Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVv
Einzelbild herunterladen
 

SecundusDe celo

tias poſitionū ex natura rei diſtinctas. Minor ꝓbaturinductiue. qꝛ plāte hn̄t in ſe pͥncipiū motus augmentidecremēti. ergo in eis eſt ſurſum deorſum. Sed aīalia imꝑfecta hn̄t in ſe pͥncipia augmēti ſenſatōis. quare hn̄t qͣttuor drn̄as poſitionū .ſ. ſurſum. deorſum. an̄ etretro. Perfecta vero aīalia cum iſtis duobꝰ pͥncipijs habēt etiā principiū motus ꝓgreſſiui. hn̄t ſex drn̄tiaspoſitionū ex natura rei diſtinctas. Scd̓m ſcꝫ in inaīatis diſtinguant̉ ex natura rei ptꝫ. qꝛ in nullo corpoꝝinaīatoꝝ videmus aliqd̓ pͥncipiū vn̄ incipiat motus. vepatuit ex expōne lr̄ali ſancti Thome circa textū habitaQꝭ pythagorici poſuerunt ſex A A O dentias poſitionū eqliter in oibus exiſtere. tamē ſolū fecerūt mentionē de dextro etſiniſtro ꝓpter duas cauſas. Prima. qꝛ pythagorici reduxerūt omīa entia ad duo pͥncipia. ſcꝫ ad bonū malumqꝛ ip̄i credebant omnē numerū cōprehendi ſub denario.et ſic poſuerūt decē ex parte boni. decē oppoſita ex ꝑtemali. vt patꝫ qͥnto methaphiſice Per hoc tamē fecer̄tmentionē de vno intelligebant omīa alia que ſunt ſui generis. Et ergo ip̄i dextrū ſiniſtrū intellexerūt om̄esalias poſitōes. qꝛ dextrū intelligebant ſurſum āterius que referunt̉ ad bonū. ſed ſiniſtrū intelligebāt deorſum poſterius. qꝛ illa referūt̉ ad malū Et quādoquerebat̉. qͣre magis poſuerunt dextrū ſiniſtꝝ qͣꝫ alia.dixerūt ideo. quia illa manifeſtius referunt̉ ad bonūmalū. qꝛ conſueuimus bonā fortunā vocare dextram.malā ſiniſtrā. Secūda cauſa. qꝛ ẜm ip̄os in qͥbuſcūqꝫ inueniunt̉ dextrū ſiniſtrū inueniūtur alia. ſꝫ ꝯuertitur. Et qn̄ querit̉. qͣre tūc potius attribuerūt celo dextrū ſiniſtrū qͣꝫ alia. Rn̄det doctor ſanctus. forte fecerūt. qꝛ in celo ē motus local̓ ad quē ꝑtinet dextrūet ſiniſtrū. aūt augmentū ad quod ꝑtinet ſurſum deorſum. Neqꝫ alteratio ſenſus ad quā ꝑtinet an̄ retro.Uel. qꝛ ſurſum deorſum an̄ retro diuerſificāt̉ ẜmfigurā. aūt dextrū ſiniſtrū. ſed ꝑtes celi ſunt circulares. diuerſificant̉ ẜm figurā. igit̉ ⁊c̄.Differētie poſitionū ſumunt̉ a terminis dimē ſionū. ſed in corꝑibus inaīatis ſunt termini dimenſionū. igit̉ in eis erūt drn̄tie poſitionuꝫ. Qd̓miſte drn̄tie poſitionū diſtinguunt̉ ex natura rei abſolute ẜm terminos dimēſionū. ſed ẜm in eis ſunt pͥncicipia aliquoꝝ motuū in inaīatis reꝑiunt̉. Et qn̄d̓r. inaīata hn̄t in ſeip̄is pͥncipia ſuoꝝ motuuꝫ. ꝓbat̉. qꝛhn̄t gͣuitate leuitatē qͥbꝰ nata ſunt moueri. vt pꝫ octauo phiſicoꝝ. Qd̓m ẜm doctorē ſcm̄. inaīata nullū hr̄in ſe pͥncipiū motus p̄t intelligi dupl̓r. Uno qꝛ nonhn̄t pͥncipiū motus actiuū. qd̓ ſcꝫ mouet. ſed mouēturab exteriori mouēte quod ē generās vel remouēs ꝓhibēs. licet bn̄ habeāt pͥncipiū paſſiuū vt ꝓbat argumētū.Alio p̄t intelligi qꝛ in corꝑibus inaīatis inuenit̉aliqͣ pars determinata a incipit motus. ſed mouētureqͣliter ex om̄i ꝑte Sic aūt eſt de corporibꝰ animatisvt patuit circa textum.Nobis aūt quoniā determinatuꝫ eſt pͥusin habētibus pͥncipium motus tales virtutesexiſtūt. Eſt aūt celū aīatum habet motus pͥncipium. manifeſtū quoniā habet ſurſum deorſum. dextrum et ſiniſtrum.

Poſtqͣꝫ ph̓s determinauit de partibꝰ ſitualibus celi ẜm opinionē alioꝝ. Hic cōſequēter in hac ſcd̓a partedeterminat de his ẜm opinionē ꝓpriam Et tria facit. qꝛpͥmo oſtēdit oportet illas drn̄tias eſſe in celo. Secudo oſtēdit ẜm quā dimenſionē celi accipiant̉ ſurſuꝫ deorſum in ip̄o. ibi. Dico aūt. Tertio oſtēdit que ꝑs in celo ſit ſurſum deorſum. ibi. Poloꝝ aūt. Circa pͥmūpͥmo oſtēdit ꝓpoſitum dicēs in celo ſunt ſex drn̄e poſitionū ẜm diuerſas virtutes ꝑtium diſtincte. ſoluꝫẜm habitudinē ad nos. Probat. qꝛ in aīatis habētibusin ſe actiuū pͥncipiū ſui motus ſunt ille ſex dr̄ntie ex natura rei diſtincte. ſed celū eſt aīatum habēs in ſe pͥncipiſui motus. ergo in ip̄o ſunt iſte ſex dentie poſitionū Minor ꝓbat̉. qꝛ neceſſe eſt om̄ia mobilia reducere ad vnuꝫprimū quod eſt mouēs ſeip̄m. habet in ſe pͥncipiū motus actiuū. ſolū paſſiuū ſicut quidā poſuerūt dixerunt celū eſſe animatū .i. habere quandā vitā ꝯplantatam corꝑi celeſti. ita in eo nihil aliud ſit aīa qͣꝫ naturatalis corꝑis. Sed iſtū intellectū oſtēdit ph̓s eſſe falſuꝫin duodecimo methaphiſice. vbi dicit primū mouensom̄ino īmobile mouet celū ſicut deſideratū intellectūqͣre oportet in celo eſſe animā appetentē intelligentemEt iſta aīa ꝯiungit̉ celo ſicut motor mobili. ſꝫ tu ẜmeſt ſeparata. At ergo motꝰ celi eſt ab aīa eius ſicut a pͥncipio actiuo. licet etiā ſit anatura celi ſicut a pͥncipio ſecūdario paſſiuo..y F Utrū in celeſti corꝑe. ſint ſex drn̄tieV.poſitionū ex natura rei diſtīcte DiIcendū ſic. vt ptꝫ ꝓbatōem ph̓i immediate poſitamEſt tn̄ verū iſte ſex differētie poſitionū differēter diſtinguūtur ex natura rei in aīalibus ꝑfectis in celo. qꝛin aīalibus ꝑfectis in qͥbus ſunt tria pͥncipia motuū. ſcꝫpͥncipiuꝫ augmēti ſenſatōis motus localis diſtinguūtur ẜm illa pͥncipia. Et vltra hoc etiā diſtinguūtur ẜmdiuerſas habitudines ad motū localē aīalis. Sed in celo ſolum diſtinguunt̉. ẜm diuerſas habitudines ad mo localem. Et ſumit̉ hic celū aggregato ex corporeceleſti intelligētia ex qͥbus fit vnū. ẜm eſſe. ſed ſolūẜm oꝑari. hoc celū hꝫ pͥncipiū actiuū ſui motꝰ.T Areſtoteles p̄termittit determinare qͥd ſit au L. terius poſterius celi. ergo videt̉ ille differētie ꝯueniant celo Soluit doctor ſcūs. p̄termittit tanqͣꝫ manifeſtū ex his que determinant̉. qꝛ motus aīalis incipit a dextris. ꝓcedit in ante retrorſum. Sic etiā celū mouet̉ ab oriente verſus hemiſperium ſuꝑius. qd̓ apparet eleuatōem ſtellarū orientiū. etergo tale hemiſperiū eſt an̄. ſed hemiſperium inferiuseſt retro.K In aīalibus ſꝑ eadē pars eſt dextra eadem . ſiniſtra. ſed hoc videt̉ obſeruari in celo. igit̉Qinor ꝓbatur. quia illa ꝑs que pͥus fuit in oriēte dextra poſterius eſt in occidente ſiniſtra Reſpōdet doctor. hoc argumentū ſoluit̉ per hoc qd̓ dicitur octauophiſicoꝝ. pͥncipium mouēs celū non mouet̉ ẜm accidens ſicut pͥncipium mouēs animalia inferiora. Ergoin celo illa virtus mouentis intelligit̉ quaſi immobiliterſtans. etiā partibus celi motis. ergo ſemꝑ dextrū celieſt in oriēte. quācunqꝫ partē ſingularē celi ꝯtingat ibiSed in aīalibus principiū mouens mouet̉ ẜm accidenset ergo ſemper reſidet in vna parte Et quādo repli