroꝝapparentiā ſolū manifeſtū. qꝛ rotunda ſed etmagnitudo exn̄s magna Modica em̄ factatranſlatōe nobis ad meridiē arcticū manifeſtealter fit orizon circulus. ita vt ſuꝑ caput aſtramagnā habeant tranſmutatōem eadē videantur ad arcticū meridiē tranſmutātibꝰ. Que em̄ in egipto qͥdē ſtelle vident̉ circa ciprū.in his aūt ad arcticū regionibꝰ vident̉. Et ſꝑ in his ad arcticū apparēt aſtroꝝ in illis locis occultant̉ Quare ſolū ex his palā rotūdāeſſe figurā terre. ſꝫ etiā ſphere magne. Nonem̄ vtiqꝫ ſic velociter. palā facere trāſlatis itaqꝫmodicū. Propter qd̓ exiſtimātes coaptare euꝫ circa herculeas colūnas locū ei circa indicūet mare vnū valde ſuſpicari incredibilia videri. Dicūt āt coargumētātes ex elephātibꝰ. qm̄ circa vtraqꝫ loca nouiſſima exiſtētia genus ip̄oꝝ ē. velut nouiſſimis ꝓpter ꝯuenire adinuicē hoc paſſis. Et mathematicoꝝ qͥcunqꝫmagnitudinē ratiocinari attēptant rotūditatisad qͣdraginta dicūt miriades ſtadioꝝ. ex qͥbꝰargumētātibꝰ ſolū ſphericā molē nccāriūt̓re. ſꝫ magnā ad alioꝝ aſtroꝝ magnitudinē.Hic Areſtoteles ꝓbat terrā eſſe ſphericā tribꝰ rōnibus aſtrologicis ſumunt̉ ex his apparent ẜm ſenſuꝫQuaꝝ pͥma eſt qꝛ eclipſes lune fiunt ẜm lineā circularem ꝓpter hoc luna ſubintrat vmbrā terre eſt ſpherica. oportet terrā ſphericā. Tenet ꝯn̄a. qꝛ ſolū corpus ſphericū eſt natū facere vmbrā ſphericā. Sꝫ qꝛ aliqͥs poſſet dicere circularis illa abciſio lune fit ꝓpt̓rotunditate terre. ſꝫ ꝓpter rotunditatem lune. Subditph̓s ꝓpter diuerſam habitudinē lumne ad ſolē in augmento decremento ſingulas menſes fectio lune accipit oēs drn̄tias figuraꝝ. qꝛ qn̄qꝫ diuidit̉ ẜᵐ lineā rectāqn̄qꝫ fit amphitritos .i. vndiqꝫ ẜᵐ circulū .ſ. qn̄ ē plenaqn̄qꝫ eſt ꝯcaua. Sꝫ in eclipſibꝰ ſꝑ linea diuidens ip̄am ēgibboſa .i. circularis. illa rotunditas eſt ꝓpter ip̄aꝫ