Folio xxxix

ſeptimo lunā. ſed aſtrologi qui fuerūt tempore Platoniset Areſtotelis mutauerūt hunc ordinem qͣꝫtum ad ſolemponētes eū immediate ſupra lunā ſub venere et mercurioEt iſtam poſitōem hic Areſtoteles ſeqͥtur. Et ẜm illamordinatōem accidit contrariū ordini queꝫ queſtio p̄tenditquia ẜm poſitōem Eudaxi ſol et luna mouent̉ paucioribꝰmōtibus qͣꝫ quedam ſtellaꝝ errantiū. quia ſol mouetur tribus vel ẜm aliquos ſolum duobꝰ. ſed planete ſuperioresquattuor. Sed Ptholomeus poſtea hūc ordinē correxitoſtēdens verius eſſe qd̓ Anaxagoras inducit quē etiā moderni aſtrologi ſequunt̉. vt ptꝫ in iſto verſu. Poſt ſim ſuꝫſeqͥtur vltima luna ſubeſt. iuxta interpoſitiōem litteralemprius habitā. Et ſupra orbes ſepteꝫ planetaꝝ ponunturtres alij orbes mobiles. quoꝝ pͥmus mouetur vno motuſcꝫ diurno. Secūdus immediate ſequens duobus ſcilicet.motu diurno ⁊ acceſſus ⁊ receſſus. Tercius mouet̉ tribusſcꝫ motu diurno. motu acceſſus ⁊ receſſus. et motu propͥoab occidente ī oriens ſupra polos axis ipſius zodiaci Sedquartus orbis ſcꝫ ſaturni. ⁊ qͥntus ſcilꝫ iouis. ⁊ ſextus ſcilꝫmartis. mouent̉ tā ẜm ātiquos aſtrologos qͣꝫ modernosquattuor motibus ſcꝫ motu diurno. motu ꝓprio. motu ſinepicicli. ⁊ motu ſui ecentrici. Sol ꝟo qͥ ponit̉ in ſeptimo orbe mouet̉ ſolū tribus motibꝰ. ſcꝫ motu diurno. motu ꝓprio.et motu ſui ecentrici. Uenus ⁊ mercurius qui ponunt̉ octauo ⁊ nono locis mouent̉ qͣttuor motibꝰ ſicut planete ſuperiores ſole. Sed luna q̄ ponit̉ vltimo loco p̄ter illos qͣttuor motus hꝫ aliū motū. qꝛ circungirat in ſuo epiciclo. veletiā mouet̉ motū capitis et caude tēpore eclipſis. quia tūcſecat circulū zodiacum in duobꝰ punctis qui dicunt̉ nodi ſiue caput ⁊ cauda. Ex oībus iſtis ptꝫ ꝙ iſta q̄ſtio mota hꝫdifficultatē ẜm quācunqꝫ ordinatōem planetaꝝEt hoc itaqꝫ merito dubitabit vtiqꝫ aliquiset ꝓpter quā cauſam in pͥma qͥdem latione tanta eſt aſtroꝝ multitudo vt arithmetricoꝝ eſſe videatur om̄is ordo. in alijs aūt vnum ſolum ſingulare. Duo aūt aūt plura non vident̉ in eadeꝫinfixa latiōe. De his qͥdem igitur querere bene ſe habet. ⁊ ad eā que ad plus intelligentiā. etquidē modicas habētes cauſas ⁊ tanta elongatione diſtātes ab his que circa ip̄a accidētibꝰ.tamē ex his contēplantibꝰ nihil irrōnabile vtiqꝫ videbit̉ eſſe quod nunc dubitatur.Hic Areſtoteles mouet ſcd̓am dubitatiōem. Dicensꝙ merito p̄t aliqͥs dubitare quare in pͥma ſphera qͣ mouet̉pͥmo motu eſt tanta multitudo aſtroꝝ. ita ꝙ ipſoꝝ ordo videt̉ eſſe innumerabilis ab ariſmetricis. ſed in alijs inferioribus orbibꝰ inuenitur ſingulariter vna ſola ſtella. ita ꝙ ibinō vident̉ multe ſtelle infixe vni ſphere mobili Tūc ibi¶ De his qͥdem igitur) Oſtendit difficultatē haꝝ duarūIqueſtionū. Dicens ꝙ bonū eſt inquirere de his dubitationibꝰ cum hoc non ꝑtinet ad quoſlibet. ſed ſolum ad eos qͥplus intelligunt. qꝛ iſta inquirenda difficultatē habēt. Nāmodicum de cauſis ipſoꝝ precipere poſſumus. ⁊ eorū accidentia magis ſunt remota a noſtra cognitōe qͣꝫ ip̄a corpora elongētur a nobis ẜm corporalē ſitum Non tamen eſtirrationabile dubitare de illis. quia ex illis que dicent̉ contemplemur harum dubitationū veritatem.Sed nos vt de corporibꝰ ipſis ſolis ⁊ ſolita

rijs ordinē qͥdem habentibꝰ inaīatis aūt omnino ꝑquirimus. Oportet autē tanqͣꝫ participantibus exiſtimare actiōe ⁊ vita. Sic em̄ nividetur preter rationem eſſe accidens5Hic Areſtoteles accedit ad ſoluendū duas dubitationes p̄miſſas. Et pͥmo ſoluit pͥmaꝫ. Prius tn̄ on̄dit quidoꝑtet ſupponere ad hoc ꝙ iſta q̄ſtio de facili ſoluat̉. Dicēsꝙ ad hoc ꝙ p̄dicta qͣſtio ſoluat̉ non oꝑtet opinionē haberede corꝑibꝰ celeſtibꝰ ac ſi eſſent ſola corꝑa hn̄tia quendā ordinē abſqꝫ hͦ ꝙ ſint aīata. qꝛ ſic haberet motū ẜm ordinemnumeꝝ ⁊ ſitū corpoꝝ. Sed oꝑtet de eis habere opinioneꝫꝙ ꝑticipēt nō ſolū vitā qūocunqꝫ ſed etiā actōnem qd̓ eſtꝓpriū hn̄tibꝰ aīam rōnalē. quo agunt ꝓpter finē ⁊ habēt d̓ominium ſui actus et non agunt ſolo impetu nature ſicutom̄ia irratōnalia. Et ergo diuerfitas motuū incis ſimiliter ⁊ multitudo ſumenda eſt ẜm habitudineꝫ adbonū ſnale. ⁊ tunc nihil accidit preter rōnemUidetur autē optime qͥdem habenti exiſtere. ꝙ bene ſine actione ꝓpinquiſſimo aūt ꝑ paucam ⁊ vnā. his aūt qui longius ꝑ plures. quēadmodū in corpore. hoc qͥdem neqꝫ exercitatū bene habere. hoc aūt modicū deambulans. hocaūt ⁊ curſu indiget ⁊ lucta ⁊ pugna. Iterū autēaliquando neqꝫ quātumcūqꝫ laboranti hoc vtiqꝫ adhuc exiſtet bonū. ſed alterū aliquid Eſtautē dirigere difficile. aut multa aut multotiēsputa in multis aſtragaltiſkios iacere difficile.ſed vnū aut duo facile. Et iterū quādo hoc quidem indiguerit huius gratia oꝑari. hoc aūt alterius ⁊ hoc alterius in vno qͥdē aut duobꝰ facile adipiſci. Quanto aūt vtiqꝫ ꝑ plura difficilius Propter qd̓ oꝑtet putare aſtroꝝ actōeꝫeſſe talē qualis qͥdē animaliū ⁊ plantaꝝ. Etem̄hic om̄is plurime oꝑationes multoꝝ em̄ eoruꝫque bene poſſunt adipiſci. vt et multa oꝑenturet alioꝝ gratia. Quod aūt eſt vt optime habēsnihil indiget actōe. etem̄ ip̄m qd̓ cuius grā. Actio aūt ſemꝑ eſt in duobꝰ cū ⁊ cuius gratia ſit ⁊qd̓ huius gratia. Alioꝝ āt animaliū paucioresplantaꝝ auteꝫ parua q̄dam ⁊ vna forte. aut em̄vnū aliqͥd eſt. qͦ ſortiet̉ vtiqꝫ. quēadmodū et hōaut ⁊ multa alia preuia ſunt ad optimūHic Areſtoteles ponit ſolutionē prime dubitationiset duo facit. quia primo premittit principia quibus manifeſtatur ſolutio. Secundo applicat illa ad propoſitum. ibi.Hoc quidem igitur. Dicens primo ꝙ in corporibus animaliū illud videtur optime eſſe diſpoſitum. quod non indiget aliqua exercitatione ad bonā habitudinem que dicitur enchia. Sed in ſecūdo gradu eſt corpus quod ꝑ modicam deambulationem conſeqͥtur bonam habitudineꝫIn tercio vero quod indiget multis exercitijs puta curſu lucta et pugna. In quarto autem gradu eſt illud corpus quod nō p̄t qͥbuſcunqꝫ laboribꝰ aut exercitijs ad bo-

gs iiij.