Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

SecundusDe celo

motus motꝰ celeſtiū corpoꝝ ſint naturales. Sꝫ ēmanifeſte falſuꝫ Pꝫ falſitas pͥmo de planetis cōꝑationem ad ſeinuicē. pꝫ ſcd̓o de eiſdē cōꝑatōem ad ſtellasfixas. in illis em̄ ē motꝰ vniformis vt patꝫ ex dictis.Tercia doctoris ē iſta. Multiplicatio indiuiduorūſub vna ſpē euenit. niſi ꝓpter aliqua imꝑfectōnemimpotentiā vtputa. qꝛ vnū indiuiduū p̄t ſꝑ durareqͣre oꝑtet ſpēs ꝯſeruent̉ ſucceſſionē indiuiduorū invna ſpē. Uel etiā. qꝛ vnū indiuiduū ſuſcipit ꝑfectaꝫoperatōem ſpēi ſicut maxime ptꝫ in hoībꝰ quoꝝ vnꝰ iuuatur ab alio in ſua oꝑatōe. Sꝫ qd̓libet corpoꝝ celeſtiūeſt ꝑfectū eo eſt ꝑpetuū ingenitū incorruptibile necindiget ad ſuū motu ꝑficiendū aliquo alio ab intelligentia mouēte qd̓libet erit vnū in vna ſpē Et ꝯn̄s nonpn̄t eſſe plura vnius ſpēi. Quarta doctoris magꝭtinet ad ꝑfectionē vniuſcuiuſqꝫ multiplicatio ſpecieꝝ cuſit formalis qͣꝫ multiplicatio indiuiduoꝝ eſt material̓Sꝫ corꝑa celeſtia in genere corpoꝝ ſunt ꝑfectiſſima vtpꝫ ex dictis in pͥmo libro. ⁊c̄. Et ꝓpt̓ eandē rōem totūvniuerſum ē ꝑfectū eo ē vnū in vna ſpē ꝯſtat ex totamateria ſue ſpēi.F Si diuerſa corꝑa celeſtia eēt diuerſe ſpecies L. vniꝰ generꝭ ſeq̄ret̉ corꝑa celeſtia eēt materialia ꝯn̄s generabilia corruptibilia qd̓ ē ꝯͣ Areſtotelē in pͥmo huiꝰ. Dd̓m illa ē Auerroys qd̓ip̄e hꝫ incōueniēte qd̓ tn̄ nullū ē incōueniēs ſꝫ ſimpl̓ineceſſariū. multo magꝭ ſeqͥt̉ ſi ponat̉ ſicut ip̄e ponit diuerſa corꝑa celeſtia diuerſa indiuidua vniꝰ ſpēi. quiamultiplicatio indiuiduoꝝ in vna ſpē fit diuiſionē materie. tn̄ ſeqͥt̉ corꝑa celeſtia ſint generabilia corruptibilia. qꝛ illa materia eſt ſubijcibilis generatōicorruptōi habeat ſibi annexā pͥuatōemAſtra ſphere celeſtes diuerſe hn̄t eaſdē . prietates ꝟtutes. ſunt vniꝰ ſpēi ſpēaliſſime. An̄s ꝓbat̉. qꝛ lumē eſt ꝓprietas cuiuſlibꝫ corꝑis celeſtis. qd̓libet etiā aſtrū eſt generatiuū luminis caloris. Sil̓r etiā ſphericū ꝯuenit oībꝰ ſpheris oībusaſtris Dd̓m oēs ſphere oīa aſtra ſunt vniꝰ nature generice illā naturā vnam ſequunt̉ hmōi ꝓprietates. Un̄ dictū ē ſuꝑiꝰ de lumine ē vl̓is ꝟtus actiuaceleſtiū corpoꝝ. Et etiā ſoluit̉ argumētū qd̓ fundatur ī motibꝰ diuerſaꝝ ſpheraꝝ oēs ſunt circulareset vniꝰ ſpēi vt videt̉ Sꝫ dd̓m iſti motus conueniuntin vna cōi rōe generꝭ ſꝫ drn̄t ẜm diuerſas rōnes ſpēalesꝓpter diuerſam diſpōem recipiendi actū pͥncipalis agētis. Et qn̄ infert̉ Q planete eēnt vniꝰ nature ſuis orbibꝰ. qꝛ mouent̉ in epiciclis diſtinctꝭ motibꝰDicit̉ ē ſil̓e de iſtis. qꝛ ibi vnus ordinat̉ ad alteꝝvlterius ordinatur in vnum finem. Duo aſtra diuerſoꝝ orbiū magis ꝯueniūt qͣꝫaſtrū eiꝰ orbis. ſꝫ aſtrū orbis aſtriſtꝭ vniꝰnature ſpēi. multo magꝭ aſtra diuerſoꝝ orbiū eruntvniꝰ ſpēi Qd̓m maior ē falſa. qꝛ duo aſtra diuerſorum orbiū diuerſas hn̄t intelligētias orbis aūt aſtrūeiuſdem vnicam habēt intelligentiam.Duabꝰ aūt dubitationibꝰ entibꝰ de qͥbꝰ merito vtiqꝫ qͥlibet dubitabit temptādū dicere qd̓videt̉ dignū eſſe reputātes promptitudinē magis īputari verecundie qͣꝫ audacie. ſi qͥs ꝓpter

ph̓iam ſtare paruas ſufficientias diligit debus maximas habemus dubitatōnes. Adhucaūt multis exiſtentibꝰ talibꝰ minime mirabile ꝓpter quā qͥdē cām ſꝑ plus diſtantia ama latōe mouent̉ pluribꝰ motibꝰ. ſꝫ intermediaplurimis. Rōnabile em̄ vtiqꝫ videbit̉ eſſe pͥmocorpore vna lato latione ꝓpinquiſſimū in minus moueri motibꝰ puta duobꝰ. habitū aūt tribus. aut aliqͦ alio tali ordine. Nunc aūt acciditꝯtrariū. paucioribꝰ em̄ ſol luna mouent̉ motibus qͣꝫ erraticoꝝ aſtroꝝ q̄dā. qͣꝫuis longiꝰ a medio ꝓpinquius pͥmo corꝑi ſuꝑ ip̄is. Palaꝫaūt hoc de qͥbuſdā etiā viſu factū eſt. lunā em̄ videmus dikotomā qͥdē exiſtentē ſubintrantemaūt aſtroꝝ martē occultatū qͥdē ẜm nigrū ip̄iꝰexeuntē aūt ẜm claꝝ lucidū Sil̓r aūt de alijsaſtris dicūt dudū obſeruauerūt ex pluribusannis egiptij babilonij. a qͥbus multas credulitates habemus de vnoquoqꝫ aſtroꝝ. Iſtud ē ſcd̓m capitulū tractatꝰ ſcd̓i in poſtqͣꝫ ph̓sdeterminauit de ſtellis oſtendēs eaꝝ naturā. motu. ordinē. figurā. Hic ꝯn̄r circa p̄dicta ſoluit quaſdā dubitatōes. Et diuidit̉ in duas ꝑtes pͥncipales. in pͥma ponit queſtiones. In ſcd̓a ſoluit eas ibi. Sꝫ nos vt de corporibꝰ. Qicit pͥmo exiſtentibꝰ duabꝰ dubitatōnibꝰcirca ſtellas de qͥbꝰ merito ē dubitandū debemꝰ tēptaredicere illud circa ip̄as qd̓ videt̉ dignū. Et ꝓmptitudo hoīs ꝯſiderātis hmōi queſtiones magis dꝫ īputariverecūdie .i. honeſtati vel modeſtie qͣꝫ audacie .i. p̄ſumptioni. Sꝫ tn̄ ille ꝯſiderat illas dubitatōes dꝫ diligere paruas ſufficientias .i. rōes paꝝ ſufficiētes ꝓpt̓ maximas dubitatōes ꝓpt̓ deſideriū qd̓ qͥs hꝫ ad ph̓iam vtpͥncipia ph̓ie ꝑmanere poſſint Eſt pͥma dubitatōpͥmū mobile moueat̉ ſolū vno motū ꝓpinquiſſimū ſibiduobꝰ. habitū āt .i. ꝯn̄r ſe hn̄s moueat̉ tribꝰ. qͣre tunc corpora plus diſtātia a pͥma latōe mouent̉ pluribꝰ motibus qͣꝫ intermedia. Sicut exēpli gr̄a. mirabile videt̉ qͣreſol luna plus diſtāt a pͥmo mobili mouent̉ pluribus motibꝰ qͥbuſdā aſtris erraticis ſunt ꝓpinqͥoramo corꝑi ponunt̉ ſupra ſolē lunā. Uunc ibi. Palam āt ꝓbat talē ordinē planetaꝝ qͣlem dixerat Dicens ille ordo planetaꝝ manifeſtꝰ ē. etiā viſu. QuiaAreſto. d̓t ſe vidiſſe luna dycothoma exn̄s .i. mediaꝑte illuminata ſub intrauit marte ſit velocioris motꝰqꝫ mars. Et tūc luna ẜm nigrū ſitū .i. ẜm ꝑtē obſcuramoccultauit martē. poſtea mars exiuit lunā ꝑtrāſiuitip̄am ẜm ꝑtē lune clarā lucidā Et ita ſil̓r dicunt egittij babilonij circa aſtra pluribꝰ annis talē obſeruauerunt ordine. Et ab illis habemus multas credulitates de vnoquoqꝫ aſtro quia ip̄oꝝ ſtudium maxime fuitcirca aſtrologiamPro ītellectu huiꝰ dubitatōis LAQ Areſt. videt aſſignare aliū ordinē planetaꝝ qͣꝫ aſtrologi nr̄i tꝑis qꝛ aſtrologi nr̄i tꝑisdicūt ſup̄mū planetaꝝ ſaturnū. pꝰ quē poſuerūt iouētercio loco martē. qͣrto ſolē. qͥnto venerē. ſexto mercuriū