Folio xxiiij

inclinatōne adhuc ſaluari tanto tempore. quēadmodū Empedocles inquit. Sed ad hoc neqꝫ ab anima rōnabile cogente manere ſempiternū. Neqꝫ em̄ anime poſſibile eſſe talem vitāſine triſticia ⁊ beatā Neceſſe em̄ ⁊ motū cū violentia exiſtente. ſi qͥdem mouet ferri apto natopͥmo corpore aliter. Et mouere ꝯtinue ſine vacatōne eſſe ⁊ om̄i carens remiſſione prudenti ſiquidem neqꝫ vt anime mortaliū animaliū eſt requies circa ſomnū facta corporis remiſſio. ſꝫ neceſſariū ſuſtentatis. cuiuſdā partem retinere ipſam ſempiternā ⁊ incorruptibilē ¶ Si itaqꝫ quēadmodū dicimus ꝯtingit dicto habere modode pͥma latōne nō ſolū ip̄ius de ſempiternitateſic exiſtimare melius. ſed ⁊ diuinatōne ei que dedis ſolum vtiqꝫ habebimus ſic confeſſe enūciare concordes ſermones. ſed talium quidem ſermonumſatis ſit nunc.Hic ꝯn̄r ph̓s excludit tres opiniones ꝯtrarias ditte veritati. quaꝝ pͥma eſt fabularis. Et d̓t pͥmo ꝙ motus celi nō eſt laborioſus nec ꝯtra naturā. iō nō eſt leuiter ſuſpicandū ꝙ ſempiternitas celi ⁊ motus eius ſe habeāt ẜm antiquā fabulā Homeri ⁊ alioꝝ poetaꝝ qͥ poſuerunt quendā gygantē quē vocabant Atlantē ſtanteꝫſuꝑ duas columnas ⁊ ſuſtentantē humeris ſuis celumquaſi corpora celeſtia eſſent grauia ⁊ terrea vt ſic indigerent ꝯtra naturā ſurſum detineri ꝑ aliquā virtutē animatam vel alicuius rei viuentis. puta dei vel alicuiusſubſtantie ſeparate. Sꝫ iſta fabula eſt om̄ino reprobanda. niſi intelligat̉ ꝑ quandā ſil̓itudinē inquantū ſcꝫ motus celi dependet ab extrinſeco mouente ⁊ ꝯſeruante ſicem̄ iſta fabula aliqd̓ diuinū ꝯtinet. ¶ Sil̓r nō bn̄ dicūtalij qͥ ponunt celū in tali ſitu ꝯſeruari ꝓpter velocitatēſui motus quaſi ꝑ hanc ꝯtineret̉ ꝯtra inclinatōem proprie nature ne caderet ſicut accidit ī aqua q̄ nō effundit̉ſi vas aque velocius circūgiret̉ qͣꝫ ſit motꝰ aque deorſuꝫſicut poſuerunt Democritus ⁊ Anaxagoras qͥ vident̉putaſſe corpora celeſtia eſſe grauia. Sed d̓t ph̓s ꝙ hocforte eſſet poſſibile accidere in aliquo breui tꝑe ſꝫ ꝙ perpetuo tꝑe ſic fiat hoc eſt valde improbabile. qꝛ nō p̄t eēmaius tempus eius qd̓ eſt violentū qͣꝫ eius qd̓ eſt ẜmnaturā. qꝛ illud qd̓ eſt ẜm naturā eſt quaſi ſemꝑ aut frequenter. Et deinde nec rōnabiliter ab alijs dictū eſt etp̄cipue a Platōne ꝙ celū ⁊ eius motꝰ in ſempiteruummaneat ꝓpter coactōem aīe rōnalis exiſtentis in mediomundi. Cum pͥmo. qꝛ nullū coactū p̄t eſſe ſempiternūalias illud qd̓ eſt ẜm naturā nunqͣꝫ eſſet. Tum ſcd̓o qꝛtunc vita illius anime nō eſſet ſine triſticia. ⁊ ſic nō eſſetbeata. qꝛ nō vacaret a labore ꝯtinuo mouendo ꝑ violētiam celū. ⁊ gͦ eſſet remota ab om̄i robore prudenti .i. abom̄i oꝑatōne ſpeculatiua ad quā reqͥrit̉ prudentia ⁊ robur. Et ſic illa aīa eſſet peioris ꝯditōnis qͣꝫ anime mortaliū animaliū q̄ reqͥeſcut a motu corꝑis ſaltē in ſomnoſꝫ iſta aīa ſꝑ laboraret ⁊ eēt alligata vni parti corꝑis q̄ip̄am detineret ſempiternā ⁊ interibilē. ¶ Tunc ibi Siitaqꝫ quēadmodū. Cōcludit ex p̄miſſis. Dicēs ꝙ illd̓qd̓ dictū eſt de pͥmo motu locali. ſcꝫ ꝙ ſit ſine labore. hͦ

nō ſolū ſibi ꝯuenit ꝓpter ſempiternitatē ip̄ius celi ſed eſtmagis ꝯueniens exiſtimatōi quā habemus de dys celūmouentibꝰ qͥ ꝓpter illā diuinatōem .i. diuinā reuelatōeꝫdicimus ꝯcordes ſermones. Non em̄ videt̉ eſſe ꝯſonūꝙ celū moueat̉ a deo ⁊ ꝙ motus eius ſit cū labore Sedde talibꝰ ſermonibꝰ ſatis ſit nunc ad p̄ſens dictū.¶ Utꝝ celū ſempiternū ⁊ immortale¶QV habeat motū abſqꝫ fine et ſine laboreQd̓m ad partē ſuppoſiti ꝙ celū eſt ſempiternū ⁊ immortale vt ſuperius ꝓbatū eſt ex diciſ antiquoꝝ ⁊ etiārōne q̄fundat̉ in his qͣhabita ſunt in pͥmo libro. Et eſttalis. totius mundus eſt ingenitus ⁊ incorruptibilis etſic eſt ſempiternus. gͦ etiā pͥncipalior ꝑs mundi q̄ eſt celum erit ſempiterna Et ſi ſempiterna gͦ immortalis Secundo dd̓m ad pͥmā ꝑtem queſiti ꝙ motus celi nulluseſt finis. ſed magis eſt finis alioꝝ. qꝛ ꝯtinens ⁊ ꝑfectumeſt finis ꝯtenti ⁊ imꝑfecti. ſed motus celi cōtinet aliosmotus et eſt ꝑfectior ip̄is. vt pꝫ ex dictis. igit̉ ⁊c̄. Minor ꝓbatur. qꝛ alij motus qn̄qꝫ ſunt ⁊ quandoqꝫ nonſunt. gͦ oportet ponere alique motū ſempiternū qͥ continet alios motus nō ſempiternos. Et talis motus ſempiternus eſt cā ꝙ alia mobilia incipiunt moueri ⁊ nō ſolum eſt cauſa motus illoꝝ mobiliū ſed etiā ſuſcipit in ſequietes illoꝝ. qꝛ ille qͥetes ordinant̉ ad motū celi ſicutad finē. Tercio dd̓m ꝙ celū mouet̉ ſine fatigatōe ⁊ ſinelabore. Probat̉. qꝛ celū hꝫ naturalē inclinatōem ad ſuūmotum. nec eſt in eo naturalis inclinatio ad aliū motuꝫcū nō ſit graue neqꝫ leue. ergo mouet̉ ſine labore et penaEtiā fatigatio cauſat̉ ꝓpter longā actōem ex corruptōne ſpirituū ⁊ humoꝝ quos natura mittit ꝑ modū exalationis ad ſingula menbra laborantia ſed celū nō habettales humores. ergo nō eſt fatigabile.¶ Qꝭ de intentione cauſe vl̓is ꝙ9 ¶ ANimpͥmat ſuā ſil̓itudinē effectibꝰẜm modū effectibꝰ ꝓportionatū ⁊ nō ẜm adequatōemcauſe vl̓is. Sicut pꝫ ꝙ hec inferiora non recipiunt vniformiter a deo ſempiternitatē diuini eſſe. qꝛ non manentſemꝑ eadē numero. ſed remanent ꝑ generatōem indiuiduoꝝ eadē in ſpecie Sic etiā in ꝓpoſito inferiores motꝰrecipiunt ſil̓itudinē ſempiternitatis motus celeſtis nonvniformiter ſed ẜm alternatōnem quietis et motus Etgͦ illud qd̓ eſt in eis de motu hoc cauſat̉ a motu celeſti.ſꝫ qd̓ eſt in eis de defectu motꝰ ſicut eſt quies. hoc ē exdefectu ip̄oꝝ in quoꝝ natura nō eſt ꝙ ſemꝑ moueātur.Nihilominus tn̄ motus celi d̓r ſuſcipere ip̄oꝝ quieteꝫſicut ordinatum ad finem.Illud qd̓ p̄t eſſe ⁊ nō eſſe nō eſt ſempiternū.T ſed celū p̄t eſſe et nō eſſe. igit̉. Minor ꝓbat̉.qꝛ hꝫ materiā q̄ eſt cā ꝯtingentie Qd̓m ꝙ hn̄s materiā ſubiectā pͥuatōi p̄t eſſe et nō eſſe. ſed celū hꝫ materiam ſine pͥuatōne ſaltem ſubſtantiali.TII Nullus motus eſt infinitus. vt pꝫ ſexto phiFſicoꝝ. gͦ celum nō mouet̉ motu ſempiternoQd̓m lꝫ nullus motus ſit infinitus ẜm extenſioneꝫſpacij vel mobilis. tn̄ aliqͥs motus p̄t eſſe infinitus ꝑ reiteratōem mobilis ſupra idē ſpaciū et ẜm potentiā ſucceſſionis pluriū motuū eiuſdē ſpēi. Et hoc mō motusceli eſt infinitus. ¶ Et qn̄ d̓r Spaciū ſupͣ qd̓ fit motꝰeſt ꝯtinuū et diuiſibile in infinitū. gͦ videt̉ ꝙ motus ẜmextenſionē ſpacij ſit infinitus. Dd̓m ꝙ duplex ē diuiſio

ee i