De celoSerundus

tudinis rōnem ſi nō natura terre iſte locꝰ eſſet.Quecunqꝫ qͥdē igitur exiſtunt de figura ipſiusſuſpicata ⁊ de locꝭ ⁊ māſione. ⁊ motu fere hec ſtꝭHic Areſto. ſcd̓o improbat p̄dictā ſolutōem ex eoꝙ ſupponit falſum. Dicens ꝙ illud quod d̓r in p̄dictarōne nō eſt veꝝ ꝑ ſe ⁊ vl̓iter ſꝫ ſolū ꝑ accn̄s. qꝛ neceſſe eſtomne. id eſt totum manere in medio quando ſic ſe hꝫ ꝙnihil magis ad ip̄m ꝑtinet moueri huc qͣꝫ illuc. Sꝫ ſi habeat inclinatōeꝫ ꝙ moueat̉ ad aliquam ꝑtem tūc ꝓpt̓ erhoc ꝙ eſt in medio nō neceſſario qͥeſcit ibi. ſed mouebit̉nō qͥdem ẜm totum ſed ẜm ꝑtes. Sicut exempli gr̄a. ſiignis poneret̉ ad mediū mundi tunc non quieſceret ibiſicut terra quieſcit ſed moueret̉ ad extremū. Sed tn̄ totus ignis nō moueret̉ ad vnū locū. ſed moueret̉ quelibꝫpars ignis ad partē celi ſibi ꝓportionatam puta quartaꝑs ignis ad quartam parte celi. Et qͣꝫuis ignis ſic motus eſſet multo minor celo. tn̄ per rarefactōem moueretur ex paruo loco ad maiorem Et ecōuerſo eſt de terraqꝛ ſi partes terre eſſent diſperſe circa extremū celi. tuncꝯdenſarent̉ ad hoc ꝙ venirent in minorē locū ſcꝫ ad medium. ¶ Tunc ꝯcludit ph̓us ꝙ ſi locus medius eēt ſolum naturalis terre ꝓpter rōnem ſil̓itudinis tunc ſimilimodo moueret̉ a medio ad extremū ſicut ignis Ultimo epilogat dicens fere hec eſſe oīa q̄ antiqͥ ſuſpicati ſtecirca figurā terre ⁊ locū ip̄iꝰ ⁊ etiā circa motū eiꝰ ⁊ qͥetē¶ Nos aūt dicamus pͥmum. vtrū habeat motum at manet. quēadmodū em̄ diximus. Hi qͥdem ip̄am vnū aſtroꝝ eſſe faciunt. hi aūt in medio ponentes eam reuolui ⁊ remoueri dicuntcirca polum medium.Iſtud eſt ſcd̓m capitulū huiꝰ tractatus tercij in quoph̓s determinat de terra ẜm veritatē. Et diuiditur induas ꝑtes. in pͥma determinat de motu ⁊ quiete terre.In ſcd̓a de figura ip̄ius ibi Figurā aūt. Circa pͥmumpͥmo ꝓponit de qͦ eſt intentio dicens ꝙ pͥmo dd̓m ē vtꝝterra habeat motū vel qͥeſcat Et hec inqͥſitio eſt neceſſaria. qꝛ ſuperius dictū eſt ꝙ qͥdā ſcꝫ pythagorici poſuerūtterra moueri circa mediū mundi ac ſi eēt aſtrū. Alij ꝟodicunt ip̄am reuolui circa mediū celi. id eſt circa axemdiuidentem celum per medium¶ Ꝙ aūt eſt impoſſibile palā ſumentibꝰ pͥncipiū ꝙ ſi qͥdē fert̉ ſiue extra mediū ens ſiue in medio neceſſariū ip̄am vi moueri hoc motu. Nonem̄ ip̄ius terre eſt motus etem̄ vtiqꝫ ꝑticularuꝫvnaq̄qꝫ hanc haberet latōem. Nunc aūt in rectum oīa ferent̉ ad mediū. ꝓpter qd̓ nō poſſibile ſempiternū eē violentū exiſtentē ⁊ preter naturam. mundi aūt ordo ſempiternus. Adhucom̄ia lata latione circulari heſitantia vident̉ etmota pluribus vna latione p̄ter pͥmam. Quareet terram neceſſariū ſiue circa mediū in mediopoſita fertur duabus moueri lationibꝰ. Si aūthoc accideret neceſſarium fieri mutatōes ⁊ verſiones fixorum aſtroꝝ. Hoc aūt non videtur fa-

ctum ſed ſemꝑ hec ẜm eadē oriuntur ⁊ occidūtloca ip̄ius. ¶ Adhuc aūt latio partiū ⁊ totius ipſius ẜm naturam ad mediū totius eſt. Hocem̄ vtiqꝫ ſi exiſtat poſita nunc in centro dubitabit vtiqꝫ aliqͥs quoniā idem duoꝝ eſt mediumad vtrūqꝫ feruntur grauitatem habentia ⁊ partes terre ẜm naturam: qꝛ totius vtrūqꝫ ē mediūaut quia terre. Neceſſe itaqꝫ ad id quod totius.Etem̄ leuia ⁊ ignis in contrariū lata grauibꝰ adextremum loci ꝯtinentis medium. Accidit aūtidem mediū eſſe terre ⁊ totius. fertur em̄ ad idquod mediū terre ſed ſcd̓m accn̄s. ẜm ꝙ mediūhabet in totius medio. Qm̄ aūt fertur ⁊ ad terre mediū ſignū. qꝛ lata grauia ad hanc nō iuxtainuicem feruntur. ſed ad ſimiles angulos Quare ad vnū mediū ferunt̉ ⁊ qd̓ terre. Manifeſtūigit̉: qꝛ neceſſe in medio eſſe terrā ⁊ immobilemꝓpter dictas cauſas. Et qꝛ vi ꝓiecta ſurſumgrauia ẜm regulā iteꝝ ferunt̉ in eundē locū et ſiin infinitū virtus ꝓijciat. Ꝙ qͥdem igitur neqꝫmouet̉. neqꝫ extra mediū ponit̉ manifeſtū ex hisHic ph̓s oſtendit ꝙ ſit impoſſibile terrā ſic moueriquatuor rōnibꝰ. pͥma. Si terra moueret̉ circulariter ſiue in medio mundi ſiue circa mediū tūc talis motꝰ eētnaturalis vel violentus. Nō naturalis. qꝛ tunc q̄libetꝑticula terre haberet hunc motū qd̓ falſuꝫ ē. Nec p̄t dici ꝙ ſit violentus ⁊ p̄ter naturā. qꝛ ſic nō poſſet eē ſempiternus cū nullū violentū ſit ſempiternū. ¶ Tunc ibi.Adhuc oīa ponit ſcd̓am rōem qͥ ē talis. Oīa corꝑa circulariter mota vident̉ eſſe heſitantia ⁊ mouent̉ pluribꝰmotibꝰ excepta vltima ſphera. ſꝫ terra nō mouet̉ pluribus motibꝰ. igit̉ minor ꝓbat̉. qꝛ ſi terra moueret̉ pluribꝰmotibꝰ tunc fierent mutatōes in ſtellis fixis ꝑ reſpectūad terrā ſcꝫ ꝙ nō viderent̉ oriri ⁊ occidere ẜm eandemꝑtem terre. ſꝫ illa mutatio in eis nō accidit. Tūc ibiAdhuc āt Ponit terciā rōem q̄ ē iſta. q̄libet ꝑs terre natural̓r mouet̉ ad mediū mūdi ⁊ natural̓r ibi qͥeſcit gͦ ſil̓rtota terra ſi eēt extra mediū mūdi moueret̉ natural̓r admediū Tenet ꝯn̄a. qꝛ idē ē motꝰ natural̓ totius et ꝑtis¶ Tunc ibi. Hoc em̄. Areſto. mouet vnā dubitatōeꝫvtꝝ corꝑa grauia ⁊ ſpecialiter ꝑtes terre moueant̉ admediū ea rōne qua eſt mediū mundi vel medium terreſuppoſito ꝙ idē ſit centrū totius mundi ⁊ terre. Reſpōdet Areſto. ꝙ moueant̉ ad mediū inquātū eſt mediumtotiꝰ mundi. Probat qꝛ motus leuiū ⁊ grauiū ꝯtrariātur ſed ignis mouet̉ ad extremū corporis celeſtis. ergocorpora grauia ⁊ ſpecialiter terra mouent̉ ad mediū mūdi. licet ꝑ accn̄s moueant̉ ad medium terre. qꝛ accidit ꝙidē ſit medium mundi ⁊ terre. Et ergo ſi nō eſſet aliqd̓impediens tunc mota ex diuerſis partibus cōcurrerētin centro terre. quia quodlibet ip̄orum moueret̉ ẜm lineam rectam ꝑpendiculariter cadentem ſuper lineā cōtingentem ſuꝑficiem terre. Et ergo feruntur ad vnummedium quod eſt medium mundi et terre. Concluditph̓us pͥmo ꝙ terra ſit in medio mundi. ſcd̓o ꝯcludit ꝙterra in medio mūdi ſit immobilis. quia ibi narupraliter