Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe celo

phyficoꝝ. Et illa que nūc dicta ſunt ſoluꝫ reddunt̉ credibilia rōnes ſupra poſitas. ſed etiaꝫ opiniones aliterdicentiū. qꝛ ex rōnibus ſuꝑius adductis nullum feqͥtur incōueniens. ſed ex opinionibꝰ contrarijs multa ſequunt̉ incōuenientia. Et hoc habꝫ magnā inclinatiōem .i. magnāvim ꝑſuaſiuam ad hoc aliqͥs credat immortalitatemſempiternitatem ipſius celi Quare ph̓us d̓t. om̄e ſeu totū celū noQVeſſe factū. Solutio doctoris. huiusſunt tres cauſe. Prima. qꝛ maxima pars corpoꝝ mūdi eſtſubſtātia corꝑis celeſtis qd̓ eſt ingenituꝫ incorruptibilemodū quo in pͥmo libro ꝓbatum eſt. qꝛ ſcꝫ incepit illo quo ab alijs ponebat̉ incepiſſe. Scd̓a cauſa. qꝛ hoc d̓tad differentiā quarundā partiū mūdi ſunt generabileset corruptibiles ẜm ꝑtes. licet ẜm totū ſicut patꝫ de elementis. Tercia. qꝛ illa corꝑa que ſunt generabilia corruptibilia. ſicut aīalia plante lapides non ꝓprie ſunt ꝑtesmūdi. al̓s mūdus nunqͣꝫ eſſet ꝑfectus non habeat illa ſimul. ſed illa ſunt qͥdam effectus partiū mūdi. ergo ſubiacent generationi corruptioni ẜm ꝑtes ẜm totū. nihilominus tn̄ totus mūdus caret generatōe corruptioneF Immortale ſempiternū idem ſunt. videt̉i in iſta pͥma ꝓpōne cōmittat̉ nugatio Dd̓mẜm doctorē ſanctum. referunt̉ ad diuerſa. qꝛ immortalitas refert̉ ad ꝑpetuitatē vite. ſed ſempiternitas ad ꝑpetuitatē eſſendi Et qn̄ replicat̉. celū viuit non habeataīam. erit immortale. Rn̄det doctor ph̓us ponit ſolū celū eſſe ſed etiā viuere tanqͣꝫ animatū Et quādo d̓r. Si celū eſſet animatū tūc haberet aīam vegetatiuāqꝛ illa eſt prior alijs. ſic celū augeret̉ diminueret̉. Dicēdum celum d̓r aīatum aīam ſibi inherentē et ip̄min eſſe ſubſtantialiter conſtituentē. ſed aīam oꝑationē vitalem influentē a qua ſuſcipit vite ſpēm. qꝛ celum ſuſcipitmotū ab intelligētia mouente vt infra latius patebitPropter qd̓ bn̄ habet ꝑſuaſibileꝫ ſeip̄m exhibere antiqͥs. maxime patrū noſtroꝝ veros credere eſſe ſermones. vt ſit immortale aliqͥd diuinū habentiū qͥdem motū. Habentiū aūt talem vt nullus ſit finis ip̄ius. ſed magis iſte aliorum finis Etem̄ finis continentiū eſt et ipſacirculatio ꝑfecta ens cōtinet imperfectas haBentes terminū qͥetem. Ipſa qͥdem nullū. neqꝫ principiū habens neqꝫ fineꝫ ſed inceſſabilisens infinito tꝑe. Alioꝝ autē hoꝝ qͥdem principij. hoꝝ autem ſuſcipiens quietem.Poſtqͣꝫ ph̓s poſuit ꝯcluſionē de ſempiternitate totiusmūdi. Hic ꝯn̄ter in hac ſecūda ꝑte cōcludit ꝓpoſitum. ſcꝫſempiternitate corꝑis celeſtis. Et circa hoc tria facit. Primo infert concluſionē in generali. cum hoc ponit rōnemSecūdo manifeſtat eam in ſpēali. ibi. Celum aūt. Tercioex veritate manifeſtata excludit contrarias opiniones. ibi.Propter qd̓ qͥdem. Dicit ergo pͥmo. qͥlibet homo debet ſe exhibere de facili ꝑſuaſibilē a dictis antiquoꝝ prexipue patrū noſtroꝝ. ſcꝫ nos in cultu diuino inſtruxerūt.vt credamus eoꝝ ſermones eſſe veros qͣꝫtuꝫ ad hoc credamus aliqd̓ corpus qd̓ habet motū eſſe aliqd̓ immortale diuinū. ita motus illius corꝑis ſit aliqͥs finis. ſꝫ

ſit finis alioꝝ motuū Tunc ibi (Etem̄ finis) Ponit̉nem. ꝓbat motus celi ſit finis alioꝝ motuuꝫ. qꝛ omnecōtinens hꝫ rōem finis reſpectu cōtenti. Sed motus celi ꝯtinet alios motus. habet rōem̄ finis reſpectu illorumMaior eſt nota. qꝛ contentū terminat̉ ad ſuum cōtinensSed qd̓ alteruꝫ terminat eſt finis eius. Minor ꝓbat̉. damotus circularis eſt ꝑfectus et motus recti ſunt imꝑfecti.qꝛ redeunt ad ſuū principiū ſicut motus circularis. ſedhabēt terminū maxime diſtantē contrariū pͥncipio. quiaſicut in pͥncipio incipiūt moueri. ita in termīo incipiūt qͥeſcere. ſed ꝑfectum ꝯtinet imꝑfectū. oꝑtet motus circularis contineat alios motus. Etiā ſolus motus circulatisneqꝫ pͥncipium neqꝫ finē habet. ſed inceſſabiliter mouetpore infinito. eſt cauſa inceptiōis alioꝝ. qꝛ om̄e qd̓ incepitmoueri ſuſcipit qͥetem hoc patit̉ aliquē motū precedentem eſt cauſa motus ip̄ius. Si em̄ mouens mobile ſehaberēt in eadē diſpoſitōe. tūc motus magis inciperetpoſtea qͣꝫ prius in his que mouent̉ a natura. nec magis iaquieſceret qͣꝫ prius.Celum aūt eum ſurſum locuꝫ. antiqͥ quidem dijs attribuerūt velut exiſtēs ſolū. immortale. Nūc aūt teſtificat̉ ratio incorruptibileingenerabile. Adhuc aūt impaſſibile oīs mortalis difficultatis eſt. Adhuc aūt ſine laboreꝓpter neqꝫ vna indigere violēta neceſſitate quedetineat ꝓhibens ferri aptum natuꝫ ip̄m aliterOm̄e em̄ tale magis laborioſum: quāto qͥdemvtiqꝫ ſempiternū ſit diſpoſitionis maxime optime expers.Hic ꝯn̄ter ph̓us manifeſtat in ſpēali ſempiternitatē celi. Primo qͥdem ẜm dicta antiqͦꝝ Dicēs antiqͥ attribuebant ip̄is dijs loco celū tanqͣꝫ celū ſit immortale vt cōſequēter poſſit eſſe locus immortaliū. Et vocat hic ph̓us locum ſurſum ip̄m celū ꝓpter cōem opinionē ſic loquentiumqꝛ locus mouent̉ leuia ꝓprie d̓r locus ſurſum. ille eſtpinquiſſimus corpori celeſti. Scd̓o manifeſtat hoc idemrōem ſupra poſitā. qꝛ celū eſt ingenerabile incorruptibile impaſſibile quia patit̉ paſſione que inducit cortuptionē. ſeqͥtur ſit ſempiternū Tūc ibi (Adhuc autēſine) Manifeſtat qualitatē motus celi. Dicens celummouet̉ ſine labore ſine fatigatōe. qꝛ illud qd̓ cum laboremouet̉ hoc detinet̉ aliquā neceſſitatē violentā cōtra motum naturalē ſui corꝑis. ſicut ptꝫ de motu aīalis ſurſum.Sed talis violentia ꝯuenit nobiliſſimo corpori quodeſt celuꝫ. al̓s em̄ motus eius eſſet tanto magis laborioſuset magis expers optime diſpoſitionis quanto magis motus eius eſt continuus ſempiternusPropter qd̓ qͥdem neqꝫ ꝓpter antiquā fabulam ſuſpicandū habere dicunt Atlante qͦdaꝫipſi opus eſſe ad ſalutē. vident̉ em̄ hunc cōſtituentes ſermonē eandē habere ſuſpicioneꝫ hisqui poſterius. vt em̄ de grauitatē habentibꝰletterrenis oībus his que ſurſum corporibꝰ ſubſtituerunt ipſi fabuloſe neceſſitateꝫ animatam.Neqꝫ vtiqꝫ hoc ſuſpicanduꝫ: neqꝫ ꝓpter circūgirationē celerioris exiſtentē lationis ꝓpria