Folio xliij

quieſcit. ¶ Tunc ibi. Et qꝛ Ponit quartā rōem quetalis ē. ſi ſagitta ſurſum ꝓijciatur ⁊ iteꝝ deſcendat tūcreuertitur ad eundem locum a quo mouebatur. Etiāſi hoc in infinitū contingat. ergo erit ſimile de terra ſcꝫꝙ naturaliter mouetur ad medium et nō circa mediuꝫInfert ph̓us manifeſtum eſſe ex dictꝭ ꝙ terra neqꝫ mouetur neqꝫ habet ſitum extra medium mundiAdhuc aūt ex dictis palam cauſa māſionisſi em̄ natura nata ē ferri ex om̄i parte ad mediū.quemadmodū videtur ⁊ ignis a medio iterumad extremū. impoſſibile latam eſſe quācunqꝫ ꝑticulam ip̄ius a medio nō vim paſſam vna em̄latio vnius. ⁊ ſimplex ſimplicis ſed nō contrarieQue aūt a medio ei que ad medium contrariaSi igitur quācunqꝫ partem impoſſibile latam2eſſe a medio manifeſtū. quia ⁊ totam adhuc impoſſibilius. ad qd̓ em̄ pars nata eſt ferri ⁊ totūilluc natum eſt. Itaqꝫ ſiquidē impoſſibile moueri. neceſſarium vtiqꝫ erit ip̄am manere in medio. Teſtificant̉ aūt his ⁊ a mathematicis dicta circa aſtrologiam Apparentia em̄ accidunttranſlatis figuris quibꝰ determinatus ē aſtroꝝordo tanqͣꝫ in medio poſita terra. De loco quidem igitur ⁊ manſione ⁊ motu quem modumhabet. tanta dicta ſint de ipſa.Hic ꝯſequenter Areſtoteles aſſignat cauſam quietis terre. Dicens ꝙ ex p̄miſſis eſt manifeſtū que ſit cauIſa quietis terre. qꝛ dictum eſt ꝙ terra naturaliter eſt nata moueri ex om̄i parte ad medium ſicut ſenſibiliter apparet ꝙ ignis naturaliter moueatur a medio mundi adextremū. Et illam cauſam quietis terre ꝓbat duabusratōnibus. Prima quia quelibet pars terre natural̓r qeſcit in medio. ergo multo magis tota terra ibi quieſcitUenet ꝯſequentia. quia illuc nata eſt ferri tota terra qͦnata eſt ferri pars terre. ⁊ ergo multo impoſſibilius eſttotam terram moueri a medio qͣꝫ partes terre. Sed antecedens ꝓbatur. qꝛ partes terre non mouent̉ a medioniſi ꝑ violentiā. Scd̓a ratio. qꝛ om̄es aſtrologi volētesiudicare de ſitu ⁊ ordine aſtroruꝫ quo ad nos. vtunturterra tanqͣꝫ quieſcente in medio ⁊ nō aliter. ergo ſignuꝫeſt ꝙ terra quieſcat in medio. Et hoc pulcherrime declarat Ptolomeꝰ vt ſanctus Tho. circa hunc paſſumintroducit et mentem Ptolomei refert. Ex quibꝰ om̄ibus ꝯcludit ꝙ ſi terra nō eſſet in medio mundi tunc cōfunderetur omīs ordo qͥ ꝯſiderat̉ circa augmentū ⁊ diminutōem dieꝝ. ſimil̓r etiā improbarent̉ regule eclipſiūqꝛ eclipſes lune nō ſemꝑ fierent in directa oppoſitōe ſolis ⁊ lune ſi terra non eſſet in medioCuilibet corpori ſimplici debetur aliquis mof¶ L tus ſimplex ẜᵐ naturā. ſed tota terra eſt corpꝰſimplex. ergo ſibi debetur aliquis motus ſimplex. ⁊ perꝯſequens nō ſemꝑ quieſcit. Nec poteſt dici ꝙ moueat̉motu alteratōnis et nō motu locali. quia motus localiseſt pͥmus omniū motuū. Dicendū ꝙ terra capiturdupl̓r. vno modo in ratōne centri ⁊ ſic eſt om̄ino immobilis. ſicut in ſimili patet de centro circuli quod nō mo-

uetur. quia alias amitteret ratōnem centri. Alio modocapitur vt eſt ens naturale. Et ſic capitur dupl̓r Unomodo ẜm partes ⁊ ſic actu mouetur. Alio modo capit̉ẜm totum ⁊ ſic mouetur aptitudine ſue nature ⁊ ſi eſſꝫextra ſuum locum moueretur actu.Figuram aūt habere ſphericam neceſſariuꝫeſt ip̄am. vnaqueqꝫ em̄ particulaꝝ grauitatemhabꝫ ad medium. ⁊ minor a maiori pulſa nō poteſt intumeſcere. ſed cōprimi magis ſed cōſentire alteram alteri quouſqꝫ vtiqꝫ veniant ad medium. Oportet aūt intelligere quod dicit̉ quēadmodum vtiqꝫ ſi facta ẜm modum quē ⁊ phiſiologoꝝ dicunt aliqui factum eſſe. Uerūtamēilli quidem violentiā cauſam ponunt eius quedeorſum lationis. Melius aūt ponere veꝝ ⁊ dicere hoc accidere ꝓpter ẜm naturā habere ferrigrauitatē habens ad medium In potentia igit̉exiſtente graui diſgregata ferant̉ ſimiliter ex omni parte ad medium.Poſtqͣꝫ Areſtoteles determinauit veritatē circa motum. locū vel quietem terre Hic ꝯſequenter determinat veritatē circa figurā ip̄ius. Et pͥmo ꝓbat terrā eēſphericam duabus ratōnibus naturalibꝰ. quaꝝ primaſumitur ex ip̄a ſpecie naturalis motus ip̄ius terre. Dicit ergo primo ꝙ neceſſe eſt terram habere figuram ſphericam hac ratōe. qꝛ quelibet pars terre habet grauitatēꝑ quam tendit ad mediū ſic ꝙ maior ꝑs pellit minoremquouſqꝫ equaliter diſtet a medio ⁊ quouſqꝫ ſit equalisgrauitas ex om̄i parte centri. ergo terra eſt ſpherice figure. Et ſubdit ph̓us ꝙ oportet p̄dictā rōnem intelligere ac ſi terra eſſet generata de nouo ꝯcurrentibꝰ vndiqꝫ partibus terre verſus medium ſicut antiqui naturales poſuerunt. In hoc tamē eſt drn̄a qꝛ ip̄i poſuerunt ꝙibi ꝯcurrerent ex violentia giratōnis celi Sꝫ melius d̓rꝙ ille motus ad mediū natural̓r ꝯtingat ꝓpter grauitatem inclinante verſus mediū. Si ergo talis motꝰ eratpartiū terre quando terra fuit in potentia ſequitur ꝙ ſitidem motus terra actu exiſtente.Siue igit̉ ſimil̓r ab extremis diuiſe partesconueniant ad mediū. ſiue aliter habētia facientidem. Ꝙqͥdem igit̉ ſimil̓r vnūquodqꝫ ab extremis latū ad mediū neceſſariū ſimilē ferri vndiqꝫmolem manifeſtum. equali em̄ vndiqꝫ appoſitoequaliter hoc neceſſe diſtare a medio extremuꝫhec aūt figura ſpherica eſt Nihil aūt differt adrōem. neqꝫ ſi nō ex om̄i parte fil̓r cōuenirent admediū partes ip̄ius. plus em̄ ſꝑ ꝙ in ip̄o minꝰꝓpellere neceſſariū vſqꝫ ad mediū neceſſariū inclinatōem habentibꝰ ambobꝰ ⁊ grauiori ꝓpellente vſqꝫ ad hoc minꝰ graue. ¶ Ꝙ em̄ vtiqꝫ qͥsdubitabit eandē hꝫ his ſolutōem ſi em̄ exn̄te inmedio ⁊ ſpherica terra multo maior grauitasapponat̉ ad alteꝝ hemiſperiū nō idē erit mediū

hh iij