SecundusDe celo
motus cū motꝰ celeſtiū corpoꝝ ſint naturales. Sꝫ hͦ ēmanifeſte falſuꝫ Pꝫ falſitas pͥmo de planetis ꝑ cōꝑationem ad ſeinuicē. pꝫ ſcd̓o de eiſdē ꝑ cōꝑatōem ad ſtellasfixas. in illis em̄ nō ē motꝰ vniformis vt patꝫ ex dictis.Tercia rō doctoris ē iſta. Multiplicatio indiuiduorūſub vna ſpē nō euenit. niſi ꝓpter aliqua imꝑfectōnem ⁊impotentiā vtputa. qꝛ vnū indiuiduū nō p̄t ſꝑ durareqͣre oꝑtet ꝙ ſpēs ꝯſeruent̉ ꝑ ſucceſſionē indiuiduorū invna ſpē. Uel etiā. qꝛ vnū indiuiduū nō ſuſcipit ꝑfectaꝫoperatōem ſpēi ſicut maxime ptꝫ in hoībꝰ quoꝝ vnꝰ iuuatur ab alio in ſua oꝑatōe. Sꝫ qd̓libet corpoꝝ celeſtiūeſt ꝑfectū eo ꝙ eſt ꝑpetuū ingenitū ⁊ incorruptibile necindiget ad ſuū motu ꝑficiendū aliquo alio ab intelligentia mouēte gͦ qd̓libet erit vnū in vna ſpē Et ꝑ ꝯn̄s nonpn̄t eſſe plura vnius ſpēi. Quarta rō doctoris magꝭtinet ad ꝑfectionē vniuſcuiuſqꝫ multiplicatio ſpecieꝝ cuſit formalis qͣꝫ multiplicatio indiuiduoꝝ q̄ eſt material̓Sꝫ corꝑa celeſtia in genere corpoꝝ ſunt ꝑfectiſſima vtpꝫ ex dictis in pͥmo libro. gͦ ⁊c̄. Et ꝓpt̓ eandē rōem totūvniuerſum ē ꝑfectū eo ꝙ ē vnū in vna ſpē ⁊ ꝯſtat ex totamateria ſue ſpēi.F Si diuerſa corꝑa celeſtia eēt diuerſe ſpecies¶ L. vniꝰ generꝭ ſeq̄ret̉ ꝙ corꝑa celeſtia eēt materialia ⁊ ꝑ ꝯn̄s generabilia ⁊ corruptibilia qd̓ ē ꝯͣ Areſtotelē in pͥmo huiꝰ. Dd̓m ꝙ illa ē rō Auerroys ⁊ hͦ qd̓ip̄e hꝫ ꝓ incōueniēte qd̓ tn̄ nullū ē incōueniēs ſꝫ ſimpl̓ineceſſariū. multo magꝭ ſeqͥt̉ ſi ponat̉ ſicut ip̄e ponit diuerſa corꝑa celeſtia eē diuerſa indiuidua vniꝰ ſpēi. quiamultiplicatio indiuiduoꝝ in vna ſpē fit ꝑ diuiſionē materie. Nō tn̄ ſeqͥt̉ ꝙ corꝑa celeſtia ſint generabilia ⁊ corruptibilia. qꝛ illa materia nō eſt ſubijcibilis generatōi ⁊corruptōi cū nō habeat ſibi annexā pͥuatōemAſtra ⁊ ſphere celeſtes diuerſe hn̄t eaſdē ꝓ¶ . prietates ⁊ ꝟtutes. gͦ ſunt vniꝰ ſpēi ſpēaliſſime. An̄s ꝓbat̉. qꝛ lumē eſt ꝓprietas cuiuſlibꝫ corꝑis celeſtis. qd̓libet etiā aſtrū eſt generatiuū luminis ⁊ caloris. Sil̓r etiā eē ſphericū ꝯuenit oībꝰ ſpheris ⁊ oībusaſtris Dd̓m ꝙ oēs ſphere ⁊ oīa aſtra ſunt vniꝰ nature generice ⁊ illā naturā vnam ſequunt̉ hmōi ꝓprietates. Un̄ dictū ē ſuꝑiꝰ de lumine ꝙ ē vl̓is ꝟtus actiuaceleſtiū corpoꝝ. ¶ Et ꝑ hͦ etiā ſoluit̉ argumētū qd̓ fundatur ī motibꝰ diuerſaꝝ ſpheraꝝ qͥ oēs ſunt circulareset vniꝰ ſpēi vt videt̉ Sꝫ dd̓m ꝙ iſti motus conueniuntin vna cōi rōe generꝭ ſꝫ drn̄t ẜm diuerſas rōnes ſpēalesꝓpter diuerſam diſpōem recipiendi actū pͥncipalis agētis. ¶ Et qn̄ infert̉ Q gͦ planete nō eēnt vniꝰ nature cū ſuis orbibꝰ. qꝛ mouent̉ in epiciclis diſtinctꝭ motibꝰDicit̉ ꝙ nō ē ſil̓e de iſtis. qꝛ ibi vnus ordinat̉ ad alteꝝ qͥvlterius ordinatur in vnum finem.¶ Duo aſtra diuerſoꝝ orbiū magis ꝯueniūt qͣꝫaſtrū ⁊ eiꝰ orbis. ſꝫ aſtrū ⁊ orbis aſtriſtꝭ vniꝰnature ⁊ ſpēi. gͦ multo magꝭ aſtra diuerſoꝝ orbiū eruntvniꝰ ſpēi Qd̓m ꝙ maior ē falſa. qꝛ duo aſtra diuerſorum orbiū diuerſas hn̄t intelligētias orbis aūt ⁊ aſtrūeiuſdem vnicam habēt intelligentiam.Duabꝰ aūt dubitationibꝰ entibꝰ de qͥbꝰ merito vtiqꝫ qͥlibet dubitabit temptādū dicere qd̓videt̉ dignū eſſe reputātes promptitudinē magis īputari verecundie qͣꝫ audacie. ſi qͥs ꝓpter
ph̓iam ſtare ⁊ paruas ſufficientias diligit de qͦbus maximas habemus dubitatōnes. Adhucaūt multis exiſtentibꝰ talibꝰ nō minime mirabile ꝓpter quā qͥdē cām nō ſꝑ plus diſtantia a pͥma latōe mouent̉ pluribꝰ motibꝰ. ſꝫ intermediaplurimis. Rōnabile em̄ vtiqꝫ videbit̉ eſſe pͥmocorpore vna lato latione ꝓpinquiſſimū in minus moueri motibꝰ puta duobꝰ. habitū aūt tribus. aut aliqͦ alio tali ordine. Nunc aūt acciditꝯtrariū. paucioribꝰ em̄ ſol ⁊ luna mouent̉ motibus qͣꝫ erraticoꝝ aſtroꝝ q̄dā. qͣꝫuis longiꝰ a medio ⁊ ꝓpinquius pͥmo corꝑi ſuꝑ ip̄is. Palaꝫaūt hoc de qͥbuſdā etiā viſu factū eſt. lunā em̄ videmus dikotomā qͥdē exiſtentē ſubintrantemaūt aſtroꝝ martē ⁊ occultatū qͥdē ẜm nigrū ip̄iꝰexeuntē aūt ẜm claꝝ ⁊ lucidū Sil̓r aūt ⁊ de alijsaſtris dicūt qͥ dudū obſeruauerūt ex pluribusannis egiptij ⁊ babilonij. a qͥbus multas credulitates habemus de vnoquoqꝫ aſtroꝝ.¶ Iſtud ē ſcd̓m capitulū tractatꝰ ſcd̓i in qͦ poſtqͣꝫ ph̓sdeterminauit de ſtellis oſtendēs eaꝝ naturā. motu. ordinē. ⁊ figurā. Hic ꝯn̄r circa p̄dicta ſoluit quaſdā dubitatōes. Et diuidit̉ in duas ꝑtes pͥncipales. in pͥma ponit queſtiones. In ſcd̓a ſoluit eas ibi. Sꝫ nos vt de corporibꝰ. Qicit gͦ pͥmo ꝙ exiſtentibꝰ duabꝰ dubitatōnibꝰcirca ſtellas de qͥbꝰ merito ē dubitandū debemꝰ tēptaredicere illud circa ip̄as qd̓ videt̉ eē dignū. Et ꝓmptitudo hoīs ꝯſiderātis hmōi queſtiones magis dꝫ īputariverecūdie .i. honeſtati vel modeſtie qͣꝫ audacie .i. p̄ſumptioni. Sꝫ tn̄ ille ꝙ ꝯſiderat illas dubitatōes dꝫ diligere paruas ſufficientias .i. rōes paꝝ ſufficiētes ꝓpt̓ maximas dubitatōes ⁊ ꝓpt̓ deſideriū qd̓ qͥs hꝫ ad ph̓iam vtpͥncipia ph̓ie ꝑmanere poſſint Eſt gͦ pͥma dubitatō Cūpͥmū mobile moueat̉ ſolū vno motū ⁊ ꝓpinquiſſimū ſibiduobꝰ. habitū āt .i. ꝯn̄r ſe hn̄s moueat̉ tribꝰ. qͣre tunc corpora plus diſtātia a pͥma latōe nō mouent̉ pluribꝰ motibus qͣꝫ intermedia. Sicut exēpli gr̄a. mirabile videt̉ qͣreſol ⁊ luna q̄ plus diſtāt a pͥmo mobili nō mouent̉ pluribus motibꝰ qͥbuſdā aſtris erraticis q̄ ſunt ꝓpinqͥora pͥmo corꝑi ⁊ ponunt̉ ſupra ſolē ⁊ lunā. ¶ Uunc ibi. Palam āt ꝓbat talē eē ordinē planetaꝝ qͣlem dixerat Dicens ꝙ ille ordo planetaꝝ manifeſtꝰ ē. etiā viſu. QuiaAreſto. d̓t ſe vidiſſe ꝙ luna dycothoma exn̄s .i. ꝓ mediaꝑte illuminata ſub intrauit marte cū ſit velocioris motꝰqꝫ mars. Et tūc luna ẜm nigrū ſitū .i. ẜm ꝑtē obſcuramoccultauit martē. ⁊ poſtea mars exiuit lunā ⁊ ꝑtrāſiuitip̄am ẜm ꝑtē lune clarā ⁊ lucidā Et ita ſil̓r dicunt egittij ⁊ babilonij qͥ circa aſtra pluribꝰ annis talē obſeruauerunt ordine. Et ab illis habemus multas credulitates de vnoquoqꝫ aſtro quia ip̄oꝝ ſtudium maxime fuitcirca aſtrologiamPro ītellectu huiꝰ dubitatōis¶ LAQ ꝙ Areſt. videt aſſignare aliū ordinē planetaꝝ qͣꝫ aſtrologi nr̄i tꝑis qꝛ aſtrologi nr̄i tꝑisdicūt ſup̄mū planetaꝝ eē ſaturnū. pꝰ quē poſuerūt iouētercio loco martē. qͣrto ſolē. qͥnto venerē. ſexto mercuriū