Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVIIv
Einzelbild herunterladen
 

SecundusDe celo

Sed terra ignis ꝯtrariant̉ ẜm motiuas qͣlitates ẜm qͣshic ꝯſiderant̉. qꝛ vnum eſt grauiſſimū aliud leuiſſimumRelinqͥtur ergo ſi terra ſit neceſſe eſt ignē eſſe. Secūdarō. qꝛ habitus ſemꝑ eſt prior pͥuatione. ſicut caliduꝫ eſtprius frigido. ſed ignis ſe hꝫ ad terrā ſicut habitus ad priuatōem. ſe habet ad ip̄aꝫ ſicut pͥus ad poſterius. Sꝫ poſito poſteriori ponit̉ pͥus. ſi terra ſit oꝑtet ignē eſſe. Minor pͥncipalis ptꝫ. qꝛ quies et grauitas attribuunt̉ terredicunt̉ pͥuatōem leuitatis motus que attribuunt̉ igniSed adhuc ſiqͥdem eſt ignis terra neceſſeet intermedia ipſoꝝ eſſe corꝑa Cōtrarietatē em̄habet vnūqd̓qꝫ ad vnūqd̓qꝫ elementoꝝ. Sup̄ponat̉ aūt ad hoc nūc poſterius aut tentanduꝫoſtēdere His aūt exn̄tibꝰ manifeſtum qm̄ neceſſe generatōem eſſe. eo nullū ipſorū poſſibile eſt eſſe ſempiternū. patiunt̉ em̄ agūt ꝯtraria ad inuicē corruptiua ad inuicem ſunt. Adhuc aūt rōnabile eſſe aliqd̓ mobile ſempiter. cuius ꝯtingit eſſe ẜm naturā motū ſempiternū. Hoꝝ aūt eſt motus. qͥdem igit̉ neceſſariū eſſe generatōem ex his manifeſtuHic ꝓbat quartā conditionalē. ſcꝫ ſi ſit ignis terra ſint media elementa. qꝛ vnūqd̓qꝫ elementoꝝ hꝫ ꝯtrarietatē ad vnūqd̓qꝫ alioꝝ triū. vt inferius manifeſtabit̉ precipue in ſcd̓o de generatōe. relinqͥt̉ ſi ſint duo elemētaneceſſe eſt eſſe alia duo. qꝛ ꝓbatū eſt ſi neceſſe eſt eſſe vnūcontrarioꝝ neceſſe eſt alterū eſſe Tunc ibi (His ātexn̄tibus) Probat duplici rōne qͥntā conditionalē. ſcꝫ ſiſint hmōi corꝑa neceſſe eſt eſſe generatōem et corruptōeꝫPrima. qꝛ cōtraria agunt patiunt̉ abinuicē ſeinuicēcorrūpunt. vt ꝓbabit̉ in libro de generatōne. Sed p̄dictacorꝑa ſunt cōtraria adinuicē. vt ptꝫ ex dictis. ſemuicē corrumpūt. ita neceſſe ē eſſe generatōem corruptōem. Secunda. qꝛ eſt rōnabile aliqd̓ mobile eſſe ſempiternuꝫcuius motus eſt ſempiternus ẜm naturā qꝛ motus eſtoꝑatio corꝑis mobilis. om̄is res eſt ꝓpter ſuā operatōeꝫvt dcm̄ eſt. Sed motus elementoꝝ ſint recti ſtꝭ ſempiterni. vt probatur octauo phyſicoꝝ. nec ipſa elementaerūt ſempit̓na. Et ꝯn̄s erūt generabilia corruptibiliaSi aūt generatōem neceſſariū aliā eſſe lationē aut vnā aūt plures. ẜm em̄ totius ſil̓rneceſſariū habere elemēta corpoꝝ ad inuiceꝫDicet̉ aūt de hoc in ſequētibꝰ planius.Hic ꝓbat ſextā cōditionalē. ſcꝫ ſi ſit generatio neceſſe eſt eſſe alium motū circularē p̄ter primū aut vnū autplures. qꝛ motus pͥmus circularis qui eſt ſup̄me ſphere eſtvniformis. ergo cauſat diuerſam diſpoſitōem in corporibꝰ inferioribꝰ. ita elementa alia corꝑa ẜm illū motūſimiliter ſe habēt adinuicē quare in eis erit generatiocorruptio que ſunt motus diuerſi. hoc magis manifeſtabitur in ſequētibus. ſcꝫ in ſecūdo de generatōe. ergo neceſſe eſt eſſe alium motū eſt per obliquū circulū. ꝓpriecauſet generatōem corruptōem elongatōem appropinquatō nem planetaꝝ. ad quos ſicut pͥmus motus cauſat ꝑmanentiā ſempiternitatē in rebꝰ. Circa illā rōnemq̄rt Alexāder. ſi ceſſante motu celi remanētibus elemētis

cōtrarijs vtrū leinuicē corrūperent. Et d̓t ſic ꝓpter ꝯtrarietatem ipſoꝝ. tn̄ eſſet generatio corruptio ordinataẜm quandā reciprocatōem ſicut nūc. vt pꝫ ſcꝫ ex calido generet̉ frigidū ecōtra. ſed cōtingeret ſicut Eraclitus poſuit qn̄qꝫ om̄ia fierent ignis. quia ẜm eundē Alexandrūordinatio reciproce cōuerſionis in ſeinuicē eſt virtutē celi. Sed melius dd̓m ẜm doctorē ſanctuꝫ ceſſante motuceli om̄is motus corpoꝝ inferioꝝ ceſſaret. qꝛ virtutes inferioꝝ corpoꝝ ſunt ſicut materiales inſtrumētales reſpectu celeſtium virtutum. ita non mouent niſi mote.Nunc aūt tantū manifeſtū eſt ꝓpter quā cauſam plura ſunt circularia corꝑa. qꝛ neceſſe generationē eſſe. Generationē aūt ſiqͥdem ignem.hūc aūt alia ſiqͥdem terrā. hanc aūt qꝛ manere neceſſe aliquid ſꝑ ſiquidem moueri aliqͥd ſꝑ.Hic finaliter recolligit eandē rōem ordine reſolutorioEt d̓t hoc nūc manifeſtū eſt ꝓpter quā cauſam oporceteſſe plura corpora circulariter mota. quia ſcꝫ neceſſe eſt eſſegeneratōem. Sed generatōnem neceſſe eſt eſſe. ſi ſit igniset alia corpora. Ignem aūt et alia huiuſmodi corpora ueceſſe eſt eſſe ſi ſit terra. Sed terram neceſſe eſt eſſe. quia neceſſe eſt eſſe aliquid ſempiter ne quieſcēs in medio. ſi aliquidſit circulariter motumFinis eſt nobilior his que ſunt ad fineꝫ. ſed ge L. nerationes corruptiones iſtoꝝ inferiorum nonſunt nobiliores celo motibus corpoꝝ celeſtium. ergo propter eas oꝑꝫ ponere pluralitatē motuū corpoꝝ celeſtiūDicendū duplex eſt finis rei. vnus eſt pͥmus eſſentialis vt eſt operatio manēs ī ipſa re. ſicut finis viuētis eſtviuere. Et hoc modo finis eſt nobilior his que ſunt ad finem. Alius eſt finis accidētalis. ſicut eſt operatio agentisin alio recepta quā ſe et ſuam bonitatē alteri cōmunicat.Et hic finis non eſt nobilior his que ſunt ad fineꝫ. nec eſtperfectio agentis. ſed ſuſcipientis. hoc modo celuꝫ et motus eius ſunt propter hec inferiora.F Contrarietas eſt cauſa pluralitatis diuerſitaF L tis. ſed motui celeſti nihil eſt contrarium. ergonon erit neceſſe eſſe plures motus celeſtiū corpoꝝ Dicēdum cōtrarietas eſt vniuerſaliter) cauſa diuerſitatisbet pluralitatis qͣꝫuis bene in aliqͥbus.Primū in vnoquoqꝫ genere eſt cauſa omniū ſe L. quentiū eiuſdem generis. ergo ſtante pͥmo motu celi tantū qui eſt ab oriente in occidēs poterunt generationes corruptiones ſaluari. Dicendū ſaluato motu diurno bene ſaluarentur inferiora. ſed ſaluaret̉ diuerſitas in inferioribus. quia idem inqͣꝫtum idem ſemꝑ eſt natum facere idem. Et ergo pͥmus motus qui eſt maximevniformis eſt cauſa ꝑmanentie reruꝫ cōtinuationis inSed motus ſolis ſub obliquo circulo qui recipit variationē acceſſus receſſus a nobis eſt cauſa ſucceſſionis generationis corruptōis. Et motus firmamenti motu planetaꝝ eſt cauſa diuerſitatis rerum in ſpeciebꝰ figuris ac alijs accidētibus Et quādo dicit̉. abiecta pluralitate motuū celeſtiū elementa habent ad inuicem cōtrarietatem. ſed cōtraria nata ſunt agere pati. conſequensin ſeinuicem trāſmutari. igitur ⁊c̄. Dicendum celſantemotu celi contraria non agerent. vt dicit Theomiſtius eo cōcordat ſ. Tho. vt patuit circa ꝓbatōeꝫ ſexte ꝯn̄tis