Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

De celoSecundus

ergo ſeqͥtur tale corpus qd̓ circulariter mouetur in ſetpſo ſit ſphericum. Tunc ibi (Et continuū igitur) Infertvnū correlariū. Dicens exquo primū corpus eſt ſphericum tūc oportet corpus continuū. id eſt immediate coniunctū ad ip̄m ſit ſphericū. qꝛ illud quod eſt cōiunctū ſpherico eſt ſphericū. Et hoc eſt veruꝫ ſi corpus primū ſit ſphericum non ſoluꝫ ẜm ſuū conuexū. ſed etiā ẜm ſuū concauūſicut eſt in veritate. quia eadem eſt natura primi corporisᵈˡin concauo conuexo. ergo vtrobiqꝫ habet eandeꝫ figuram. Et eadem eſt ratio de alijs corporibus que ſunt inmedio horuꝫ contenta ab iſtis. qꝛ cōiungunt̉ corpori ſpherico ẜm ſua cōuexa. per cōſequens ẜm cōcaua cum ſintvnius nature. Et quia ſphere planetaꝝ tangunt ſpheraꝫſuperiorē ſeqͥtur tota latio que circulariter mouetur habeat ſphericā figurā. quia om̄ia illa corpora tangunt ſemutcem ſunt ſibijnuicē immediate cōiuncta. Et d̓t ſanctus Thomas. inter duas ſpheras ſit aliqd̓ corpusintermediuꝫ quod ſuppleat vacuitatem ſpherarum. vtdam ponunt. quia ſequeretur illa corpora eſſent ocioſacum non haberent motum circularemAdhuc autē quoniā videtur et ſupponit̉ circulariter circūferri totum. Oſtenſum eſt autemquia extreme circulationis neqꝫ vacuū eſt exterius neqꝫ locus. neceſſe propter has ſphericūeſſe ipſum. Si em̄ erit rectilineū accidit locūextra eſſe corpus vacuū. Circulo em̄ verſuꝫrectilineum nequaqͣꝫ eideꝫ immorabitur regioni. ſed vbi prius erat corpus nūc non erit. vbinūc non erit. iterum erit ꝓpter ꝑmutationeꝫ angulorum. Similiter auteꝫ vtiqꝫ ſi qua alia figura fiat non equales habens ex medio lineasputa lenticularis aut oualis. In omnibus em̄accidit locum extra vacuū eſſe lationis propter non eandē regionē detinere totum Adhuc aūt ſiqͥdem motuuꝫ menſura que celi latioqꝛ eſt ſola cōtinua regularis ſempiterna Invnoquoqꝫ aūt menſura qd̓ minimū. Minimꝰaūt motus qui velociſſimus. velociſſimus vtiqꝫ erit omniū motuuꝫ celi motus. Sed adhucearū que a ſeipſo ad ſeip̄am minima eſt que circuli linea. ẜm minimā autem velociſſimus motus. Quare ſi celum circunfertur velociſſimemouetur ſphericum ipſum neceſſe eſt eſſeIn iſta ſcd̓a ꝑte ph̓s on̄dit celum eſſe ſpherice figure. exhoc iſta figura eſt ꝯueniētiſſima celo. Et hoc ꝓbat duabus rōnibꝰ. pͥma ſumit̉ ex hoc celuꝫ eſt vl̓iter cōtinensoīa corꝑa. Scd̓a ꝟo ſumit̉ ex motus eiꝰ eſt vl̓is menſura oīm motuū. Et tangit̉ ibi. Adhuc aūt ſiqͥdem. Circa primā rōem ponit duas ſuppōnes. quaꝝ pͥma eſt. ceIum mouet̉ circulariter. eſt manifeſtū ad ſenſum. etiāſupponit̉ eſſe verū ex pͥmo libro. Scd̓a ſuppō ē. extra extremā circulatōeꝫ vltime ſphere eſt vacuū neqꝫ locus.et hoc on̄ſum eſt in pͥmo libro in capl̓o de vnitate mundiex his ſuppōnibꝰ nccārio ꝯcluditur celuꝫ ſit ſphericum.Probat̉ pͥma rōe. qꝛ ſi celū eſſet alterius figure qͣꝫ ſpherice

tūc ſeq̄ret̉ extra celū eſſet corpus ſine loco locꝰ ſine corpore qd̓ eſt impoſſibile. Pꝫ ꝯn̄a. qꝛ in corꝑe rectilinee figure q̄dam ꝑtes magis diſtāt magis eleuate ſtꝭ a medioalie minus. celū cōtinue moueat̉ ꝑs minus eleuata veniet qn̄qꝫ ad locū ꝑtis magis eleuate ecōtra. ſic ſeq̄rent̉incōueniētia dicta. Et qꝛ ſunt q̄dā figure hn̄tes angulos. tn̄ ſunt ſpherice ſicut figuta lenticularis oualꝭon̄dit eſt ſil̓is de illis ſuppoſito celū moueat̉ pluribus motibꝰ. qꝛ illi pn̄t fieri ſupͣ eandē dyamētrū longitudīs aut ꝓfunditatis. qͣre ſeq̄rent̉ dicta incōueniētia. Sicut pꝫ ſi poli ſupͣ qͦs reuoluit̉ corpus oualis figure. accipiātur vno ex ꝑte mīoris dyametri. alio ex ꝑte maioris. qꝛ illis ſtantibꝰ vna ꝑs illius corꝑis occupabat locūin pͥus nulla ꝑs iſtiꝰ corꝑis fuit. Tūc ibi (Adhuc ātſiqͥdem) Ponit ſcd̓am rōem ſumit̉ ex mēſura motuū. eteſt talis Mīmus motus fit ẜm mīmā lineā. ſed motus celi eſt mīmus linea circularis eſt mīma. fit ẜm lineā circularē. Prima ꝑs mīoris ꝓbat̉ dupl̓r. Primo. qꝛ motꝰ celi eſt meſura oīm alioꝝ motuū. qꝛ ip̄e ſolus ē ꝯtinuꝰ regularis ſempiternus. ſed mīmū in vnoqͦqꝫ genere ē metrūet mēſura alioꝝ. Scd̓o ꝓbat. qꝛ motꝰ celi eſt velociſſimus mīmus. ꝯn̄tia pꝫ ex definitōne huius qd̓ eſt velociusScd̓a ꝑs mīoris pꝫ. qꝛ ip̄a ſola inter oēs figuras ab eodeꝫ adidē redeunt caret angulis ad quos linee ꝓtracte amedio ſunt maiores. ergo oportet angulos eſſe maioresfigura tali. Et ita oportet celū eſſe ſphericum.Sumet autē vtiqꝫ quis ex his circa mediū collocatis corporibꝰ hanc fideꝫ. Si em̄ aqͣquidē eſt circa terrā. aer autē circa aquā. ignisaūt circa aerē ſuꝑiora corpora ẜm eandē rōeꝫContinua qͥdem em̄ non ſunt. tangūt autē hecſuꝑficies aūt aque ſpherica eſt Qd̓ autēſpherico continuū aut motū circa ſphericum ip̄mtale neceſſarium eſt eſſe. Quare propter hocmanifeſtum ſit quoniam ſphericum eſt celumSed et aque ſuꝑficies talis manifeſtum ſuꝑpoſitione in ſumentibꝰ. qꝛ nata eſt ſꝑ fluere aqͣin magis concauuꝫ. cōcauus autem quod centro ꝓpinquius Ducant̉ igitur ex centro que a.b. que a. g. et adiungat̉ in quab g. duncta igit̉ad baſem a d. minor eſt eaꝝ que ex centro. ꝓfundior igitur locus. Quare circunfluet aqua donec vtiqꝫ equet̉. equalis aūt his ex centro ae. Itaqꝫ neceſſe apud eas ex centro eſſe aquātūc em̄ quieſcet. Tangens aūt eas ex centrocircularis. Spherica igit̉ aq̄ ſuꝑficies in quab eg. qͥdem igit̉ ſphericus eſt mundꝰ pa ex his. ẜm diligentiā tornatꝰ ſit vt nihilneqꝫ chyrocmiton habeat. ſil̓r neqꝫ aliud nihilnobis in oculis apparentiuꝫ. ex qͥbꝰ em̄ cōſtitutionē acceꝑit nihil ſic poſſibile regularitatē ſuſciꝑe diligentiā vt circularis corporis naturaManifeſtū igit̉ ꝓportōem hꝫ quēadmoduꝫaqͣ ad terrā plus ſuꝑ diſtantia elementoꝝ