SecūdusDe celo

mediū ita tamē ꝙ illud medium nō alteretur. Sicut in ſimili piſcis qui dicit̉ ſtupor ſtupefacit manus piſcatoris mediante rethe. qd̓ tn̄ non ſtupeſcit. licet aliqualiter recipiatimpreſſionē piſcis. Alio tamē modoqͣꝫ manus. Ita ſimiliter ſol imprimit aliquid in corpora celeſtia media non tamen calefactionem. ſꝫ illaꝫ recipiunt corpora inferiora ẜmeorum conditōnem. ¶ Et quando iterum replicatur ẜmAreſtotelem calor cauſatur per motum ſtellaruꝫ in aere trito ⁊ compreſſo. ſed illa compreſſio non poteſt peruenire adaerem per motum ſolis niſi media corpora celeſtia conterantur quod eſt impoſſibile. Soluit Auerrōis et dicitꝙ hoc dictum intelligitur de motu diurno qui conuenit toti corpori celeſti. quaſi vni toti animali. ⁊ non loqͥtur de motibus planetaruꝫ proprijs qui cōueniunt eis quaſi motꝰpartium animalis. ⁊ ergo a motu totius celi qͥ eſt motusdiuinꝰ cauſat̉ calor in aere ⁊ nō cātur ab vna ſphera mediante alia. In ſignum cuius dicit Areſtoteles ꝙ approximante ſole ⁊ oriente ⁊ ſuper nos exiſtente generatur calorquod fit per motum diurnum. Et ergo etiam corpus alterans non alterat ſolum ẜm extremā ſuperficiem qua tangit corpus alteratum. ſed ẜm ſuam totam ꝓfunditateꝫ etgroſſicieꝫ in ſignū cuius corpus tenue non eſt ita efficax adalterandū ſicut corpus habēs ꝓfunditatē vel groſſiciemNl̓ꝗNIENL. onem vel compreſionē aerisSimotus aſtrorum per attricauſarent calorem aeris ⁊ inferiorum corporuꝫ ſequereturꝙ loca que ſunt inferiora minus calefierent. qꝛ magis ſuntremota a motu diurno calefaciēte. vt vult Auertōis. Sꝫnon videmus contrariuꝫ. qꝛ in planicie eſt maior calor qͣꝫin montibus. Etiam ſol ſupra terram exiſtens videt̉ quaſi ex omni parte eſſe equaliter nobis propinquus ẜm motum diurnū. ergo non deberet tanta diuerſitas calefactionis apparere inter mane et meridiem. et inter hyemem eteſtatem. Et preterea ſi dictum cōmentatoris eſſet verumſequeretur ꝙ nulla eſſet ratio quare minor eſſet calor in locis vmbroſis qͣꝫ in locis in qͥbus ſunt radij ſolares Adiſtas rationes d̓t Simplicius ꝙ a corpore ſolis egrediuntur radij. quos d̓t eſſe corporales. ſed tamen ẜm eundeꝫ penetrant corpora celeſtia que ſunt infra ſoleꝫ. quia ip̄a ſuntimmaterialia. ſed penetrant aerem propter poros aeris. ⁊illi radij reflectuntur a corporibus ſolidis. ſcilicet a terra ⁊aqua. ⁊ a tali reflectione aliter ⁊ aliter facta cauſatur maior vel minor calor vt probant ꝑſpectiuiſte Quia quandoradij ſolares terram percutientes reflectuntur dyamētraliter inſeipſos ẜm angulos rectos. tunc maxime inſpiſſantur ⁊ cauſant maximū calorem ſicut fit in eſtate ⁊ in meridie. ſed quādo reflectuntur ẜm angulos obtuſos ſicut inhyeme in oriente ⁊ occidente. tunc generatur minor calorSed quia iſta reſponſio multa falſa aſſerit. Ideo aliter dicendum cum doctore ſancto qui omnes illas reſponſiōesad inuicem comparat. ⁊ quid veritatis cōtineant declaratꝘcalor dupleiter caiſatuit in ſtis inferioribꝰ. vuo modo ex motu aſtrorum ⁊ totius celi. ⁊ ſic corpora propinquiora celo ſcilicet ignis ⁊ ſuperior pars aeris ſunt corpora calidiora. Alio modo cauſatur ex lumine ſtellaꝝ. ⁊ ſic corpora que ſunt infima ſunt calidiora. quia in ſuperioribus reflexiones radioꝝ magis diſperguntur.NI IIIIL Iumectare. vt paret in traditionibusQuedam aſtra dicūtur infrigidare vl̓aſtrologorum. ergo videtur ꝙ non omnibus conueniat ca

lefacere virtute luminis Dicendum ẜm Auerroym ꝙhoc non eſt per ſe. ſed inqͣꝫtum agunt calorem proportionatum. Et ergo ipſe reprehendit Auicennam qui dicit ꝙſtelle faciant infrigidationem ⁊ calefactionem. Sed Auerrōis in hoc non recte dicit. quia ſi ſtelle non per ſe agerentfrigiditatem ⁊ humiditatem ſequeretur ꝙ iſta eſſent ꝑ accidens in vniuerſo. qd̓ eſt abſurdum dicere. quia ſicut omnes forme ſubſtantiales inferiorum corporum ſunt ex virtute corporum celeſtiuꝫ. ita ſimiliter ex virtute ipſoꝝ ſuntqualitates conſequentes ſpecies ſeu formas elementorūque ſunt calidum frigidum humidum ⁊ ſiccum ⁊ alia huiuſmodi. Dicendum eſt ergo aliter ẜm doctorem ſanctumꝙ omnia corpora celeſtia ẜm ꝯmunem virtutem luminishabent calefacere. ſed ẜm alias proprias virtutes ſinguliscorporibus attributas habent non ſolum calefacere et infrigidare. ſed etiam omnes alios effectus corporales efficere in iſtis inferioribus.Omne quod fu. fit a ſibi ſimiliNI ALLuT. ſed calor et lumen in iſtis inferioribus generātur ab aſtris. ergo aſtra erunt calida ⁊ luminoſa. Dicendum ꝙ maior habet veritatem de his q̄ſunt a generante vniuoco. ſed calor ⁊ lumen cauſant̉ a motu aſtrorum ſicut a cauſa equiuoca. ¶ Et quando dicit̉.eſſe calidum ⁊ luminoſum eſt proprium igni. ergo non poterint conuenire aſtris que non ſunt de natura ignis. Dicendum ꝙ eſſe calidum formaliter eſt proprium igni. ſedeſſe calidū virtualiter ⁊ effectiue primo cōuenit ſoli et alijsaſtris. Etiā lux vel lume̓ conuenit cōmuniter ſuꝑioribuset inferioribus. prius tamen cōuenit ſuperioribusUtrum omne aſtrum aliud a ſoQl̓Vlelumena ſole recipiat Promſione nota. pͥmo ꝙ ad hͦ ꝙ aliquod corpus luceat requirūtur duo. primo ꝙ in ſe habeat ſumen. ſecūdo reqͥritur ꝙ lumen in tali corpore ſit bene compactū ⁊ vnitum. Et propter hoc aer. quia eſt rarus nō lucet qͣꝫuis lumē habeat. Etſimiliter partes orbium diſtincte a ſtellis ⁊ planetis nō lucent ꝓpter eandem cauſam. Nec obſtat ꝙ tempore ſerenoaliquid aliud ab aſtris in celo viſu percipimus. quia illudnon eſt celum neqꝫ aliqua pars eius. ſed eſt aer qui propter ſui magnitudinem viſum noſtrum quodāmodo terminat. et ſic propter diſtantiam eius a nobis iudicamusillam partem. ſic viſum noſtrum terminantem continuari ipſis aſtris Secūdo nota. ꝙ ſol pre ceteris aſtris maxime eſt lucidus propter quattuor cauſas. Prima ſumitur ex eius magnitudine propter quā habet maius lumē.Secūda ſumit̉ ex eius ſpiſſitudine vel denſitate. et ideo lumen eius eſt ſumme calidum intenſum ⁊ vnituꝫ. Terciaſumitur eius actualitate vel actiuitate a qua habet ꝙ lumen eius eſt penetrabilius quolibet alio lumine. Quartacauſa. quia ex propria natura ſibi conuenit cum ex naturaſua habeat dominiū ſupra ignem qui eſt maxime calidus.qͣre ncc̄e eſt ſolē habentē tale dominiū eſſe maxime luciduꝫquia luxſiue lumen eſt cauſa caloris. ſed celum ſtellatū habet dominiū ſupra terram ⁊ luna ſupra aquā. ⁊ alij plancte ſupra aerem Tunc dicendum ad queſitum ꝙ omneaſtrum aliud a ſole recipit lumenſuuꝫ a ſole. Probatur. qͥaquādocūqꝫ aliquid in pluribus reperitur neceſſe eſt ꝙ vniilloruꝫ per pͥus cōueniat. ſed lux in pluribus inuenit̉. ergooportet ꝙ vni illoꝝ pͥmo ⁊ ꝑ ſe cōueniat. Sed illud eſt ſolquod probatur tripliciter. Primo ꝑ expoſitiōem noīs. qꝛ