et mundo

Folio xlv

lunā ſꝫ ꝓpter rotunditatē terre ¶ Scd̓a rō tangitur ibiAdhuc aūt. Et eſt iſta. qꝛ aliqͥbus ꝓcedentibꝰ a ſeptentrione ad auſtrū vel meridiem alique ſtelle apparēt verſis polū antarcticū puta in Egipto circa ciprum q̄ anteanon apparebant ⁊ ecōtra ꝓpter diuerſitatē orizontis. ergooportet ꝙ terta ſit figure rotūde precipue ẜm aſpectuꝫ adduos polos. Et ſimili ratō ne ꝓbatur ꝙ terra ſit rotundaverſus ortum ⁊ occaſum quia ſol in oriente non ſimul apparet om̄ibus. ſed prius apparet illis qui ſunt in regiōe orientali. Ex hoc infert philoſophus terrā eſſe valde paruaꝫin ordine ad celū. quia ſi eſſet magne quātitatis nō in taꝫparua diſtantia fieret ita cito diuerſitas circa apparentiamſtellarum. Et ergo non valde incredibilſa opinantur ꝙ dicunt locum in extremo occidentis ſitum qui dicitur eē circa columnas herculeas quas ſcilicꝫ hercules ſtatuit in ſignū ſue victorie eſſe propinquū loco qui ē circa mare Indicum in extremo orientis Et dicunt illi eſſe vnuꝫ mare occeanum quod cōtinuat vtraqꝫ loca. Et ſimilitudinē vtrorumqꝫ locoꝝ cōijciunt ex elephantibus qui circa vtrunqꝫlocum naſcūtur. ⁊ non in medijs regionibus Tunc ibi.Et mathematicoꝝ) Ponit terciam rationē que talis eſtquia mathematici dicunt rotunditatem terre continerequadraginta miriades ſtadioꝝ. id eſt quadrageſies decēmilia. quod eſt quadringente ſies milia ſtadioruꝫ. vt ſanctus Thomas exponit. Eſtauē ſtadium octaua pars miliaris. Octaua autē pars predicti numeri eſt quinquaginta milia. ⁊ ergo ẜm hoc rotunditas terre erit quinquaginta milia miliariū. Sed ẜm diligentiorem conſiderationeꝫmodernorum aſtrologoꝝ rotunditas terre eſt multo mi­ 2nor. vt patet in tractatu de ſphera. Ex omībus his poſſumus argumentari quantitatē terre non ſolum eſſe ſphericam. ſed etiam non magnam in comparatione ad magnitudinem aliorum aſtrorum. quia aſtrologi probant ſolemeſſe centies ſaptuagēſies maiorem terra. cum tamē propter diſtantiam videatur nobis pedalis Et dicit notanteraliorum aſtrorum propter opinioneꝫ Pythagore qui poſuit terram vnam de ſtellisOmne corpus ſphericū interſeNl̓ ANINL. cac aliud ẜm lineam circulareꝫSed terra non interſecat ſolem quando oritur vel occiditẜm lineam circularem vt patet ad ſenſuꝫ. igitur ⁊c̄. Dicendum ꝙ illam rationem ſoluit in textu ſuperius expoſito. ibi. Similiter autem ⁊ de figura.F Corpori recte moto debetur figura recta. ſed terv ra eſt corpus recte motum. ergo terra erit figurerecte. Dicendum ꝙ maior eſt falſa. quia motus rectusnon ſeqͥtur figuram. ſed ſequitur grauitatem aut leuitateꝫQotus autem circularis eandem figuram ſequitur puta circularem. Non tamen ſeqͥtur ꝙ figura ſpherica in terra ſit fruſtra. quia figura ſphrica conuenit ſibi propter eqͣlem motum ſuarum partium ad centrum. ſed ille motusion eſt fruſtra. ergo nec figura iſtaF Omne corpus ſphericum ẜm omnē partē ſue¶ . ſuperficiei equaliter diſtat a centro eius. ſed nōquelibet pars ſuperficiei terre equaliter diſtat a centro ipſius. vt patet in montibus ⁊ vallibus. ergo terra non eritſpherice figure. Dicendum ꝙ hoc argumentū philoſophus ſoluit in textu. ibi (Et quia om̄ia feruntur) Et dicitſanctus Thomas ibidem ꝙ ille tumoroſitates et concauitates non habent aliquā notabilem quantitatem in cō-

paratione ad totam terram. ⁊ ergo non impediunt eius figuraꝫ ſphericam. Et ſubiungit ꝙ oportet vnūquodqꝫ dicere eſſe tale quale eſt ẜm ſuam naturam ⁊ non quale eſt ꝑaliquā cauſam violentam vel preter naturam. Et ideolicet per accidēs terra nō ſit om̄ino ſpherica ex aliquo accidente. tamē qꝛ naturam habet ad hoc ꝙ ſit ſpherica. Ideoſimpliciter dicendum eſt eaꝫ eſſe ſpherice figure. Et in hocterminatur ſententia ſecundi libriSequunt̉ figure de eclipſibus ſolis et lune