Folio xxix

In iſtatercia parte ph̓s probat celum eſſe ſpherice figure rōne ſumpta ex corporibus inferioribus. Dicens ꝙ aliquis poteſt ſumere fidem ad oſtendendū celū eſſe ſphericūex corporibus inferioribꝰ. que ſunt locata circa mediū mūdi. quia aqua eſt circa terrā ⁊ aercircūdat aquam ⁊ ignisaerem. ⁊ ẜm eandē rōnem ſuꝑiora corpora circūdant inferiora. quia illa corpora non ſunt cōtinua. ſed tangūt ſe abſqꝫ interpoſitione alterius. Ex illis ſic arguitur. ſi aliqua ſitſpherica oportet aerem eſſe ſphericū. et ſi aer ſit ſphericusoportet ignem eſſe ſphericū. ⁊ ſi ignis ſit ſphericus oportꝫcelū eſſe ſphericū. quia om̄e tangens ſphericū ẜm ſe totumeſt ſpericū. Sed aqua ẜm ſuꝑficiem conuexā eſt ſpherica.ergo de pͥmo ad vltimū celū erit ſphericū. Minor probatur ꝑ duas ſuppoſitōes. Prima qꝛ aqua naturaliter ē grauis quare naturaliter ſemꝑ fluit ad id qd̓ eſt magis concauū vel magis infimū. Secūda ſuppoſitio. illud eſt magis concauū et magis infimū quod eſt centro mundi ꝓpinquius Tunc arguit̉. ſignet̉ mediū mundi ꝑ a. ⁊ ducanturdue ſinee ad duo puncta ſignata in ſuperficie cōuexa aqueque ſunt a b. ⁊ a g. deinde ducatur linea alpūcto b ad punctum g. Et deinde ducatur linea ad medium mundi diuidens lineam gb in puncto d. Uel ergo ille tres linee ſuntequales aut inequales. Si equales tūc ꝑ definitōnem circuli ſeqͥtur ꝙ linea ducta ꝑ extremitates earum erit circūlaris. ⁊ ſic ſuperficies conuexa aque erit ſpherica. Si verovna illarum ſit breuior tunc punctus eam terminans eritinferior. quia ꝓpinquior centro. ergo oportꝫ ꝙ aqua exiſtēsin alijs punctis magis diſtantibꝰ fluat ad illud punctumquouſqꝫ fiat equalitas hincinde reſpectu omniū linearuꝫet ſit illud punctū ē. Sꝫ linea que tangit tres lineas egredientes a centro equales eſt circularis. vt probatur in tercio Enclidis. Seqͥtur ergo ꝙ ſuꝑficies aq̄ in qua deſcribitur linea be gͦ ſit ſpherica. Et hoc intēdit demōſtrare. ⁊patet inferius ad ſenſum in figura Tunc ib (Qꝭ quidem igitur) Cōcludit ex p̄miſſis ꝙ mūdus ſit ſphericus.Dicens ꝙ hoc ſit manifeſtū ex p̄dictis tum ꝓpter pͥmuꝫcorpus quod cōtinet totum mundū. tum etiaꝫ ꝓpter aliacorpora ab eo contenta. Et addit ph̓us ꝙ mūdus eſt magis ſphericus qͣꝫ quodcunqꝫ corpus factum ſiue naturaliter ſiue artificialiter. ſicut terra d̓r eſſe ſpherica. ⁊ tamen habet magnas eleuationes montiuꝫ ⁊ concauitates valliumEtiam in corporibus artificialibꝰ ſunt quedam ſphericain quibus tamē inueniunt̉ quedam tumoroſitates vel depreſſiones. Sed mūdus eſt ẜm diligentiam tornatus. id ēcarens om̄i tumoſitate ⁊ cōcauitate. ſicut corpora que diligenter tornant̉. Et intantuꝫ mūdus eſt tornatus. qꝛ nihilchyrocimiton .i. manuelaboratū ſe habeat ſil̓iter. nec etiamqd̓cunqꝫ corpus artificiale quod noſtrꝭ oculis apparet. qͥanullum tale habet illam regularitatem. id eſt vniformitatēet diligentiam per actionem artis qͣꝫtum ad perfectioneꝫſpherice figure. quā habet corpus celeſte quod eſt naturaliter ſpherice figure. Et hoc probat per ꝓportionem partium mundi ad inuicem. quia aqua excedens terrā nō habet illam tumoroſitatem in ſuperficie quam habet i terraſed eſt magis regularis in ſuperficie. Et ſil̓iter dicendū eſtde aere qui plus diſtat a terra qͣꝫ aquaF Spheta eſt corpus ſolidum vna ſuperficie con¶ L. tentum orbis autem de ſui ratione habet duasſuperficies. ſcilicet concauā ⁊ cōuexam. ſed celum hꝫ duasſuptrficies. ergo non erit ſphericum Dicendū ꝙ ſi ſphera et orbis proprie ⁊ diſtincte ſumātur. tunc haberēt illam

differentiam. ſed hic non capiuntur diſtincte. quia ſphericum capitur hic pro orbiculari vel circulari Et quandodicitur. philoſophus hic ſolum probat corpora eſſe ſpherica qͣꝫtum ad concauū. quia ſeqͥtur aqua eſt ſperice figureergo aer erit ſpherice figure ẜm ſuperficiem concauaꝫ. ſednon ſequitur ꝙ ſit ſpherice figure ẜm ſuperficiem conuexāet per cōſequens philoſophus non ſufficienter probat illagꝫcorpora eſſe ſperica. Dicendum ẜm Simpliciū vt recitatſanctus Thomas. ꝙ Areſtoteles ſufficienter vtrunqꝫ ꝓbat ꝙ em̄ ſuperficies concaua aeris ſit ſpherica. probaturquia ſuperficies conuera aque eſt ſpherica. Sed ꝙ ſuperficies aeris cōuexa ſit ſpherica patꝫ eodem modo ſicut deaqua. quia ſcilicet om̄es partes eius equaliter concurrūtad ſuum locum. Et ita ſimiliter dicendum eſt de alijs. etpatet manifeſte de ſuperficie conuexa ignis. qꝛ illa cōtinuatur cum ſphera lune. ⁊ ſimul reuoluitur cum ea. vt patetmanifeſte ex motu ſtelle comate.F Figura ſpherica eſt minima cuꝫ ſit prima omI nium figuraruꝫ. ergo non erit ꝓportionata celocum celum ſit maximū et omniū contentiuū. Dicenduꝫꝙ figura ſpherica eſt minima in occupādo locū. ſed eſt maxima in continendo quare celo eſt conuenientiſſima quodomnia continet

Quoniā autem eſt dupliciter in circulo moueri. puta ab a. hunc qͥdem ad b. hunc ad g. Ꝙquidem igitur nō ſunt cōtrarij iſti prius dictuꝫeſt Sed et ſi nihil vt contingit neqꝫ a caſu euenit in ſempiternis eſſe. celum autem ſempiternum. ⁊ circulatio propter quā quidem cauſamad alteram fertur. ſed non ad alteram. Neceſſeenim et hoc aut principium. aut eſſe ipſis principium Forte quidem igitur de quibuſdamenunciare aliquid tēptare ⁊ de omnibus pretermittere nihil. Forſitan vtiqꝫ videbitur eſſe ſignuꝫ aut multe ſtulticie. aut multe promptitudinis. Non tamē iuſtum qͥdem omnes ſimiliterincrepare. ſed videre oꝑtet cauſam dicendi queeſt Adhuc āt qͣliter habēs in credēdo pͥus hūano mō aūt infirmꝰ Certiores qͥdē igit̉ neceſſitates qn̄ qͥs attingit tūc gr̄am habere opꝫ inueni