De celoSecugus
ad ſiniſtra erit motus qd̓ nō dicimus. Mani/feſtū igit̉ qꝛ īmanifeſtus polus eſt qd̓ ſurſum.Et ibi qͥdā habitātes in eo qd̓ ſurſuꝫ ſunt hemiſperio ⁊ apud dexterā. Nos aūt in eo qd̓ deorſum ⁊ apud finiſtrā. ecōtrario qͣꝫ vt pythagorici dicūt Illi em̄ nos ſurſum qͥdē faciūt ⁊ in dextra ꝑte. Hos aūt qͥ ibi deorſum ⁊ in ſiniſtro. accidit autem ꝯtrariumHic ꝯn̄r ph̓s oſtēdit qͥs poloꝝ ſit ſurſuꝫ. ⁊ qͥs deorſum. Dicēs ꝙ inter polos ille qͥ ſꝑ apparꝫ ſuꝑ nos .ſ. polus arcticus eſt ꝑs celi q̄ eſt deorſuꝫ. ille aūt qͥ ſꝑ nobiseſt īmanifeſtus qͥ d̓r antarcticꝰ ꝓpter hoc ꝙ eſt oppoſitꝰeſt ꝑs celi q̄ eſt ſurſum Ad ꝓbandū hac ꝯcluſionē ph̓sponit talē ſuppōem. ꝙ dextrū in vnoquoqꝫ eſt illud vn̄ ēpͥncipiū motus localis. ⁊ gͦ dextrū in celo eſt ex illa ꝑte.vn̄ aſtra oriunt̉ q̄ vocat̉ oriēs. ⁊ gͦ ꝯccaſus ſeu occidenserit ſiniſtrū eius. ¶ Ex illis ſic arguit̉. motus celi incipit a dextro. ⁊ circūfert̉ ad ſiniſtrū tanqͣꝫ ab eodē ad idēgͦ nccē eſt ꝙ polus antarcticus nob̓ immanifeſtꝰ ſit ſuiſum. Tenet ꝯn̄tia. qꝛ ſi polus arcticus eſſet ſurſum tūcmotus celi eſſꝫ a finiſtro ad ſiniſtrū. qd̓ nos nō dicimusEt hoc apparet ſic. imaginemur em̄ hoīem cuiꝰ caputſit in polo arctico. ⁊ pedes in polo ātarctico. ⁊ facies eiꝰſit ꝟſus hemiſperiuꝫ ſuꝑius. tūc manꝰ eiꝰ dextra erit inoccidēte. ⁊ manꝰ ſiniſtra in oriēte Cū gͦ motꝰ celi ſit aboriēte in occidēs ſeqͥtur ꝙ erit a ſiniſtro in dextꝝ Si ꝟoramꝰ ecōuerſo. ꝙ caput ſit in polo ātarctico. ⁊ pedesponain polo arctico manēte eaAō diſpōe facici tūc manꝰ do2xtra erit in oriēte ⁊ ſiniſtra in occidēte. ⁊ ſic motꝰ incipieta dextro ẜm qd̓ ꝯuenit. Et ita manifeſtū eſt. ꝙ ſurſuꝫ celi eſt polus īmanifeſtus. ¶ Tūc ibi. Et ibi qͥdā. Ph̓s.ẜm p̄dicta ꝯcludit drn̄tiā habitatōis terre dicēs. ꝙ ex qͦpolus īmanifeſtus eſt ſurſuꝫ. ſeqͥtur ꝙ illi qͥ habitat ſubillo polo ſunt in hemiſperio ſuꝑiori ⁊ apud dextꝝ celi. ſꝫnos qͥ in hac ꝑte terre habitamꝰ ſumꝰ in inferiori hemiſperio ⁊ in ſiniſtra ꝑte. Et hͦ eſt ꝯͣrium ei qd̓ pythagorici dixerūt. qꝛ ip̄i dixerūt nos habitare ſurſum ⁊ in dextra ꝑte. illos aūt deorſum ⁊ in ſiniſtra ꝑte. Uel ẜm aſpectū. qꝛ polus arcticus ſuꝑeminet nob̓. vel magis aſpiciētes ad motꝰ planetarū. vt infra patebit. ſed contrariuꝫeſt verū. v. patet ex dictis.Dextrū ⁊ ſiniſtrū eqͣliter diſtāt ⁊ lateraliterab eo qd̓ eſt ſurſum ⁊ deorſum. gͦ Areſto. male dicit ꝙ nos qͥ ſumꝰ ſub polo arctico habitemꝰ in inferiori ꝑte ⁊ ſiniſtra. alij aūt in ſuꝑiori ⁊ dextra. Et cōfirmat̉. qꝛ tā in hemiſperio ſuꝑiori qͣꝫ in inferiori q̄daꝫ ſuntdextra ⁊ quedā ſiniſtra. ¶ Qd̓m ẜm doctorē ſanctū. ꝙAreſto. locutꝰ eſt ẜm greciā in qͣ habitabat. q̄ qͥdem eſtad ſf̄niſtrā inqͣntū eſt ꝟſus occidente. ⁊ eſt deorſum inqͣntū eſt ſub polo arctico. Sꝫ qꝛ Areſto. h̓ videt̉ loqͥ cōiter ꝓ habitātibꝰ oībus in terra noſtra habitabili. iō melius. Ad ꝯfirmatōem rn̄det doctor. ꝙ Areſto. hic loqtur more pythagoricoꝝ qui ad idē referebant dextrumſurſum ⁊ ante. ⁊ ſimiliter oppoſita ad idemSed ſcd̓e quidē circulatōis puta eius q̄ planetarū. Nos quidē in his que ſurſum ⁊ in dextris ſumus. Illi aūt in his q̄ deorſum ⁊ in ſiniſtris. ecōtrario em̄ in his pͥncipiū motus ꝓpter
ꝯtrarias eſſe latōes vt accidat nos qͥdē eē apudpͥncipiū illos apud finē. De his qͥdeꝫ igit̉ q̄ ẜmdiſtenſiones ꝑtibus ⁊ ẜm locum determinatistanta dicta ſunt.Hic finaliter oſtēdit qūo iſte poſitiōes diſtinguant̉ẜm motus planetarū. Dicēs ꝙ qͣntū ad ſcd̓m motū circularē qui eſt motus planetaꝝ nos ecōuerſo ſumꝰ ſurſum ⁊ in dextra ꝑte. illi aūt deorſum ⁊ in ſiniſtra. qꝛ pͥncipiū huiꝰ motus ecōtrario ſe habet. eo ꝙ planete mouent̉ ab occidēte. Et hoc ideo. qꝛ iſti duo motꝰ ſunt cōtrarij .i. diuerſi. ⁊ nō ꝓprie ꝯtrarij. vt ptꝫ ex pͥmo. ⁊ ergoẜm motus planetarū nos ſumus in pͥncipio. ⁊ illi in fine. ſed ẜm pͥmū motū eſt ecōtra. Et gͦ illi ſunt potioresquo ad ꝑmanentiā que eſt ex pͥmo motu. ſed nos ſumꝰpotiores quātū ad diuerſitate generatōis ⁊ corruptōisq̄ depēdet ex ſcd̓o motu. Tūc epilogat dicens. ꝙ tantaſint dicta de ꝑtibus celi q̄ det̓minant̉ ẜm dimēſiones celi ⁊ ẜm locū. ſꝫ nō eſt dictū de ꝑtibꝰ materialibus celi.Qm̄ aūt nō eſt ꝯtrarius motus qͥ circū ei qͥcircū. ꝯſiderandū ꝓpter qͥd plures ſunt latiōesEt quidē a longe tentātibus facere queſtioneꝫlōge aūt nō ſic tāto. multo aūt magis. eo ꝙ accn̄tium ipſis de oīno paucis habeamꝰ ſenſuꝫ. Attamē dicamꝰ. cā aūt de ipſis hinc ſumēda.Iſta eſt ſcd̓a ꝑs huius capl̓i ſcd̓i. in qua ph̓s determinat de diuerſitate partiū celi qͣntū ad ordinē ſpheraruꝫoſtēdens ſcꝫ cām qͣre in celo nō eſt vna ſphera tm̄ circūlariter mota. ſed ſunt plures ſphere q̄ circulariter mouētur. At circa hoc duo facit. qꝛ pͥmo ponit dubitatiōemet cū hͦ oſtēdit difficultatē ſolutō is. Scd̓o incipit eā ſoluere ibi. Unūquodqꝫ eſt. Dicit gͦ pͥmo. ꝙ ſi ꝯtingerꝫmotus circulares eſſe ꝯtrarios nō eēt difficile videre ꝙre in celo nō eſt tm̄ vnus motꝰ circularis ſꝫ plures. qꝛ cōtraria differūt ſpē. vt ptꝫ decimo methaphiſice. nec eſſetvniuerſum ꝑfectū in ſuis ſpēbus ſi eſſet vnꝰ motꝰ ꝯtrarius ⁊ nō alius. Sꝫ qꝛ ſupra ꝓbatū eſt. ꝙ vnus motuscircularis nō ſit alteri ꝯtrarius. iō oportet diligēter cōſiderare q̄ ſit neceſſitas ꝙ in celo ſunt multi ⁊ diuerſi motus circulares. Et hoc eſt multum difficile ꝓpter duascās. Prima. qꝛ corꝑa ccleſtia ſunt multū a nobis elongata. ⁊ ergo nō poſſumus de eis habere certū iudiciumScd̓a cā. qꝛ pauca accidētia ipſoꝝ cadūt ſuꝑ ſenſuꝫ noſtrum. ſed eſt generale nobis ꝙ ex accidētibꝰ ⁊ ſenſibilibus deueniamus ad cognoſcendā naturā alicuius rei.Et qͣꝫuis hoc ſit difficile. tn̄ dicendū erit ꝓpter qͥd eſt talis diuerſitas motus in celo. ⁊ huiꝰ diuerſitatis cā accipiēda eſt ex his que nūc dicentur.Unūqd̓qꝫ eſt quorū eſt opꝰ gratia oꝑis. deiaūt oꝑatio immortalitas. Hec āt eſt vitā ſempiterna. Itaqꝫ nccē deo motū exiſtere ſempiternūQm̄ aūt celū tale. corpus qͦddam diuinū ꝓpterqd̓ habꝫ circulare corpus quod natura circummoueatur ſemper. SxHicōſequēter ph̓s ſcd̓o aſſignat cām predictoꝝ. etpͥmo aſſignat eā ꝑ viam ꝯpoſitōis ꝓcedēdo a pͥmo advltimū quod querit̉. Scd̓o per viā reſolutōis ꝓcedēdoab vltimo quod querit̉ vſqꝫ ad pͥmū ibi. Nunc aūt tū